Ocena brak

USTAWA O ZAWODZIE PSYCHOLOGA A JAKOŚĆ I CELE KSZTAŁCENIA PSYCHOLOGÓW KLINICZNYCH - Cele kształcenia i profil psychologa klinicznego

Autor /Gerard Dodano /12.09.2011

Przemiany społeczne i wyzwania przyszłości sygnalizują, że rola zawodo­wa psychologa, także psychologa klinicznego, będzie się w najbliższym czasie stabilizowała (vide ustawa o zawodzie). Regułą jednak będzie to, że do tradycyjnych zadań jednostkowej diagnozy zdrowia i choroby oraz terapii trzeba będzie dołączyć zadania nowe, wynikające z szybko zmieniających się potrzeb społecznych. Już w tej chwili psycholog kliniczny wykonuje w praktyce następujące zadania:

• bada i diagnozuje poziom zdrowia i zaburzenia osób, grup, sytuacji społecz­nych i całych środowisk;

• przygotowuje ekspertyzy sądowe i społeczne o stanie zdrowia, jego za­grożeniach, o skuteczności prowadzonych kampanii i wdrażanych zmian;

• wykonuje usługi zarówno w sektorze publicznym, jak i prywatnym zwią­zane z różnymi formami pomocy psychologicznej:

- prowadzi psychoterapię indywidualną i grupową,

- pracuje w zespołach interwencji kryzysowej, ratownictwa i rehabilitacji,

- tworzy i bierze udział w realizacji programów profilaktycznych nastawio­nych na różne grupy ryzyka, prowadząc jednocześnie badania ewaluacyjne,

- prowadzi poradnictwo psychologiczne (zdrowotne, rozwojowe) i organizuje grupy psychoedukacji,

- konsultuje liczne grupy samopomocy (pacjentów psychiatrycznych, AA, Al.-Anon. itp., rodziców dzieci chorych na raka, pacjentów po mastektomii, stomii itp.),

- bierze udział w tworzeniu i realizowaniu programów promocji zdrowia;

• organizuje usługi psychologiczne lub zdrowotne i pełni w tym zakresie funkcje kierownicze (np. ośrodki leczenia dziennego, centra pomocy i terapii, ośrodki interwencji kryzysowej, centra psychoedukacji, poradnie ochrony zdrowia psychicznego, kluby, stowarzyszenia, kampanie pro-zdrowotne i zapobiegające powszechnym negatywnym zjawiskom, jak np. przemoc, narkomania);

• prowadzi działalność szkoleniową dla psychologów i wolontariuszy w za­kresie różnych form pomocy psychologicznej;

• pełni funkcje eksperta, doradcy, konsultanta dla różnych szczebli adminis­tracji państwowej i samorządowej;

• popularyzuje wiedzę psychologiczną w mediach, tygodnikach i wydaw­nictwach upowszechniających wiedzę.

Nie są to bynajmniej wszystkie role, jakie może aktualnie pełnić psycholog. Do realizowania tych, coraz bardziej odpowiedzialnych zadań może jednak przystąpić tylko doświadczony psycholog kliniczny lub absolwent psychologii (z tytułem magistra i po zakończonym stażu) i pod warunkiem, że jest dobrze przygotowany, kompetentny i twórczy, że nieustannie doskonali swoje umie­jętności i swój warsztat zawodowy.

Już z powyższego tekstu wynika, że zakres zadań psychologicznych w ob­szarze ochrony zdrowia i leczenia zaburzeń znacznie się rozszerzył. Przyrosło wiele zadań samodzielnych, ale też takich, które wymagają współdziałania z innymi profesjonalistami w grupach interdyscyplinarnych i samodzielnej pracy organizacyjnej. W tej sytuacji dbałość o rozwój tożsamości zawodowej jest sprawą każdego adepta psychologii i tego, który prawa zawodowe już zdobył. Wiąże się to z troską psychologa o siebie: o rozwój umysłu, kompe­tencji, przygotowania osobowościowego (emocjonalnego) i rozwój norm oso­bistych, które są także uwewnętrznieniem standardów etyki zawodowej.

O ile trudno w czasach przemian nakreślić obowiązujące modele pracy zawodowej psychologa klinicznego - tak jak to robiliśmy jeszcze niedawno

• to warto uświadomić sobie cele operacyjne kształcenia i doskonalenia zawodowego psychologa klinicznego. Można wyodrębnić trzy grupy:

1) wiedzę ogólną z zakresu filozofii, nauk ekonomicznych, społecznych i biologicznych oraz wiedzę z podstawowych działów psychologii;

2) rozumienie, związane z odpowiednim poziomem świadomości i kultury metodologicznej oraz wrażliwości etycznej;

3) umiejętność posługiwania się wiedzą naukową z różnych dyscyplin

- w tym psychologii - w rozpoznawaniu i rozwiązywaniu problemów jednostek, grup i społeczności.

Cytowani autorzy dzielą kompetencje psychologa na takie, jakie są na­stawione na: (a) pomoc indywidualną świadczoną osobom w różnym wieku, różnej kondycji psychicznej, z różnymi potrzebami i problemami i na (b) pomoc grupom, społecznościom, instytucjom. Ten drugi typ kompetencji wynika z nowych zadań, które stają także przed psychologiem klinicznym.

W przygotowaniu do zawodu psychologa trzeba więc pamiętać, aby wpro­wadzać studentów do pełnienia ról wymagających zróżnicowanych kompeten­cji. W pierwszym wypadku przygotowujemy do roli diagnosty, terapeuty, doradcy, w drugim, stwarzamy okazje do ćwiczenia kompetencji potrzebnych przy organizowaniu społeczności, pełnienia funkcji ekspertów, doradców, organizacji interwencji w sytuacjach krytycznych, katastroficznych, konflikto­wych, nowych itp., animowania społeczności lokalnych, kierowania zespoła­mi, organizacjami i instytucjami. Bardzo ważna i odpowiedzialna staje się rola psychologa, w mediach i środkach masowej komunikacji, często bowiem na tej podstawie społeczeństwo (czytelnicy prasy, periodyków i książek, widzo­wie TV i słuchacze radia) wyrabia sobie obraz o zawodzie i roli psychologa.

Dzięki akcjom podnoszenia jakości edukacji w szkołach wyższych po­wstały w ruchu akredytacyjnym także prace pokazujące, za pomocą jakich modeli kształcenia można osiągać powyższe kompetencje, należy zatem nauczycieli akademickich i studentów odesłać do odpowiedniej lektury.

Podobne prace

Do góry