Ocena brak

Ustawodawstwo zgromadzeń ludowych

Autor /Donat Dodano /17.11.2011

Ustawy w okresie republiki uchwalano na zgromadzeniach ludowych. Zwoływał je urzędnik, zwykle konsul, on też przewodniczył zgromadzeniu (comitia habere, comitis praeeses). Procedura ustawodawcza była ściśle określona. Najpierw obwieszczano publicznie projekty ustawy (promulgatio legis). Następnie dla lepszego poznania projektu ustawy odbywano zgromadzenia przygotowawcze (contiones).

Jedni popierali ustawę (suassiones), inni mówili przeciw niej (dissuasiones). Contio nie mogła niczego uchwalić, jeśli nie przedstawiono jej wniosku (rogatio). Po contio magistratura zwoływała zgromadzenie ludowe celem przegłosowania projektowanej ustawy. Między contio a głosowanie upływał okres 24 dni. W dniu głosowania odczytywano wniosek w formie zapytania (rogatio). Tradycyjna formuła brzmiała następująco: „Oby to było dobre, szczęśliwe, pomyślne i udane ... tak was Rzymianie proszę”. Początkowo głosowano ustnie i jawnie, od II w. p.n.e. głosowano tajnie, za pomocą tabliczek (tesserae). Każdy otrzymywał dwie z napisem UR (Uti Rogas – tak jak wnioskujesz) i A (Antiquo – po staremu, przeciw).

Ustawa uchwalona to lex rogata lex, lata dla swej ważności musiała uzyskać – auctoritas partum – zatwierdzenie senatu. W 339 r. p.n.e. zniesiono ten wymóg.

U schyłku republiki zgromadzenie ludowe zwoływano coraz rzadziej, a w I w n.e. ich działalność zanikła. Ostatni lex, uchwalona na zgromadzeniu ludowym, to lex agraria. W ciągu 600 lat działalność zgromadzeń ludowych wydano około 800 ustaw.

Podobne prace

Do góry