Ocena brak

Warszawa

Autor /bobert Dodano /15.01.2013

Stolica Rzeczypospolitej Polskiej, pow. 495 km2, 1 701 tys. mieszkańców.
Leży na Nizinie Środko-womazowieckiej na po-lodowcowej równinie erozyjno-akumulacyjnej oraz na tarasach w doli­nie Wisły (od 76 do 116 m n.p.m.). Krajobraz uroz­maica wysoka do 26 m skarpa porozcinana głę­boko dolinkami.
Pierwsza osada na Tar­gówku datowana jest na okres brązu. Warszawę założono przed 1300 (nazwa od imienia Warsz). Był to gród książąt ma­zowieckich. Pierwsza pisana wzmianka pochodzi z 1338. Na pocz. XV w. Warszawy i zamku broniły potężne mury z głęboką na 4 m fosą. W 1408 ks. Janusz Starszy wydał przywilej lokacyjny Nowej Warszawy. 100 lat później Warszawa była najważniejszym miastem Mazowsza. Od XV w. wokół Starej i Nowej Warszawy rozwijały się jurydyki, prywatne miasteczka.
W 1 526 król Zygmunt Stary włączył Mazowsze wraz z Warszawą do Królestwa. Wpłynęło to na rozwój miasta, które postanowieniem Unii Lubelskiej (1569) zostało wyznaczone na siedzibę sejmów walnych Korony i Wielkiego Księstwa Litewskiego. Od 1573 Warszawa stała się miejscem elekcji. Zygmunt III Waza w 1596 przeniósł z Krakowa rezydencję królewską, a od 1611 zamieszkał na stałe w przebudo­wanym Zamku. Po pożarze 1607 gotyckie miasto odbudowano w stylu renesansowym i barokowym. W tym czasie poza gęsto zabudwaną Warszawą mieszczańską rozwi
jała się Warszawa szlachecka, dwory i re­zydencje otoczone parkami.
Po zwycięstwie Jana III Sobieskiego pod Wiedniem wzrosło zainteresowanie War­szawą. Napłynęli wybitni budowniczowie, artyści. Król zbudował letnią rezydencję -Villa Nova, przybyło barokowych kościołów i magnackich pałaców. W XVIII w. Warszawa przeszła istotne zmiany — wytyczono nowe ulice, wybrukowano ciągi wylotowe z miasta, wybudowano kanały, miasto oczy­szczono ze śmieci i błota. Za panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego War­szawa stała się jednym z najładniejszych i największych miast ówczesnej Europy. Po przyłączeniu w 1791 jurydyk do miasta, liczyła 115 tys. mieszkańców.
Za czasów Księstwa Warszawskiego i Kró­lestwa Polskiego wzniesiono szereg gma­chów publicznych. Na rozwój gospodarczy miało wpływ otwarcie w 1848 kolei war-szawsko-wiedeńskiej, a w 1862 petersbur­skiej. W 1870-1914 nastąpił burzliwy rozwój handlu, powstały fabryki i całe dzielnice zabudowane czynszowymi kamie­nicami. W 1908 uruchomiono tramwaje elektryczne.
W 1916 do Warszawy włączono gminy podmiejskie. Wiele strat poniosło miasto w czasie I wojny światowej. W 1925 uru­chomiono port lotniczy. Elektryfikacja linii do Żyrardowa, Otwocka i Mińska przyczy­niła się do rozwoju aglomeracji warszaw­skiej. Przed wybuchem II wojny światowej Warszawa liczyła 1 290 tys. mieszkańców, a z aglomeracją prawie 1 900 tys.
W 1939 stolica broniła się do 28 IX. W latach okupacji stała się centrum ruchu oporu. Po upadku Powstania Warszaw­skiego, w X 1944 hitlerowcy wysiedlili 
ludność i przystąpili do systematycznego palenia i wysadzania w powietrze budyn­ków. Zakłady przemysłowe, gmachy uży­teczności publicznej oraz zabytki zostały zniszczone w 90%.
Decyzja o odbudowie Warszawy zapadła 3 I 1945. W końcu 1945 Warszawa liczyła 467 tys. mieszkańców. Powołano Biuro Odbudowy Stolicy. Intensywna odbudowa (pod hasłem „Cały naród buduje swoją
stolicę") trwała w 1945-53. W 1951
przyłączono przedmieścia i podmiejskie osiedla. W 1956 Warszawa była już milion­owym miastem. W 1971-84 odbudowano Zamek Królewski.
Warszawa jest siedzibą władz państwowych, centrum administracji, nauki i kultury, ważnym ośrodkiem przemysłowym. Powsta-ją wie­żowce (najwyższy 208 m), banki i nowoczes­ne centra wystawienniczo-handlowe, a na stadionie X-lecia, zamiast bazaru „Europa" stanąć ma wkrótce stadion narodowy.

Podobne prace

Do góry