Ocena brak

W jaki sposób zostały wykorzystane żagle?

Autor /Komun Dodano /31.01.2012

Już w starożytności nasi przodko­wie używali żagli, by wykorzystać siłę wiatru do popychania łodzi mozolnie zdążających w górę rzeki, przemierzających jeziora i morza. Dziś na kilku statkach oceanicz­nych znów pojawiły się żagle, pozwalające obniżyć koszty paliwa.
Kilkadziesiąt tysięcy lat temu ludzie zaczęli budować prymitywne lodzie z różnorod­nych materiałów, takich jak na przykład kłody drzew, trzcina, gałązki oraz skóra naciągnięta na lekki drewniany bądź kościany szkielet. Z po­czątku łodzie te były używane do przeprawiania się przez rzeki oraz spływania z prądem. Jako na­pędu używano w tych jednostkach długiej żerdzi do odpychania się od dna. Nie minęło wiele czasu, nim pojawiły się pierwsze wiosła.

Napęd dodatkowy
Wiosło umożliwiło napędzanie łodzi niezależnie od głębokości akwenu. Najodważniejsi żeglarze w krotce wyruszyli na morza. Wielu z nich zaginę­ło, gdyż załogi prymitywnych, słabych i niesterownych statków często nie były w stanie stawić czoła prądom wodnym i wiatrom. Jednak gdy zrozu­miano naturę tych zjawisk okazało się, że można wykorzystać je do napędzania statku, by poruszał się przy jak najmniejszym wysiłku załogi. Wiatr zaprzęgnięto do pracy, rozwieszając prostopadle do osi statku prostokątny żagiel. W Europie aż do XV w. podstawowymi typami statków były wio-słowo-żaglowe galery i bezpokładowe drakkary.
Trzy tysiące lat przed naszą erą kontrolowany dryf, czyli żeglowanie z wiatrem przy użyciu duże­go prostokątnego żagla, był standardową techniką podróżowania i przewozu towarów drogą morską. O jednostce wykorzystującej żagiel, by płynąć z pełnym wiatrem mówi się, że idzie fordewindem. Prostokątny żagiel okazał się do tego celu idealny, lecz niestety nie było przy tym możliwości dosto­sowania ustawienia żagla do siły wiatru. Co gorsza, wiatru wiejącego z kierunku innego niż od rufy nie udało się wykorzystać i w takiej sytuacji załoga mogła tylko ściągnąć żagiel i zdać się na wiosła. Trwało to, dopóki wiatr znowu nie powiał z wła­ściwego kierunku.
Źródła staroegipskie przedstawiają łodzie z żag­lem, który wykorzystywany był, gdy wiał pomyśl­ny wiatr. Żagiel ten zwisał z masztu na poziomym drzewcu, zwanym dziś reją. Kwadratowy żagiel był utkany z włókien bądź z trzciny. Łatwo było go rozwiesić, podnieść lub zwinąć. Liny utrzymy­wały dolne rogi żagla, co pozwalało wiatrowi wydąć go i pchać statek do przodu. Również oba końce rei były zaopatrzone w liny, za pomocą któ­rych można było w pewnym stopniu sterować żaglem, ustawiając go pod różnymi kątami do wia­tru. Była to cecha niezwykle istotna, umożliwiają­ca pływanie również wówczas, gdy wiatr wiał z kierunku innego niż od rufy.

Podobne prace

Do góry