Ocena brak

W jaki sposób powstały rudy metali?

Autor /Helena Dodano /31.01.2012

W ciągu ostatnich dwustu lat zapo­trzebowanie na metale wzrosło do tego stopnia, ze już wkrótce zasoby niektórych z nich, wyczerpią się i znikną z powierzchni Ziemi.
Niektóre metale, na przykład złoto, wydoby­wa się w stanie czystym lub prawie czy­stym. Jednak większość występuje w ru­dach, czyli minerałach zawierających oprócz metali także inne substancje.
Ze względu na swój piękny kolor i połysk, złoto było najprawdopodobniej pierwszym metalem, który został zauważony i wykorzystany przez człowieka do wyrobu ozdób. Inne metale odzy­skiwano z rud za pomocą wytapiania. Już 7000 lat temu, miedź była odzyskiwana z zabarwionej na zielono rudy - malachitu.
W jaki sposób powstały rudy
Wiele minerałów tworzy się podczas zastygania magmy - gorącej, płynnej skały, będącej miesza­niną dużej ilości pierwiastków, czyli najprostszych substancji, które nie mogą być już dalej rozbite przez żadną reakcję chemiczną. Wśród tych pier­wiastków znajdują się również metale. W trakcie procesu twardnienia, poszczególne minerały kry­stalizują się w ściśle określonej kolejności. Jako pierwsze pojawiają się te najbardziej pospolite, będące na przykład podstawowym składnikiem granitu, tzn. skalenie, kwarc i mika. Wcześnie krystalizuje się również chromit (ruda chromu), który opada na dno magmy i tam osadza się jako skała odmienna niż ta znajdująca się powyżej.
Na tym etapie większość magmy jest jeszcze w stanie płynnym, i stopniowo ulega dalszej kry­stalizacji. Część cieczy zastyga w szczelinach no­wopowstałej skały tworząc duże kryształy. Osady takie noszą nazwę pegmatytów. Po zakrzepnięciu większości magmy, pozostają jedynie gorące roz­twory wodne odpowiedzialne za przeobrażenia hydrotermalne, dzięki którym wytwarzają się wciąż nowe substancje. Ciecz taka, bogata w rzad­kie minerały, często przebywa długą drogę, zanim osadzi się w postaci zastygłej skały w jamach i szczelinach, formując tak zwane złoża żyłowe.

Innego rodzaju skały osadowe powstają w wyni­ku erozyjnej działalności wiatru, rzek oraz mórz i oceanów, które niszczą skały, a następnie trans­portują na dalekie odległości drobne ich cząstki, tzn. piasek i glinę. Cięższe kruszce zbijają się w skały twarde, takie jak na przykład piaskowce.
Z materiału skalnego niesionego przez rzeki mogą też powstać rudy żelaza. W klimacie zwrot­nikowym, ulewne deszcze niszczą skały zawiera­jące krzemian glinu. Związki te zostają wymyte ze skały i tworzą minerały bogate w boksyt, czyli rudę aluminium. Metale mogą być też wymywane ze skał przez kwaśną wodę deszczową i ostatecz­nie osadzane głęboko pod powierzchnią ziemi.
Przed laty, poszukiwacze rud metali mogli li­czyć wyłącznie na łut szczęścia. Obecnie, dzięki wnikliwym badaniom, naukowcy są w stanie do­kładnie przewidzieć, gdzie powinny znajdować się cenne złoża. Powstały mapy geologiczne, w du­żym stopniu opierające się na zdjęciach lotniczych i satelitarnych. Na podstawie tych map specjaliści potrafią określić rodzaj, rozmieszczenie oraz budowę skał.
Dla poszukiwaczy rud metali ważnym źródłem wiedzy są też analizy chemiczne gleby, wody oraz roślin, których skład może wskazywać na obec­ność odpowiednich minerałów w podłożu. Z po­mocą odkrywcom przychodzi również geofizyka. Pomiary pola elektrycznego, magnetycznego oraz grawitacji wielkich bloków skalnych wskazują na to, które z nich zawierają rozległe złoża minera­łów, a które nie są warte uwagi poszukiwaczy.
W momencie odkrycia nowej rudy cennego mi­nerału, rozpoczynają się wiercenia mające na celu ustalenie rozmiaru złoża, określenie czy nadaje się ono do wydobycia oraz czy eksploatacja przynie­sie oczekiwane zyski.

Podobne prace

Do góry