Ocena brak

W SZWAJCARII, poemat J. Słowackiego

Autor /blondi2121 Dodano /03.04.2012

W SZWAJCARII, poemat J. Słowackiego, powst. 1835-36, wykończony 1838, wyd. w tomie Trzy poemata, Paryż 1839. Stanowi zamkniętą w ramę wspomnień narratora-bohatera liryczną relację o niezwykłej miłości, zakończonej śmiercią bohaterki. Śmierć tę ukazał poeta jako nieuchronną katastrofę, której zarodek tkwił w samym przeżyciu miłosnym; pojęcie istoty miłości oparł na antynomii pierwiastka idealnego i zmysłowego (m. in. podkreślenie różnicy między „anielskością" kobiety a „ziemskością"' mężczyzny) i - w przeciwieństwie do koncepcji wczesnoromant. (Mickiewicz) - pozbawił kochanków nadziei na przyszłe zrealizowanie unii miłosnej w sferze metafiz., dostrzegał'więc w miłości czynnik niszczący człowieka, jego tragiczny los. Utwór ma formę monologu o cechach liryczno-przedstawieniowych; wypowiedź cechuje naturalny i żywiołowy tok narracyjny, a zinstrumentowanie przez odpowiednie słownictwo i rytm nadaje jej charakter muzyczny. Przebieg emocji, zmienność ich treści i związane z nimi nastroje wyrażają pejzaże, oparte na reminiscencjach z wycieczki w Alpy 1834 w towarzystwie m. in. M. Wodzińskiej. Specyfika alpejskiego krajobrazu oraz jego czasowa bardziej niż przestrzenna konstrukcja nadały pejzażom dynamikę i „filmową" kompozycję, decydujące o nowatorstwie utworu w zakresie budowania świata przedstawionego.

Wpływy poematu, bardzo popularnego od 2 poł. XIX w. (wyd. też wielokrotnie osobno, wbrew edytorskiej woli autora), można odnaleźć w twórczości M. Romanowskiego, M. Konopnickiej, K. Tetmajera, A. Oppmana, J. Przybosia; inspirował muzyków (m. in. M. Karłowicza), był ilustr. m. in. przez W. Gersona, tłum. na języki słow. (przekł. ros. B. Pasternaka 1941, ogł. 1975) oraz na franc., niem., węg. i włoski.

Wyd. kryt. J. Kleiner w: Dzieła wszystkie, t. 3, wyd. 2 Wr. 1952.

S. SKWARCZYŃSKA Struktura tragizmu „W Sz." Słowackiego, Prace Polonist. 3 (1939); J. MACIEJEWSKI Florenckie poematy Słowackiego, Wr. 1974; S. MAKOWSKI W szwajcarskich górach..., W. 1976 (tu bibliografia).

Podobne prace

Do góry