Ocena brak

Uzależnienie medialne

Autor /henio Dodano /10.04.2011

Obserwujemy je zwłaszcza w odniesieniu do komputerów. Miłośnicy tego wynalazku nie szukają związków z innymi ludźmi, jego życia toczy się w wymiarze wirtualnym.

Lista obaw i zastrzeżeń związanych z nowoczesnymi mediami jest długa. Nie ulega wątpliwości, że jest to potężne narzędzie kształtujące wzorce kultury oraz postawy dzieci i młodzieży. Należy szczególnie dbać o to, aby narzędzie to jak wiele innych wcześniejszych wynalazków człowieka, nie odwróciło się przeciw swemu wynalazcy. Wszyscy jesteśmy odpowiedzialni za przygotowanie dzieci do świadomego i krytycznego odbioru mediów, a także do posługiwania się mediami jako narzędziem pracy.

Ze szczególną uwagą należy obserwować niejednoznaczne i niejednorodne zjawisko IAD (Internet Addiction Disorder - uzależnienia internetowego), przybierającego rozmaitą postać w zależności od wybijającego się w danym momencie rodzaju aktywności, a więc jako uzależnienia "informacyjnego", "komunikacyjnego", uzależnienia od gier, czy po prostu od samego "bycia on-line".

Uzależnienie od komputera przejawia się najczęściej w postaci uzależnień od gier komputerowych (głównie dzieci) oraz od Internetu (głównie młodzież i dorośli). Podobnie jak w przypadku uzależnienia od telewizji dziecko czy nastolatek zwodzi rodziców, że za chwilę skończy i zajmie się nauką czy innymi obowiązkami. W rzeczywistości ta „chwila” trwa kolejne godziny. Spędzanie wielu godzin przed komputerem najczęściej oznacza poświęcenie czasu na bardzo nieraz szkodliwe psychicznie i moralnie gry komputerowe albo na „surfowanie’ w Internecie, często w poszukiwaniu treści pornograficznych czy innych bodźców, które są szczególnie szkodliwe w wieku rozwojowym. Coraz częściej Internet oraz poczta elektroniczna, a także „czaty” i grupy dyskusyjne stają się dla nastolatków miejscem kontaktu z sektami i dealerami narkotyków.

Jeżeli danemu dziecku czy nastolatkowi trudno obejść się bez komputera czy Internetu, gdy zamiast odrabiać lekcje, uprawiać sport czy rozmawiać z rodzicami myśli jedynie o tym, by jak najszybciej zasiąść do komputera czy przed telewizor, jeśli brak tych środków rodzi w nim podrażnienie, a czasami nawet agresję to mamy do czynienia z uzależnieniem od mediów elektronicznych.

Nie można jednak dziecka całkowicie izolować od telewizji czy komputera, należy go nauczyć właściwego korzystania z tych źródeł informacji, aby nad nimi panował , a nie był ich niewolnikiem. Należy uświadomić dziecku gdzie kończy się filmowa fikcja, a zaczyna się realna rzeczywistość. W obliczu negatywnych konsekwencji uzależnienia od mediów elektronicznych odpowiedzialni rodzice powinni przede wszystkim dać odpowiedni przykład. Chcąc ograniczyć korzystanie z tych mediów musimy zmienić przede wszystkim własne przyzwyczajenia. Nie można dziecka nauczyć czegoś, czego samemu się nie praktykuje.

Być może dzieci byłyby skłonne do rezygnacji, gdyby nie nałóg z którego nie chcą zrezygnować rodzice. Im więcej czasu spędzamy na oglądaniu mało wartościowych programów telewizyjnych tym mniej czasu poświęcamy naszym dzieciom. Uzależnienie nie grozi w tych rodzinach, w których rodzice nie siedzą godzinami przed telewizorem czy komputerem, ale poświęcają sobie wzajemnie dużo czasu, rozmawiając o bieżących wydarzeniach i problemach, asystują dzieciom przy odrabianiu lekcji, wychodzą na wspólny spacer. W takich domach nie trzeba nawet ustalać konkretnych godzin korzystania z mediów elektronicznych. W większości rodzin warto jednak wprowadzić określone zasady korzystania z telewizji, komputera czy Internetu dla dobra naszych dzieci.Najważniejsze z nich to:

  • Dzieci nie korzystają z telewizji i komputera dłużej niż 2 godziny dziennie, podczas wspólnego posiłku telewizor jest bezwzględnie wyłączony

  • Oglądają takie programy które zawierające wartości edukacyjne, a filmy dostosowane do ich wieku o niewielkim ładunku emocjonalnym( szczególnie ważne w przypadku dzieci nadpobudliwych psycho-ruchowo)

  • Wykorzystują gry i programy komputerowe edukacyjne

  • Nie oglądają filmów i nie korzystają z gier komputerowych, których treść sprowadza się do zabijania i niszczenia

  • Mają określoną godzinę po której nie wolno zasiadać przed telewizorem czy do komputera, gdyż powinni udać się już na spoczynek.

W X Rewizji Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych, (ICD - 10) nie ma pojęcia "Uzależnienie od Internetu". Jednak z uwagi na charakter tego zaburzenia, uważam, że powinno się je traktować podobnie jak patologiczny hazard, czyli schorzenie z działu "Zaburzenia nawyków i popędów" (F63). Nie należy traktować tego uzależnienia jako schorzenia z grupy "Zaburzeń psychicznych i zachowania spowodowanym używaniem substancji psychoaktywnych" (F10 - F19).

Gdyż nie ma w tym przypadku czynnika fizycznego wywołującego objaw (np. alkoholu czy narkotyków), a także występowania większości stanów związanych z nadużywaniem substancji psychoaktywnych, jak: ostre zatrucie, majaczenie czy zespół amnestyczny. Także w najnowszej klasyfikacji: DSM - IV z 1995 roku nie ma wyróżnionego uzależnienia od komputera czy Internetu. Jednak od tamtego czasu minęło już 7 lat, a ogólnodostępna sieć Internetu powstała w 1992 roku.

W ICD - 10 określa się uzależnienie jako zespół wystąpienia różnych zjawisk na poziomie biochemii, fizjologii, psychiki (zwłaszcza procesów poznawczych) i zachowania związanego z przyjmowaniem substancji psychoaktywnych lub uporczywego wykonywania pewnych czynności. Głównym objawem uzależnienia jest przemożne, często odczuwane jako nie do odparcia, pragnienie przyjęcia określonego środka psychoaktywnego lub wykonania pewnych czynności (np. pójścia do kasyna). Zgodnie z DSM - IV (1995) uzależnienie występuje, gdy przynajmniej 3 spośród 6 objawów występują równocześnie:

  1. Silne pragnienie lub poczucie przymusu przyjmowania substancji, względnie wykonania pewnych czynności.

  2. Trudności z samokontrolą dotyczącą powstrzymania się od zażycia środka czy wykonania czynności (zachowania kompulsywne).

  3. Wystąpienie zespołu abstynencyjnego (np. złe samopoczucie wywołane brakiem dostępu do komputera).

  4. Zaistnienie tolerancji, tj. sytuacji, w której dla osiągnięcia zamierzonego efektu konieczne staje się przyjmowanie coraz wyższych dawek substancji lub częstszego i dłuższego wykonywania pewnych czynności.

  5. Utrata zainteresowań oraz przyjemności istniejących przed uzależnieniem się.

  6. Przyjmowanie środka lub wykonywanie pewnych czynności mimo bezspornych dowodów na ich destrukcyjny wpływ na zdrowie oraz stosunki społeczne osoby (np. picie alkoholu pomimo stwierdzenia marskości wątroby).

Podobne prace

Do góry