Ocena brak

USTAWA O ZAWODZIE PSYCHOLOGA A JAKOŚĆ I CELE KSZTAŁCENIA PSYCHOLOGÓW KLINICZNYCH - Założenia do profilu absolwenta psychologii ze wstępnym przygo­towaniem do roli psychologa klinicznego: Umiejętności - kompetencje zawodowe

Autor /Gerard Dodano /13.09.2011

Jest to wiedza profesjonalna, którą zdobywa się nie tylko przez przy­swajanie informacji, ale głównie przez całościowe doświadczanie i uczenie się społeczne. W zajęciach typu warsztaty, ćwiczenia uczymy się - zgodnie z zasadami uczenia się społecznego - jakie konsekwencje mają nasze za­chowania i jakie znaczenie ma nasze poczucie skuteczności, czyli poczucie, że potrafimy nawiązać kontakt, dać informację zwrotną, że rozumiemy sytuację klienta, że rozumiemy, iż nie chce on mówić o sprawach zbyt intymnych, bolesnych i wiele, wiele innych konkretnych sytuacji. Wśród kompetencji ważnych dla zawodu psychologa klinicznego wymieniłabym następujące:

• Podstawowe umiejętności pomagania, nawiązania kontaktu i ustanowie­nia kontraktu; wśród tych umiejętności warto zwrócić uwagę na: umiejęt­ność słuchania, rozpoczynania rozmowy, podtrzymania jej i zamykania; są to także umiejętności komunikowania interpersonalnego. Ważna jest zdolność do klasyfikowania sytuacji i sposobu jej rozumienia, umiejętność i gotowość dawania oparcia przez stosowanie umiejętności empatycznych i ujawnianie postaw pomocnych (terapeutycznych), z których najważniejsze jest - moim zdaniem - bezwarunkowe pozytywne odniesienie do człowieka poszukującego pomocy, gdyż przynosi ono nieomal samoczynnie poprawę samopoczucia klienta i dobry start do dalszej współpracy. Te umiejętności powinien student ćwiczyć wielokrotnie na różnych etapach kształcenia zarówno w programie podstawowym, jak i fakultatywnym. W programach uczelni zajęcia te mają takie różne nazwy, jak: „umiejętności psycho­logiczne", „umiejętności interwencji", „umiejętności pomagania".

• Umiejętności diagnozowania - są to także bardzo podstawowe umiejęt­ności, które student powinien opanować w toku studiów. Powinny one wspierać się na nowoczesnej wiedzy metodologicznej, wiedzy o metodach, ich konstruowaniu i stosowaniu. Ważnym zadaniem dydaktycznym, a bardzo trudnym do zrealizowania podczas studiów, jest danie studentom możliwości ćwiczenia w posługiwaniu się podstawowymi metodami badań. Ten typ ćwiczeń powinien być koniecznie realizowany w czasie ćwiczeń stażowych, które przewiduje się w toku studiów. Jest to jednocześnie przyzwyczajenie studenta do funkcjonowania w przyszłości, najpierw w roli stażysty pracującego pod okiem doświadczonego praktyka, a potem w roli samodzielnego diagnosty.

• Wybrane umiejętności interwencji pomocnej (interwencja w sytuacji kryzysowej, porada, terapia) - ten typ umiejętności wymaga już bardziej zaawansowanego kształcenia profesjonalnego i może być realizowany tylko przez doświadczonych nauczycieli akademickich, łączących kształcenie z prowadzeniem własnej praktyki terapeutycznej. Sądzimy, że w taki rodzaj umiejętności można wyposażyć studentów w drugim etapie wstępnego kształcenia zawodowego, tj. w toku tzw. ścieżek specjalizacyjnych. To przygotowanie zależeć więc będzie od tego, jakie zasoby kadrowe i jakie warunki posiada w tym względzie konkretna uczelnia.

• Wybrane umiejętności projektowania i interwencji w środowisku - jest to nowy typ umiejętności związany z zadaniami wymagającymi udziału w profilaktyce, promocji i ochronie zdrowia oraz w psychoedukacji. Ten rodzaj kompetencji mogą studenci zdobywać, uczestnicząc w tworzeniu wiedzy społecznie responsywnej, uczestnicząc pod kierun­kiem wykładowców w ważnych kampaniach społecznych, takich jak:

kampaniaDzieciństwo bez Przemocy", w badaniach nad przemocą ró­wieśniczą oraz pełniąc rolę wolontariuszy. Również zajęcia w ramach wspomnianych już ścieżek mogą być poświęcone tworzeniu własnych projektów, co może także być związane z próbami popularyzacji wiedzy psychologicznej.

• Wybrane umiejętności samoorganizacji i zarządzania - jest to także ten typ umiejętności, który potrzebny jest w nieustannie zmieniającej się sytuacji zawodowej psychologa. W sytuacji tej trzeba oczywiście przewi­dzieć także możliwość zaistnienia bezrobocia, a ta okoliczność powinna być interpretowana przez absolwentów jako wyzwanie i dążenie do two­rzenia nowych, własnych miejsc pracy - tworzenia niepublicznych za­kładów opieki, poradni, ośrodków pomocy, centrów lub laboratoriów psychoedukacji itp. Autorka prowadziła z dużym powodzeniem zajęcia fakultatywne z projektowania i przygotowywania przez studentów ofert na konkursy oraz zdobywania środków finansowych i sponsorów.

Podsumowując uwagi o kształceniu czysto profesjonalnym i wyposażaniu studentów w kompetencje, trzeba zaznaczyć, że dzisiaj szkoły wyższe muszą także wykazać się kreatywnością oraz dużą otwartością na zmiany i po­szukiwać nowych rozwiązań. Ważne jest, aby absolwent psychologii mógł bezpiecznie wystartować w zawodzie. Przez bezpieczny start zawodowy rozumiemy taki, który zminimalizuje trudności zdobycia pracy i wczesne niepowodzenia w podejmowaniu roli zawodowej.

Podobne prace

Do góry