Ocena brak

Uprawnienia pracownika w związku z wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę

Autor /Achacy Dodano /05.12.2011

Rozwiązanie umowy o pracę, zgodnie z przepisami kodeksu pracy może nastąpić:

1.na mocy porozumienia stron,

2.rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem,

3.rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia,

4.z upływem czasu na jaki była zawarta

5.z dniem ukończenia pracy, dla której wykonania była zawarta.

Rozwiązanie umowy na mocy porozumienia stron może nastąpić przy wszystkich rodzajach umów. Wymaga zgodnego oświadczenia woli pracownika o pracodawcy i następuje w terminie ustalonym przez strony i na warunkach ustalonych przez strony.

Rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem jest jednostronnym oświadczeniem woli jednej ze stron mającym na celu zakończenie stosunku pracy po upływie okresu wypowiedzenia. Zasady ww. wypowiedzenia są inne w przypadku gdy wypowiedzenia (każdej umowy) dokonuje pracownik i inne dla wypowiedzenia umowy na okres próbny i czas określony dokonuje pracodawca, inne dla umów zawartych na czas nie określony. Wypowiedzenie przez pracodawcę umów na czas określony i próbny nie wymaga uzasadnienia. Natomiast każde wypowiedzenie umowy na czas nie określony musi być uzasadnione. Przyczyny wypowiedzenia muszą być podane do wiadomości pracownika, zarządu zakładowej organizacji związkowej i w razie zaskarżenia podlega ocenie sądu (obligatoryjny tryb wypowiedzenia). Wypowiedzenie przez pracodawcę (niezależnie od rodzaju umowy) powinno (nie musi) nastąpić na piśmie i zawierać pouczenie pracodawcy o przysługującym pracownikowi prawie odwołania się do sądu pracy. Jeżeli pracodawca nie zachował formy pisemnej, pracownik może podnieść zarzut niezachowania formy i wówczas o skutkach niezachowania formy pisemnej rozstrzyga sąd. Sąd w zależności od rodzaju umowy może:

1. uznać wypowiedzenie za bezskuteczne,

2. przywrócić pracownika do pracy,

3. przyznać pracownikowi odszkodowanie.

Ochronę interesów tak pracodawców jak i pracowników zapewniają okresy i terminy wypowiedzenia. Okresy wypowiedzenia nie mogą być skracane. W razie zastosowania okresu krótszego niż wymagany, umowa rozwiązuje się z upływem okresu wymaganego a pracownik otrzymuje wynagrodzenie za ten czas. Pracownikowi przysługuje zwolnienie na poszukiwanie pracy – dwa dni, za które przysługuje wynagrodzenie.

Pracownik może odwołać się od każdego otrzymanego wypowiedzenia pod warunkiem jednak, iż nastąpiło ono z naruszeniem przepisów, np. bez zachowani formy pisemnej, a przy umowach na czas nie określony bez zachowania trybu wypowiedzenia.

Ochrona powszechna - ochrona przed nieuzasadnionym wypowiedzeniem umowy zawartej na czas nie określony.

Ochrona szczególna –

1. zakaz wypowiedzenia umowy o pracę,

2. uzależnienie wypowiedzenia od wyrażenia zgody organu wskazanego przez ustawodawcę.

Zakaz dotyczy jedynie wypowiadania umów w ustalonych sytuacjach ochronnych; nie obejmuje możliwości rozwiązania umowy już wypowiedzianej. Przykładowe sytuacje ochronne: urlop pracownika, usprawiedliwiona nieobecność, 2 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, ciąża i urlop macierzyński, okres czynnej służby wojskowej, urlop wychowawczy. Nie wolno wypowiedzieć umowy o pracę żonie żołnierza odbywającego czynną służbę wojskowa (wyjątek: można z winy pracownicy lub w razie upadłości i likwidacji pracodawcy) i pracownikowi pełniącemu funkcję społecznego inspektora pracy (w czasie trwania mandatu i rok po jego wygaśnięciu). Treść zakazu dotyczy też zmiany warunków pracy i płacy.

Wyjątki: pracodawca może wypowiedzieć warunki pracy i płacy, gdy stało się to konieczne z powodu: wprowadzenia nowych zasad wynagrodzenia, utraty zdolności do wykonywania dotychczasowej pracy, utraty uprawnień oraz z innych przyczyn. Jeśli zmiana była spowodowana innymi przyczynami i powoduje obniżenie wynagrodzenia pracownikowi przysługuje dodatek wyrównawczy.

Uzyskanie zgody na wypowiedzenie: wyraz stopnia społecznej kontroli zamiaru wypowiedzenia – dotyczy członków rad pracowniczych, członków związków, działaczy związkowych, inwalidów wojskowych i wojennych oraz radnych samorządu terytorialnego. Ochrona polega na tym, że pracodawca nie może bez zgody rad pracowniczych wypowiedzieć umowy ani rozwiązać wypowiedzianej w czasie kadencji i rok po jej upływie. Dotyczy to też wypowiedzenia zmieniającego. W przypadku inwalidów wypowiedzenie może nastąpić tylko gdy inwalida utracił (całkowicie lub w znacznym stopniu) zdolność do wykonywania pracy albo gdy następuje likwidacja zakładu- zgodę wyraża starosta.

Zwolnienia grupowe: uprawnienia – odprawa pieniężna w wysokości uzależnionej od czasu pracy oraz pierwszeństwo ponownego zatrudnienia, jeżeli pracodawca ponownie zatrudnia i nie minął rok od rozwiązania stosunku pracy.

Pracownik może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia w dwóch przypadkach:

1. wydane jest orzeczenie lekarskie stwierdzające szkodliwy wpływ pracy na pracownika a pracodawca nie przeniesie go do innej pracy,

2. pracodawca dopuścił się naruszenia obowiązków wobec pracownika, któremu przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia (dla umów na czas określony – wynagrodzenie za dwa tygodnie).

Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia, zarówno przez pracodawcę, jak i przez pracownika, powinno nastąpić na piśmie i podawać przyczynę rozwiązania umowy. Dla pracownika zachowanie ww. form ma znaczenia dla celów dowodowych (ochrona przed zarzutem, że się samowolnie uchyla od wykonywania pracy). Nie zachowanie ww. form przez pracodawcę rodzi roszczenie ze strony pracownika o przywrócenie do pracy lub odszkodowanie. Pracownik wybiera czy chce przywrócenia do pracy czy odszkodowanie. Orzeka o tym sąd pracy. Jeżeli sąd orzeknie o przywróceniu to pracodawca ma obowiązek zatrudnienia pracownika na poprzednich warunkach. Jak pracodawca się uchyla się od zatrudnienia pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, o ile gotów był ją świadczyć.

Podobne prace

Do góry