Ocena brak

W Republikach włoskich

Autor /Nunilona Dodano /25.04.2013

We Włoszech rewolucyjnymi wojskami francuskimi dowodził generał Napoleon Bonaparte, on też decydowało ich kształcie politycznym, zmieniając według swych planów nazwy republik i ich granice. W Lombardii utworzył (1786) Republikę Cispadańską i Republikę Transpadańską, a następnie złączył je(1797) w Republikę Cisalpińską. W Genui ogłosił (1797) Republikę Liguryjską, Rzymie (1798) Rzymskąi w Neapolu (1799) - Partenopejką. Kolejne zmiany nastąpiły podczas wojny z drugą koalicją antyfrancuską.

W prowadzeniu polityki religijnej w tych Republikach Francuzi byli ostrożni. Uwzględniano więc w ichkonstytucjach dotychczasowe stanowisko religii katolickiej, choć przygotowywano je pod wpływem Dyrektoriatu,dążącego do rozdziału Kościoła od państwa.

Pierwsza z włoskich konstytucji, wydana (4.12.1796) w Bolonii, nie uwzględniała w ogóle religii, alesenat podjął rezolucję, że nie wprowadzi się najmniejszej nowości w dziedzinie naszej świętej wiary naszychdogmatów.

Podczas przygotowania konstytucji dla Republiki Cispadańskiej prowadzono gwałtowne dyskusje o stanowiskuKościoła w państwie. Przezwyciężono jednak pogląd, że religia jest sprawą prywatną, i uznanokatolicyzm za religię Republiki, choć innym wyznaniom (z wyjątkiem mozaizmu) przyznano wolność.Gdy Dyrektoriat okazał niezadowolenie, Napoleon bronił takiego stanowiska, podając jako jeden z argumentów,że religia nakłada masom wędzidło, a konstytucyjny artykuł o niej pozwala pozyskać sympatiękleru i ludu.

W nadaniu konstytucji (9.07.1797) nowej Republice Cisalpińkiej Napoleon brał bezpośredni udział. Chybaz uwagi na stanowisko dyrektoriatu zamieścił w niej całkowitą równość wyznań i neutralność państwawobec religii, a zarazem wprowadził pewne ograniczenia praw kleru. Szereg okoliczności sprawił, żekonstytucję wkrótce (1798) zmieniono, uznając też nuncjaturę w Mediolanie i tworząc poselstwo w Rzymie.Wydano szereg przepisów, które łączyły Kościół i państwo, a likwidowały pozostałości józefinizmu.Najbardziej katolicką stała się konstytucja Republiki Liguryjskiej (2.12.1797), aby - jak pragnął Napoleon- pozyskać mnichów i księży. Janseniści jednak zapewnili sobie wolność prasy i wznowili Annali politico-ecclesiastici, których duszą był Eustachio Degola (zm. 1826), jeden z najbardziej zdecydowanych jansenistówwłoskich.

Konstytucje Republiki Rzymskiej (1798) i Republiki Partenopejskiej (1799) przyjęły zasadę aktualnejfrancuskiej konstytucji o rozdziale Kościoła od państwa.

Krótkie trzy lata (triennio rivoluzionario 1796-1799) zmieniły we Włoszech prawną sytuację Kościoła imiały duży wpływ na ukształtowanie się nowych pojęć katolików włoskich, z których wielu przejęło ideeliberalne i patriotyczne, a także dostrzegło konieczność reformy kościelnej. W tym okresie należy szukaćnarodzin 19-wiecznego ruchu Risorgimento. Kler włoski, w odróżnieniu od belgijskiego i nadreńskiego,nie przeszedł generalnie na pozycje antyrewolucyjne. Jego postawa była wszakże bardzo zróżnicowana.Nie brakowało biskupów i kapłanów, którzy podkreślali chrześcijańskie wartości w hasłach równości ibraterstwa. Degola zaś, poparty przez grupę kapłanów, a nawet przez biskupa B. Scolari z Noli, opracowałplan Organizazione civile del clero ligure, by uwolnić się od hegemonii kościelnej Rzymu. Zapały donaśladowania we Włoszech wzorów francuskich ostudziły się na skutek represji we Francji po fructidorze,a zwłaszcza z powodu ograbienia włoskich kościołów i klasztorów z dzieł sztuki oraz wywiezieniapapieża z Rzymu.

Podobne prace

Do góry