Ocena brak

Walka o władzę w Polsce po śmierci Józefa Piłsudskiego

Autor /Lewin Dodano /02.05.2012

 

Ostatnim dokumentem jaki dano do wglądu i zatwierdzenia Marszałkowi Piłsudskiemu była konstytucja, nazwana później kwietniową, gdyż prezydent Mościcki podpisał ją 23 IV 1935.

Marszałek zmarł 12 V 1935 i mimo sprzeciwu arcybiskupa Sapiehy został pochowany na Wawelu, w krypcie św. Leonarda. Po śmierci „Dziadka” nastąpiła dekompozycja obozu sanacji, czyli jego podział, któremu towarzyszyła walka o władzę. Na podstawie testamentu Piłsudskiego najwyższe funkcje wojskowe przejąć miał generał E. Rydz-Śmigły, a polityczne (prezydentura) najbliższy współpracownik Piłsudskiego - Walery Sławek.

Tymczasem prezydent Mościcki nie zamierzał ustępować. Walka rozpoczęła się więc między trzema grupami. Pierwszą stanowił Sławek, stojący na czele BBWR -u, mający poparcie wśród jego działaczy i starych legionistów. Na czele drugiej grupy, zwanej „Zamkiem”, stał prezydent Mościcki, a wyróżniająca się postacią tego obozu był zwolennik reform Eugeniusz Kwiatkowski.

Trzecią grupę (obóz GISZ) tworzył Rydz-Śmigły mający poparcie młodych Piłsudczyków, którzy uważali, że nadszedł czas na pokoleniową zmianę ekipy rządzącej. Kolejny obóz zaczął się grupować wokół ministra spraw zagranicznych Józefa Becka. Od adresu siedziby MSZ (pałacyk przy ul. Wierzbowej), obóz ten nazywano „Wierzbową”.

Porozumienie Mościckiego i Rydza-Śmigłego wyeliminowało z gry Sławka. Ukształtował się duumwirat Mościcki-Rydz, który przejął pełnię władzy. W 1935 rozwiązano BBWR, a jego miejsce zajął Obóz Zjednoczenia Narodowego (OZN, Ozon), utworzony z inicjatywy Śmigłego w 1937.

Na czele Ozonu, który miał skupić społeczeństwo wokół naczelnego wodza i wojska w celu obrony państwa i realizacji zasad ustrojowych zapisanych w konstytucji kwietniowej, stanął płk Adam Koc, a po nim gen. Stanisław Skwarczyński. 10 XI 1936 Rydz-Śmigły został marszałkiem Polski. Z duumwiratem porozumiał się Beck i powstały triumwirat miał rządzić Polską aż do wojny.

W 1938 prezydent Mościcki nieoczekiwanie rozwiązał parlament, w którym Ozon posiadał zdecydowaną przewagę, ale Rydz i Mościcki uważali, że część posłów jest im nie dość posłuszna. Chodziło im też o ostateczne wyeliminowanie grupy Sławka, który w wyniku zakulisowych zabiegów nie uzyskał mandatu i 2 IV 1939 popełnił samobójstwo.

Wybory z XI 1938 przyniosły zdecydowane zwycięstwo Ozonowi, który uzyskał ok. 80 % mandatów. Należy ten wynik tłumaczyć sukcesami polityki gospodarczej rządu i zaostrzaniem się sytuacji międzynarodowej. W ostatnim roku przed wojną ogół społeczeństwa wykazywał wyraźną tendencję do skupiania się przy państwie.

Podobne prace

Do góry