Ocena brak

Waran z Komodo

Autor /Epik Dodano /31.01.2012

Waran z Komodo jest największą jaszczurką świata. Różni przedsta­wiciele rodziny waranów żyją na trzech kontynentach: w Afryce, Azji i Australii. Naukowcy nie wiedzieli o istnieniu tego gatunku do roku 1912, jednak miejscowi rybacy znali go już od stuleci.
Waran z Komodo występuje tylko na kilku małych indonezyjskich wyspach. Należą do nich Flores, Rintja, Padar, Gili, Mota, Oweda Sami i Komodo. Wyspy te są częścią łańr cucha rozciągającego się pomiędzy Jawą a Nową Gwineą - miejscem łączącym dwa różne światy zwierzęce, to znaczy krainę orientalną i australij­ską. Wyspy są pokryte wysoką, gęstą trawą i kępa­mi lasów.
Warany z Komodo zamieszkują obrzeża lasów stykające się z trawiastymi równinami. Są to impo­nujących rozmiarów gady osiągające długość po­nad 3 metrów i masę około 140 kilogramów. Róż­nią się one od swych bliskich krewniaków tym, że u dorosłych osobników ogon stanowi tylko 50 pro­cent całkowitej długości ciała. Inne warany mają ogony dwukrotnie dłuższe od głowy z tułowiem.

Wielkość i wygląd
Waran z Komodo ma dużą głowę i masywny tułów oraz mocne cztery kończyny kroczne. Palce są za­opatrzone w duże, ostre pazury umożliwiające roz­rywanie i rozszarpywanie ofiar. Ciało jest pokry­te zaokrąglonymi łuskami. Język jaszczurki jest długi i głęboko rozwidlony, jak u węży, co jest typową cechą wszystkich waranów.
Świeżo wykluty z jaja waran jest barwy brunat­nej, prawie czarnej, przez którą przebija żółć. Kiedy zwierzę dorasta, te żółte cechy zanikają i całe ciało staje się ciemnoszarobrązowe.
Waran z Komodo jest wprawnym łowcą, zabi­ja i pożera każde zwierzę, które jest w stanie poko­nać. Mimo pokaźnych rozmiarów szybko biega, potrafi nawet wspinać się. Zwykle leży w swojej norze lub jest ukryty w wysokiej trawie, gdzie cze­ka, aby rzucić się na przechodzące ofiary. Waran często chwyta takie ssaki jak kozy i świnie szczę­kami za głowę lub kark i potrząsa nimi, aż złamie się im kręgosłup lub uduszą się. Waran często prze­bywa i poluje w pobliżu wody. Potrafi on szybko i dobrze pływać.
Szybka uczta
Uśmiercona zdobycz jest rozrywana; gad najpierw pożera jej wewnętrzne narządy, a później całą resz­tę. Zwykle zanim jaszczurka zakończy ucztę, kilka innych osobników, które wyszły ze swych kryjó­wek, pojawia się w pobliżu i stara się ukraść część zdobyczy. Zabicie i zjedzenie 20 kilogramowej świni może zająć waranowi z Komodo tylko 25 minut. Ten żarłoczny gad jest także w dużym stopniu padlinożercą, który rozrywa na kawałki i poże­ra każde martwe zwierzę, jakie napotka. Na wy­spie Komodo często umożliwia się turystom bli­ską obserwację waranów w czasie żerowania poprzez wykładanie martwych kóz w pobliżu kry­jówek tych gadów.

Drapieżca
Czasami waran z Komodo wykorzystuje do polo­wania swój potężny, biczowaty ogon. Wymachując nim na boki łamie nogi małym koniom, które bie­gają swobodnie po wyspie. Znany jest przypadek, kiedy gad ten zabił potężnego 500-kilogramowego bawołu, odnotowano też kilka przypadków uśmiercenia i pożarcia ludzi.
Waran z Komodo ma dość nieskomplikowany rytuał godowy. Do kopulacji dochodzi zazwyczaj wtedy, gdy kilka osobników zgromadzi się dookoła padliny. Stare samce są większe i o wiele silniej­sze od samic. Odpędzają one z miejsca uczty mniej­szych przedstawicieli swej płci, natomiast pozwa­lają pozostać samicom, z którymi może dojść wtedy do zbliżenia.
Kopulacje odbywają się w maju lub czerwcu, jaja składane są miesiąc później. Samica zwykle wyszukuje miejsce na zniesienie jaj w pobliżu piaszczystych skarp. W głębokim na 60-70 centy­metrów dołku składa zwykle od 18 do 24 wydłużo­nych, białych jaj. Młode wyklują się z nich dopie­ro po dziewięciu miesiącach. Zaraz po wykluciu się warany mają około 30 centymetrów długości i początkowo polują na małe ofiary, takie jak owa­dy, żaby, drobne ssaki i młode ptaki. Początkowo trzymają się z dala od większych waranów, gdyż mogłyby zostać pożarte. Musi upłynąć kilka lat, zanim młody waran osiągnie długość osobnika dorosłego i jeszcze dłużej, zanim będzie miał taki sam wygląd i masę. Uważa się, że warany z Ko­modo mogą żyć przynajmniej 50 lat.

Wrogowie i obrona
Waran z Komodo ma bardzo niewielu wrogów naturalnych, przed którymi broni się, używając swych masywnych, ostrych zębów, mocnych pazu­rów i potężnego ogona. Młode warany padają łu­pem ptaków drapieżnych, węży, mięsożernych ssa­ków i większych waranów. W przeszłości gady te były chwytane do ogrodów zoologicznych i pry­watnych herpetariów lub zabijane, a części ich ciała sprzedawane na chińskich bazarach jako środki lecznicze. Obecnie waran z Komodo jest gatun­kiem chronionym.
Ostatnie szacunki wskazują, że całkowita liczeb­ność waranów z Komodo wynosi około 7500 osob­ników. Głównym zagrożeniem dla gatunku jest niszczenie jego naturalnego środowiska zarówno przez czynniki naturalne, jak i człowieka. Obecnie wprowadzono w życie program rozmnażania wara­nów w niewoli. Dzięki temu programowi w indo­nezyjskich ogrodach zoologicznych przyszło na świat kilkadziesiąt osobników. Te działania oraz kontrolowana turystyka pozwolą zapewnić byt gatunku w przyszłości.

Waran z Komodo (Varanus komodoensis) należy do rodziny Varanidae.
Innym dużym waranem jest waran paskowany osiągający prawie takie same rozmiary.
Długość: ponad 3 metry (samce)
Masa: dorosły osobnik 100-140 kg

Do góry