Ocena brak

Ustawa o rozwiązywaniu sporów zbiorowych

Autor /Laura Dodano /31.03.2011

Wymagany Adobe Flash Player wesja 10.0.0 lub nowsza.

praca w formacie txt Ustawa o rozwiązywaniu sporów zbiorowych

Transkrypt

USTAWA
z dnia 23 maja 1991 r.
o rozwiązywaniu sporów zbiorowych.
(Dz. U. z dnia 26 czerwca 1991 r.)

Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1. Spór zbiorowy pracowników z pracodawcą lub pracodawcami może dotyczyć
warunków pracy, płac lub świadczeń socjalnych oraz praw i wolności związkowych
pracowników lub innych grup, którym przysługuje prawo zrzeszania się w związkach
zawodowych.
orzeczenia sądów
Art. 2. 1. Prawa i interesy zbiorowe pracowników wskazane w art. 1 są reprezentowane
przez związki zawodowe.
2. Prawa i interesy pracodawców w sporach zbiorowych mogą być reprezentowane przez
właściwe organizacje pracodawców.
Art. 3. 1. W zakładzie pracy, w którym działa więcej niż jedna organizacja związkowa,
każda z nich może reprezentować w sporze zbiorowym interesy stanowiące przedmiot tego
sporu.
2. Jeżeli działające w zakładzie pracy organizacje związkowe tak postanowią, w sporze
zbiorowym występuje wspólna reprezentacja związkowa.
3. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do reprezentacji interesów zbiorowych w
sporach wielozakładowych.
4. W imieniu pracowników zakładu pracy, w którym nie działa związek zawodowy, spór
zbiorowy może prowadzić organizacja związkowa, do której pracownicy zwrócili się o
reprezentowanie ich interesów zbiorowych.
Art. 4. 1. Nie jest dopuszczalne prowadzenie sporu zbiorowego w celu poparcia
indywidualnych żądań pracowniczych, jeżeli ich rozstrzygnięcie jest możliwe w
postępowaniu przed organem rozstrzygającym spory o roszczenia pracowników.
2. Jeżeli spór dotyczy treści układu zbiorowego pracy lub innego porozumienia, którego
stroną jest organizacja związkowa, wszczęcie i prowadzenie sporu o zmianę układu lub
porozumienia może nastąpić nie wcześniej niż z dniem ich wypowiedzenia.
orzeczenia sądów
Art. 5. (1) Pracodawcą w rozumieniu ustawy jest podmiot, o którym mowa w art. 3
Kodeksu pracy.
orzeczenia sądów

Art. 6. Przepisy ustawy, w których jest mowa o pracownikach, mają odpowiednie
zastosowanie do osób, o których mowa w art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o
związkach zawodowych (Dz. U. Nr 55, poz. 234).
Rozdział 2
Rokowania
Art. 7. 1. Spór zbiorowy istnieje od dnia wystąpienia przez podmiot reprezentujący
interesy pracownicze do pracodawcy z żądaniami w sprawach wskazanych w art. 1, jeżeli
pracodawca nie uwzględnił wszystkich żądań w terminie określonym w wystąpieniu, nie
krótszym niż 3 dni.
2. W zgłoszeniu sporu określa się przedmiot żądań objętych sporem. Podmiot
zgłaszający spór może uprzedzić, że w razie nieuwzględnienia wysuniętych żądań zostanie
ogłoszony strajk. Dzień zapowiedzianego strajku nie może przypadać przed upływem 14 dni
od dnia zgłoszenia sporu.
Art. 8. Pracodawca podejmuje niezwłocznie rokowania w celu rozwiązania sporu w
drodze porozumienia, zawiadamiając równocześnie o powstaniu sporu właściwego
okręgowego inspektora pracy.
Art. 9. Rokowania kończą się podpisaniem przez strony porozumienia, a w razie
nieosiągnięcia porozumienia - sporządzeniem protokołu rozbieżności ze wskazaniem
stanowisk stron.
Rozdział 3
Mediacja i arbitraż
Art. 10. Jeżeli strona, która wszczęła spór, podtrzymuje zgłoszone żądania, spór ten
prowadzony jest przez strony z udziałem osoby dającej gwarancję bezstronności, zwanej dalej
mediatorem.
Art. 11. (2) 1. Mediatora ustalają wspólnie strony sporu zbiorowego. Mediatorem może
być osoba z listy ustalonej przez ministra właściwego do spraw pracy w uzgodnieniu z
organizacjami związkowymi oraz organizacjami pracodawców reprezentatywnymi, w
rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw SpołecznoGospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080, z
późn. zm.).
2. Jeżeli strony sporu zbiorowego nie porozumieją się w ciągu 5 dni w sprawie wyboru
mediatora, dalsze postępowanie jest prowadzone z udziałem mediatora wskazanego, na
wniosek jednej ze stron, przez ministra właściwego do spraw pracy z listy, o której mowa w
ust. 1.
3. Minister właściwy do spraw pracy określi, w drodze rozporządzenia, warunki
wynagradzania mediatorów z listy, o której mowa w ust. 1, uwzględniając czas trwania
mediacji.
akty wykonawcze z Dz.U. i M.P.
Art. 111. (3) 1. Mediatorom na czas prowadzenia mediacji przysługuje zwolnienie od
pracy. Łączny wymiar tego zwolnienia w roku kalendarzowym nie może przekraczać 30 dni.

2. Wynagrodzenie należne mediatorowi oraz zwrot poniesionych kosztów przejazdu i
zakwaterowania określa umowa zawarta przez mediatora ze stronami sporu zbiorowego.
3. Wynagrodzenie mediatora nie może być niższe od ustalonego w drodze
rozporządzenia, o którym mowa w art. 11 ust. 3.
4. Koszty postępowania mediacyjnego, o których mowa w ust. 2, ponoszą strony sporu
zbiorowego w równych częściach, chyba że uzgodnią inny ich podział.
5. (4) W razie udokumentowanego braku środków na pokrycie kosztów, o których mowa
w ust. 2 i 4, na wniosek strony sporu zbiorowego, minister właściwy do spraw pracy pokrywa
koszty mediacji, z tym że wynagrodzenie mediatora jest pokrywane do wysokości określonej
w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 11 ust. 3.
Art. 12. Jeżeli przebieg postępowania mediacyjnego uzasadnia ocenę, że nie doprowadzi
ono do rozwiązania sporu przed upływem terminów przewidzianych w art. 7 ust. 2 i art. 13
ust. 3, organizacja, która wszczęła spór, może zorganizować jednorazowo i na czas nie
dłuższy niż 2 godziny strajk ostrzegawczy.
Art. 13. 1. Jeżeli w toku postępowania mediator stwierdzi, że rozwiązanie sporu
zbiorowego wymaga szczegółowych lub dodatkowych ustaleń związanych z przedmiotem
sporu, zawiadamia o tym strony.
2. Jeżeli w związku z żądaniem objętym sporem jest konieczne ustalenie sytuacji
ekonomiczno-finansowej zakładu pracy, mediator może zaproponować przeprowadzenie w tej
sprawie ekspertyzy. Jeżeli strony nie postanowią inaczej, koszty ekspertyzy obciążają zakład
pracy.
3. Podjęcie czynności, o których mowa w ust. 1 i 2, upoważnia mediatora do wystąpienia
do organizacji związkowej z wnioskiem o przesunięcie terminu rozpoczęcia strajku na czas
niezbędny do dokonania ustaleń mogących mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia sporu.
Art. 14. Postępowanie mediacyjne kończy się podpisaniem przez strony porozumienia, a
w razie nieosiągnięcia porozumienia - sporządzeniem protokołu rozbieżności ze wskazaniem
stanowisk stron. Czynności tych dokonuje się przy udziale mediatora.
orzeczenia sądów
Art. 15. Nieosiągnięcie porozumienia rozwiązującego spór zbiorowy w postępowaniu
mediacyjnym uprawnia do podjęcia akcji strajkowej.
Art. 16. 1. Podmiot prowadzący spór zbiorowy w interesie pracowników może, nie
korzystając z prawa przewidzianego w art. 15, podjąć próbę rozwiązania sporu przez
poddanie go rozstrzygnięciu kolegium arbitrażu społecznego.
2. Spór zakładowy rozpoznaje kolegium arbitrażu społecznego przy sądzie
wojewódzkim, w którym utworzony jest sąd pracy i ubezpieczeń społecznych. Spór
wielozakładowy rozpoznaje Kolegium Arbitrażu Społecznego przy Sądzie Najwyższym.
3. W skład kolegium wchodzi przewodniczący wyznaczony spośród sędziów sądu przez
prezesa sądu oraz sześciu członków wyznaczonych po trzech członków przez każdą ze stron.
Strony powinny dążyć do wskazania osób bezpośrednio nie zainteresowanych
rozstrzygnięciem sprawy.
4. Prezes sądu wyznacza niezwłocznie termin posiedzenia, zawiadamiając o nim strony
sporu lub ich przedstawicieli.
5. Jeżeli rozstrzygnięcie sporu wymaga wiadomości specjalnych, kolegium może
zasięgnąć opinii ekspertów. Przepis art. 13 ust. 2 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.

6. Orzeczenie kolegium zapada większością głosów. Jeżeli żadna ze stron przed
poddaniem sporu rozstrzygnięciu kolegium nie postanowi inaczej, orzeczenie to wiąże strony.
7. Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia szczegółowy tryb postępowania
przed kolegiami arbitrażu społecznego.
akty wykonawcze z Dz.U. i M.P.
orzeczenia sądów
Rozdział 4
Strajk
Art. 17. 1. Strajk polega na zbiorowym powstrzymywaniu się pracowników od
wykonywania pracy w celu rozwiązania sporu dotyczącego interesów wskazanych w art. 1.
2. Strajk jest środkiem ostatecznym i nie może być ogłoszony bez uprzedniego
wyczerpania możliwości rozwiązania sporu według zasad określonych w art. 7-14. Strajk
może być zorganizowany bez zachowania tych zasad, jeżeli bezprawne działanie pracodawcy
uniemożliwiło przeprowadzenie rokowań lub mediacji, a także w wypadku, gdy pracodawca
rozwiązał stosunek pracy z prowadzącym spór działaczem związkowym.
3. Przy podejmowaniu decyzji o ogłoszeniu strajku podmiot reprezentujący interesy
pracowników powinien wziąć pod uwagę współmierność żądań do strat związanych ze
strajkiem.
orzeczenia sądów
Art. 18. Udział w strajku jest dobrowolny.
Art. 19. 1. Niedopuszczalne jest zaprzestanie pracy w wyniku akcji strajkowych na
stanowiskach pracy, urządzeniach i instalacjach, na których zaniechanie pracy zagraża życiu i
zdrowiu ludzkiemu lub bezpieczeństwu państwa.
2. (5) Niedopuszczalne jest organizowanie strajku w Agencji Bezpieczeństwa
Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu
Wojskowego, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, w jednostkach Policji i Sił Zbrojnych
Rzeczypospolitej Polskiej, Służby Więziennej, Straży Granicznej, Służby Celnej oraz
jednostkach organizacyjnych ochrony przeciwpożarowej.
3. Prawo do strajku nie przysługuje pracownikom zatrudnionym w organach władzy
państwowej, administracji rządowej i samorządowej, sądach oraz prokuraturze.
Art. 20. 1. Strajk zakładowy ogłasza organizacja związkowa po uzyskaniu zgody
większości głosujących pracowników, jeżeli w głosowaniu wzięło udział co najmniej 50%
pracowników zakładu pracy.
2. Strajk wielozakładowy ogłasza organ związku wskazany w statucie po uzyskaniu
zgody większości głosujących pracowników w poszczególnych zakładach pracy, które mają
być objęte strajkiem, jeżeli w głosowaniu w każdym z tych zakładów wzięło udział co
najmniej 50% pracowników.
3. Ogłoszenie strajku powinno nastąpić co najmniej na 5 dni przed jego rozpoczęciem.
Art. 21. 1. Kierownik zakładu pracy nie może być w czasie strajku ograniczony w
pełnieniu obowiązków i w wykonywaniu uprawnień w odniesieniu do pracowników nie
biorących udziału w strajku oraz w zakresie niezbędnym do zapewnienia ochrony mienia
zakładu i nieprzerwanej pracy tych obiektów, urządzeń i instalacji, których unieruchomienie

może stanowić zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego lub przywrócenia normalnej
działalności zakładu.
2. Organizatorzy strajku są obowiązani współdziałać z kierownikiem zakładu pracy w
zakresie niezbędnym do zapewnienia ochrony mienia zakładu pracy i nieprzerwanej pracy
obiektów, urządzeń i instalacji, o których mowa w ust. 1.
Art. 22. W obronie praw i interesów pracowników, którzy nie mają prawa do strajku,
związek zawodowy działający w innym zakładzie pracy może zorganizować strajk
solidarnościowy na czas nie dłuższy niż połowa dnia roboczego. Przepisy art. 17-21 stosuje
się odpowiednio.
Art. 23. 1. Udział pracownika w strajku zorganizowanym zgodnie z przepisami ustawy
nie stanowi naruszenia obowiązków pracowniczych.
2. W okresie strajku zorganizowanego zgodnie z przepisami ustawy pracownik
zachowuje prawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznego oraz uprawnień ze stosunku
pracy, z wyjątkiem prawa do wynagrodzenia. Okres przerwy w wykonywaniu pracy wlicza
się do okresu zatrudnienia w zakładzie pracy.
orzeczenia sądów
Art. 24. Związki zawodowe decydują o tworzeniu i wykorzystaniu funduszów
strajkowych. Fundusze te nie podlegają egzekucji.
Art. 25. 1. W obronie praw i interesów określonych w art. 1 mogą być stosowane, po
wyczerpaniu trybu postępowania określonego w rozdziale 2, inne niż strajk formy akcji
protestacyjnej, nie zagrażające życiu lub zdrowiu ludzkiemu, bez przerywania pracy, z
zastrzeżeniem przestrzegania obowiązującego porządku prawnego. Z prawa tego mogą
korzystać także pracownicy nie mający prawa do strajku.
2. Rolnicy mają prawo do akcji protestacyjnej w sposób ustalony przez związki
zawodowe rolników.
orzeczenia sądów
Rozdział 5
Odpowiedzialność za naruszenie przepisów ustawy
Art. 26. 1. (6) Kto w związku z zajmowanym stanowiskiem lub pełnioną funkcją:
1) przeszkadza we wszczęciu lub w prowadzeniu w sposób zgodny z prawem sporu zbiorowego,
2) nie dopełnia obowiązków określonych w tej ustawie
- podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.
2. Tej samej karze podlega ten, kto kieruje strajkiem lub inną akcją protestacyjną
zorganizowaną wbrew przepisom ustawy.
3. Za szkody wyrządzone strajkiem lub inną akcją protestacyjną zorganizowaną wbrew
przepisom ustawy organizator ponosi odpowiedzialność na zasadach określonych w Kodeksie
cywilnym.
orzeczenia sądów
Rozdział 6
Przepisy przejściowe i końcowe
Art. 27. W Kodeksie pracy w art. 2417 § 7 otrzymuje brzmienie:

"§ 7. W czasie postępowania rejestracyjnego, a także w czasie rozstrzygania sporu w trybie
określonym w § 3 i 4, w sprawie postanowień układu nie stosuje się przepisów rozdziałów 24 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych (Dz. U. Nr 55, poz.
236)."
Art. 28. Spory zbiorowe wszczęte, lecz nie zakończone przed dniem wejścia w życie
ustawy, prowadzi się na podstawie jej przepisów.
Art. 29. Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.

Podobne prace

Do góry