Ocena brak

UWARUNKOWANIA ROZWOJU MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW.

Autor /Lisa Dodano /03.05.2011

 

Kondycja i perspektywy rozwojowe małych i średnich przedsiębiorstw, jak i innych uczestników życia gospodarczego, uzależnione są przede wszystkim od uwarunkowań makroekonomicznych. Dlatego za podstawowy warunek długofalowego rozwoju sektora małych i średnich przedsiębiorstw uznać należy prowadzenie przez państwo stabilnej polityki makroekonomicznej, zapewniającej długookresową równowagę gospodarczą, a przy tym prowadzącej do stopniowego obniżania obciążeń podatkowych oraz stóp procentowych.Rozwój sektora małych i średnich przedsiębiorstw w dużej mierze zależy również od wielkości kapitału rozwojowego, który pochodzi z samofinansowania (zasobów własnych przedsiębiorcy) oraz od dostępu do zewnętrznych źródeł (kredyty, pożyczki, venture capital, granty, subwencje itd.). W Polsce zdolność tego sektora, a zwłaszcza przedsiębiorstw przemysłowych, do finansowania rozwoju, zarówno ze źródeł wewnętrznych jak i zewnętrznych, jest nadal ograniczona. Bez zwiększenia tej zdolności szanse konkurencji rynkowej tego sektora, tak w kraju, jak i za granicą będą niewielkie.Na kondycję ekonomiczną i konkurencyjność ma wpływ wiele czynników i uwarunkowań wewnętrznych (mikroekonomicznych).

Należą do nich przede wszystkim:

Jednocześnie istnieją zewnętrzne (makroekonomiczne) uwarunkowania wpływające na kondycję ekonomiczną przedsiębiorstw. Są to ogólny stan i tendencje wzrostu gospodarczego kraju, w tym stan równowagi gospodarczej, dynamika wzrostu gospodarczego, stabilność waluty, poziom popytu i podaży na rynkach krajowych i zagranicznych. Ponadto uwarunkowania te tworzą regulacje systemu finansowo-podatkowego, od których w dużej mierze zależy możliwość akumulowania kapitału przez małe i średnie przedsiębiorstwa w celu samofinansowania bieżącej działalności i rozwoju.Do elementów silnie oddziaływujących na stan małych i średnich przedsiębiorstw należy zaliczyć czynniki systemu finansowo-podatkowego, takie jak:

  • realna stopa opodatkowania zysku, decydująca o możliwościach akumulacji finansowej w przedsiębiorstwach,

  • stawki amortyzacji środków trwałych,

  • stawki składek na ubezpieczenie społeczne, wpływające na udział kosztów pracy w wartości produkcji,

  • oficjalna stopa oprocentowania Narodowego Banku Polskiego, kształtująca poziom kosztów kredytów bankowych,

  • kurs złotego,

  • wsparcie finansowe i pozafinansowe państwa,

  • dostępność usług bankowych i ubezpieczeniowych oraz regulacje prawne w zakresie windykacji wierzytelności.

Z dostępnych analiz i ocen wynika, że obecny system finansowo-podatkowy nie tworzy dostatecznej zachęty do gromadzenia środków na cele inwestycyjne, rozwojowe i na promocję eksportu. Konieczne są zatem działania programowe na rzecz wyraźnego obniżania skali podatków i innych obciążeń fiskalnych wpływających na koszty działalności małych i średnich przedsiębiorstw. Działaniem takim może być obniżenie stawek podatku dochodowego kosztem likwidacji istniejących ulg.

Odpisy amortyzacyjne nie zapewniają odnowy środków trwałych, dlatego m.in. odtwarzanie majątku wytwórczego nie występuje w stopniu dostatecznym, co rzutuje na poziom inwestowania.

Związane z wynagrodzeniami narzuty, w tym zwłaszcza wysoka składka na ubezpieczenie społeczne, znacznie zwiększają koszty pracy, wpływają na wzrost cen produktów i ogólny poziom inflacji oraz ograniczają konkurencyjność przedsiębiorstw.

Warunki kredytowania przedsiębiorstw przez banki stanowią jedną z głównych barier rozwojowych małych i średnich przedsiębiorstw. Konieczność korzystania przez małe i średnie przedsiębiorstwa z finansowania bankowego, wobec wysokiej realnej stopy procentowej, niejednokrotnie wiąże się dla przedsiębiorstw z ryzykiem utraty płynności finansowej, a nawet upadłości.Zakres korzystania MSP z kredytu bankowego jest również w zasadniczy sposób uzależniony od prężności lokalnego rynku finansowego (w Polsce aktualnie występuje koncentracja w dużych miastach instytucji finansowych prowadzących działalność kredytową na rzecz przedsiębiorstw).Z przeprowadzonych badań wynika, że małe i średnie przedsiębiorstwa mają utrudniony dostęp do finansowania bankowego ze względu na duże wymagania banków w procesie udzielania kredytów (brak historii kredytowej, która ułatwia ocenę wiarygodności przedsiębiorstwa, relatywnie wysokie koszty rozpatrzenia wniosku kredytowego, brak zabezpieczeń wymaganych przez bank do udzielenia kredytu to podstawowe bariery występujące w procesie ubiegania się MSP o kredyt bankowy).

Istnieje ścisły związek wysokości zadłużenia MSP z atrakcyjnością inwestycyjną regionu, w którym znajduje się firma. Na skalę zewnętrznego finansowania małej przedsiębiorczości ma w dużej mierze wpływ jakość infrastruktury i łączności, dostępność komunikacyjna, chłonność rynku oraz stopień rozwoju zaplecza biznesu i zaawansowanie przekształceń własnościowych. Uaktywnienia więc wymagają działania podnoszące atrakcyjność regionu dla MSP, szczególnie tam gdzie występuje wysoki poziom bezrobocia.

Wobec trudności w uzyskaniu dostępu do finansowania zewnętrznego decydujący wpływ na funkcjonowanie i rozwój MSP ma ich płynność finansowa, dlatego opóźnienia w płaceniu należności i przewlekłość postępowań sądowych wpływają szczególnie niekorzystnie na MSP. Rynek kapitałowy w Polsce jest mało przychylny niewielkim spółkom akcyjnym, gdyż charakteryzuje się bardzo wysokimi wymaganiami wobec emitentów. Koszty korzystania z publicznego rynku kapitałowego są również bardzo wysokie, natomiast obrót papierami wartościowymi na rynku pozagiełdowym jest w początkowym etapie rozwoju i ma wciąż marginalne znaczenie dla sektora MSP.Na rozwój sektora MSP hamująco wpływa również brak aktywnych form wspierania innowacyjności, badań wdrożeniowych, inwestycji produkcyjnych, promocji rzemiosła oraz instytucji otoczenia biznesu, zwłaszcza na szczeblu lokalnym i regionalnym.Istotną przeszkodą jest również brak regulacji prawnych dotyczących zasad wykupu przez przedsiębiorców lokali użytkowych będących w gestii samorządów lokalnych.

Występują także przeszkody o charakterze biurokratycznym utrudniające podjęcie i prowadzenie działalności gospodarczej oraz powiększające jej koszty. Związane są one między innymi z trudnymi do spełnienia warunkami, kryteriami i procedurami udzielania koncesji i zezwoleń, a także z niejasnością i koniecznością uzyskiwania dodatkowych interpretacji przepisów prawa gospodarczego, finansowego, podatkowego i administracyjnego.

Brak jest ponadto rozwiązań systemowych określających m.in. zasady i warunki odszkodowań dla przedsiębiorców dotkniętych skutkami klęsk żywiołowych, które zmniejszyłyby ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej.

Analizując poziom eksportu MSP można wnioskować, że zwiększa się liczba przedsiębiorstw, które potrafią sprostać konkurencji międzynarodowej. Jednak w ofercie eksportowej MSP przeważają jeszcze towary niskoprzetworzone, a ich konkurencyjność polega w dużej mierze na niskich kosztach pracy.

Postępujący proces integracji Polski z Unią Europejską oraz liberalizacja wymiany handlowej z zagranicą powodują konieczność szybkiego przystosowania polskich przedsiębiorstw do rosnącej konkurencji. Niezbędne jest zatem osiągnięcie przez sektor MSP wyższego poziomu zdolności konkurowania zarówno na rynku krajowym jak i międzynarodowym.

Podobne prace

Do góry