Ocena brak

Uwarunkowania absencji wyborczej w Polsce

Autor /Felek Dodano /18.07.2011

Można wskazać na trzy podstawowe grupy uwarunkowań zjawiska absencji w Polsce:

  1. usytuowanie jednostek w szeroko rozumianej strukturze społecznej – ludzie z wykształceniem podstawowym i niepełnym podstawowym, biedni, pracujący fizycznie, bezrobotni, bierni zawodowo, mieszkający na wsi – uczestniczą w wyborach rzadziej niż osoby o przeciwstawnych cechach Z tego punktu widzenia obraz absencji w Polsce nie jest specyficzny – potwierdzenie znajdują w nim prawidłowości odnotowywane w także innych krajach.

  2. uwarunkowania instytucjonalne i sytuacyjne – nieprzejrzystość sceny politycznej, niestabilność partii i częste zmiany ich nazw oraz trudne i zmieniające się prawo wyborcze pogłębiają dezorientację wyborców i przyczyniają się w istotnym stopniu do wysokiej absencji. Instytucjonalne ramy wyborów, czyli przede wszystkim ordynacje wyborcze, wpływały w dwojaki sposób na ich wyniki:

    • pośrednio, gdyż miały wielki udział w formowaniu systemu partyjnego – zachęcając lub zniechęcając do tworzenia koalicji partii, czyli oddziałując na kształt oferty przedstawianej wyborcom;

    • bezpośrednio, gdyż progi prawne wywoływały zachowania strategiczne, a regulacje dotyczące kampanii ułatwiały bądź hamowały proces formowania preferencji, zachęcały, bądź zniechęcały do uczestnictwa (b. ważne są regulacje dotyczące ilości czasu antenowego w mediach publicznych, przeznaczonego na audycje wyborcze, ograniczenia zwłaszcza finansowe utrudniające partiom prowadzenie intensywnej kampanii.

Czynniki sytuacyjne, potencjalnie wpływające na zachowania wyborcze nie mogą być nawet wymienione z racji ich wielości i rozmaitości ( np. wielka powódź w Polsce – wiecie jaki wywarła wpływ na pana Cimoszewicza :P – a więc powiedzmy nadzwyczajne okoliczności, ogólna sytuacja gospodarcza i jej subiektywne oceny, a także tzw. wydarzenia kampanii).

  1. kwestie kulturowe – liczne analizy ukazały, iż są w Polsce miasta, a nawet całe regiony ( Wielkopolska i Małopolska), w których poziom partycypacji jest znacząco wyższy. Wyjaśnienie tego kryje się w dziedzictwie kulturowym formowanym przez dziesięciolecia, a nawet stulecia. Chodzi przede wszystkim o tradycję obywatelskiego zaangażowania. Tam, gdzie w przeszłości był lepszy grunt do rozwoju obywatelskiej aktywności, tam frekwencja wyborcza jest wyższa.

Trzeba podkreślić, iż choć czynniki strukturalne i instytucjonalne są ważne w wyjaśnianiu zróżnicowania absencji wyborczej w Polsce i w tym sensie są jej determinantami, to jak wykazał Mikołaj Cześnik (2007) w toku analizy porównawczej danych empirycznych, nie wyjaśniają faktu, iż w Polsce w wyborach parlamentarnych odnotowuje się najniższą frekwencję spośród europejskich państw pokomunistycznych. Wyjaśnienie tego fenomenu tkwi prawdopodobnie w szczególnej kombinacji czynników kulturowych, instytucjonalnych i sytuacyjnych.

Podobne prace

Do góry