Ocena brak

UZNANIE W PRAWIE MIĘDZYNARODOWYM

Autor /Donald Dodano /23.11.2011

Uznanie międzynarodowe może odnosić się do różnych zagadnień, najczęściej jednak wiąże się ono z podmiotowością prawnomiędzynarodową oraz zdolnością do działania w stosunkach międzynarodowych. W tym zakresie przedmiotem uznania może być nowo powstałe państwo, rząd, który doszedł do władzy w sposób niekonstytucyjny, np. w wyniku przemian rewolucyjnych, naród walczący o swoją niepodległość, powstańcy i strona wojująca. Uznanie międzynarodowe może dotyczyć także innych zagadnień, np. zmian terytorialnych, norm prawa międzynarodowego.

Praktyka uznawania powinna być prowadzona zgodnie z ogólnymi i powszechnie uznanymi zasadami prawa międzynarodowego, a w szczególności zgodni z prawem narodów do samostanowienia i Kartą NZ. Jednakże nie wynika z tego, że państwo można zmusić do uznania innego państwa lub rządu.

Uznanie ma raczej charakter deklaratywny, ustalający i rejestrujący fakt powstania nowego państwa, nie zaś konstytutywny, gdyż państwo zawdzięcza swe powstanie głębszym, obiektywnym przyczynom socjologiczno - historycznym i państwo, zdolne do życia, może istnieć i działać niezależnie od tego czy zostało uznane. Chociaż ostatnio istnieje wiele kontrowersji jeśli chodzi o charakter uznania. Istnieją dwie formy prawne uznania, mianowicie:

  • uznanie de facto, które jest niepełne, nie ostateczne (gdy istnieją np. wątpliwości co do trwałości państwa czy rządu), przeważnie nie połączone z nawiązaniem stosunków dyplomatycznych

  • uznanie de iure, które ma charakter oficjalny, ostateczny i pociąga za sobą ustanowienie wzajemnych normalnych stosunków dyplomatycznych oraz uznanie mocy prawnej aktów prawnych uznanego państwa

Jeśli chodzi o sposób (formę) w jaki uznanie jest udzielane, to odróżnia się:

  • uznanie wyraźne – państwo oświadcza, że uznaje nowe państwo, nowy rząd...

  • uznanie milczące (domniemane) – określone postępowanie państwa wskazuje na domniemanie, ze państwo to uznało taką lub inną organizację (np. nawiązanie stosunków dyplomatycznych)

Nieuznanie państwa nie oznacza jednak, że w sferze stosunków międzynarodowych można nie liczyć się z jego prawami. Przyjęcie państwa do ONZ lub innej organizacji o charakterze uniwersalnym nie oznacza automatycznego uznania przez członków organizacji, które tego dotąd nie uczyniły.

Uznanie powstańców i strony wojującej

Uznanie to ma charakter konstytutywny: tworzy nowy podmiot praw i obowiązków. Jednakże we współczesnym prawie wojennym i humanitarnym występuje tendencja do zapewniania przestrzegania praw i zwyczajów wojennych niezależnie od uznania. Uznanie takie może nastąpić ze strony państwa macierzystego lub ze strony państw trzecich (np. ogłoszenie neutralności) i może być udzielone wyraźnie lub milcząco.

Podobne prace

Do góry