Ocena brak

Usuwanie drobnoustrojów metodą filtrowania

Autor /kokosanka Dodano /30.01.2014

Wyjaławianie ośrodków ciekłych i względnie klarownych przez ich filtrowanie jest stosowane od dawna w pracach mikrobiologicznych, np. przy produkcji surowic nie znoszących silniejszego ogrzewania i nawet w związku ze stosowaniem tego rodzaju metody sterylizacji wykryto przesączalne formy drobnoustrojów o średnicy mniejszej od 0,4 |im - wirusy (bakteriofagi d’Herelle’a, 1926 r.).

Do klarowania połączonego z usuwaniem drobnoustrojów z wina i moszczów owocowych korzysta się z pras filtracyjnych lub filtrów warstwowych, których wcześniejszymi rozwiązaniami były stosowane, zwłaszcza w winiarstwie francuskim, wielowarstwowe, celulozowe filtry Enzigera, zaś w latach trzydziestych, w Niemczech - filtry typu EK (Entkeimungsfilter) firmy Seitz. Filtry te działają na zasadzie pras filtracyjnych, przy czym metalowe przemiennie zestawiane płyty i ramy są przedzielane płytkami ze sprasowanego azbestu z celulozą.

Filtry Seitza EK są podstawową metodą zimnej sterylizacji według koncepcji Schmitthennera i wiążą się z dwiema wypracowanymi metodami przechowywania moszczów owocowych:

-    według systemu Seitza - przez filtrowanie (przez filtry EK) uprzednio sklarowanego moszczu do wyjałowionych pojemników w celu dalszego przechowywania oraz ponowne korzystanie z takiego filtru przed bezpośrednim rozlewem moszczów do jałowych pojemników;

-    według systemu Seitz-Bóhiego - przez przechowywanie moszczów w stalowych pojemnikach pod ciśnieniem 0,7-0,8 MPa dwutlenku węgla i stosowanie filtru EK jedynie przed rozlewem.

Obserwacje wykazały, że w filtrach z zastosowaniem masy błonniko-wo-azbestowej są zatrzymywane drobnoustroje, nawet gdy pory warstwy filtracyjnej mają średnicę nieco większą od wymiarów drobnoustrojów, co wskazywałoby na współdziałanie czynników fizykochemicznych (działanie sorpcyjne materiału filtracyjnego).

Do wyjaławiania wina stosuje się także filtry komorowe z elementami filtrującymi w postaci ram, talerzy i świec zbudowanych z drobnej siatki metalowej, na której spoczywa warstwa filtracyjna, np. z ziemi okrzemkowej.

Wyjaławianie cieczy przy użyciu filtrów wymaga aseptyczności pracy, a więc wstępnego wyjaławiania filtru za pomocą pary pod ciśnieniem, pełnej jałowości pojemników odbierających filtrat oraz wykluczenia reinfekcji przy wycieku filtratu. Umyte butelki są płukane np. 2-proc. roztworem kwasu siarkawego. To samo odnosi się do korków lub kapsli oraz do urządzeń do zamykania butelek.

Filtracja „abakteryjna” jest zwykle poprzedzana przez wstępne klarowanie soków, np. za pomocą mniej zwartych filtrów, wirówek z ewentualnym użyciem różnych środków klarujących, jak żelatyna z taniną ziemia okrzemkowa czy bentonity.

Do zimnej sterylizacji płynów mogą być wykorzystywane obecnie różne mikrofiltry w postaci błon. Wśród nich na uwagę zasługują tzw. filtry j ądr o -we o bardzo regularnych kanalikach i dowolnie regulowanej ich średnicy. Filtry te otrzymuje się przez naświetlanie cienkiej folii z miki, materiału plastycznego czy szkła jonami ciężkimi, które następnie wytrawia się chemicznie. Zależnie od rodzaju jonów pierwiastków cięższych od helu i wielkości energii nadanej im przez przyspieszenie w akceleratorach cząstek naładowanych oraz materiału folii i warunków obróbki chemicznej otrzymuje się bardzo precyzyjne filtry o dowolnej i wyrównanej średnicy porów w zakresie od kilkudziesięciu mikronów do kilku nanometrów.

 

Podobne prace

Do góry