Ocena brak

Umorzenie zobowiązań wg. prawa cywilnego

Autor /Donat Dodano /17.11.2011

Umorzenie zobowiązania wg ius civile dokonywało się z mocy samego prawa (ipso iure) i powodowało definitywne rozwiązanie węzła obligacyjnego ze skutkiem wobec wszystkich zainteresowanych.

Rzeczywiste wykonanie zobowiązania to solutio, przy długach pieniężnych zwane zapłatą. Jest to najbardziej naturalny sposób rozwiązania węzła obligacyjnego. Rozwiązujący skutek wywierało tylko wykonanie prawidłowe, a na to składał się cały zespół elementów, personalnych i rzeczowych (wykonawca, przyjmujący, treść, czas, miejsce). Dłużnik mógł się zwolnić zobowiązania przez zastępcze świadczenie innego rodzaju (datio in solutum), ale tylko za zgodą wierzyciela.

Rozwiązanie węzła obligacyjnego następowało nie tylko przez wykonanie zobowiązania, ale także przez czynności prawne pomiędzy wierzycielem a dłużnikiem wyrażające zwolnienie dłużnika z zobowiązania. Do formalnych aktów zwolnienia z zobowiązania zaliczamy: acceptilatio i solutio per aes et libram. Nieformalny był contrarius consensus.

  • Acceptilatio – była aktem przeciwnym do stypulacji, dłużnik zapytywał wierzyciela, czy otrzymał swoją należność i po potwierdzeniu z jego strony był wolny od zobowiązania.

Stypulacja akwiliańska” polegała na tym, że zobowiązania z różnych tytułów istniejące pomiędzy tymi samymi osobami sprowadzono najpierw przez nowację do jednego zobowiązania stypulacyjnego, a potem umarzano je jednym aktem akceptylacji.

  • Solutio per aes et libram – rzeczywisty akt “odważania” zapłaty przy zastosowaniu formalności analogicznych do mancypacji. Stosowano przy nexum.

  • Contrarius consensus – tutaj rozwiązanie węzła obligacyjnego następuje przez akt przeciwny do zawiązania. Zasada ta została rozciągnięta na kontrakty konsensualne. Zobowiązanie z takiego kontraktu, jeżeli jeszcze nie zostało wykonane, można było umorzyć przez zgodne porozumienie stron.

Innym od poprzednich sposobów umorzenia zobowiązania jest nowacja. Dotychczasowe zobowiązanie ulegało wprawdzie umorzeniu, ale na jego miejsce powstawało natychmiast inne, z jakimś tylko nowym elementem. Istniały pewne warunki powstania nowacji:

a) musiało istnieć poprzednie zobowiązanie o jakiejkolwiek treści i o jakimkolwiek charakterze prawnym,

b) nowe zobowiązanie musiało powstać zamiast dawnego, a nie obok,

c) nowe zobowiązanie musiało wnosić coś nowego.

Do innych przypadków zgaśnięcia zobowiązań ipso iure zalicza się:

  • confusio zejście się wierzytelności i długu w jednej osobie, najczęściej przez dziedziczenie dłużnika po wierzycielu lub odwrotnie

  • concursus causarum lucrativarum –zbieg tytułów nieodpłatnych” zachodzi wtedy, gdy ktoś otrzymał już nieodpłatnie rzecz indywidualnie oznaczoną, a ponadto ta sama rzecz należała mu się nieodpłatnie jeszcze z innego tytułu

  • niektóre zobowiązania gasły przez śmierć jednej ze stron (przy zobowiązaniach z deliktów), albo przez przypadkowe zniszczenie rzeczy indywidualnie oznaczonej

Podobne prace

Do góry