Ocena brak

Układy renina - angiotensyna - krążący i lokalne - składniki, mechanizmy aktywacji, znaczenie w fizjologii i patologii człowieka

Autor /Apollo Dodano /28.02.2012

 

RAS - jest to układ renina-angiotensyna. Wyróżniamy:

  • układ krążący (endokrynny, regulowany przez aparat przykłębuszkowy nerki, regulacja RR), oraz

  • układ lokalny (działanie parakrynne, udział w proliferacji komórek, przebudowie narządów i w powstawaniu patologii).

Czym układ tkankowy różni się od tkankowego?

  1. wszystkie jego substraty zlokalizowane są w tkankach, wszystko de novo może być syntetyzowane tkankowo

  2. układy te mogą korzystać z substratów krążących w krwioobiegu

  3. mogą występować alternatywne szlaki przemiany AT-II

UKŁAD KRĄŻĄCY

W układzie tym mamy AT-I z której powstaje AT-II (mogą z niej powstawać kolejne rodzaje AT, które albo działają na receptory dla AT-II albo na swoiste receptory tak jak AT-1-7, której efekt jest antagonistyczny co do AT-II).

Komórki śródbłonka mają enzymneprylizynę – ma on zdolność bezpośredniej przemiany AT-I w AT-1-7.

Źródłem wyjściowego substratu czyli angiotensynogenu jest wątroba, działa na nią renina (produkowana w nerce. W wyniku ograniczonej proteolizy powstaje angiotensyna 1 (AT-I), ale istnieje również alternatywna przemiana angiotensynogenu w AT-II pod wpływem tkankowego aktywatora plazminogenu – katepsyny G. AT-I w łożysku płucnym w wyniku działania enzymu konwertującego przekształca się w AT-II.

Zadaniem układu krążącego jest zatem:

  1. utrzymanie prawidłowego RR krwi (ściślej jego podniesienie) – za pomocą bezpośredniego pobudzenia receptora w naczyniach, co powoduje skurcz naczyń

  2. AT-II pobudza receptor AT1 w warstwie kłębkowatej kory nadnerczy efektem czego jest synteza aldosteronu. Ten z kolei wpływa na nerkę i wywołuje resorpcję zwrotną Na.

  3. resorpcja zwrotna Na (raczej wymiana Na na K) – efektem jest hypernatremia, za sodem podąża woda i w efekcie mamy zjawisko hyperwolemii czyli zwiększenie objętości łożyska naczyniowego, w efekcie rośnie RR

  4. w efekcie wzrostu RR -> wzrost szybkości pracy serca (HR)

Bodźce regulujące funkcje układu krążącego to:

  1. aparat przykłębuszkowy -> komórki mioidalne, jeśli do komórki plamki gęstej dociera mniej jonów Na, nerka rozumie to że zmniejsza się filtracja kłębkowa, a skoro jest mniejszy GFR to mniej krwi dopływa z powodu spadku ciśnienia albo zmniejszenia wolemii

  2. pobudzenie układu współczulnego (receptor adrenergiczny β1)

  3. obniżenie RR

Renina nie jest hormonem! Jest enzymem proteolityczny który powoduje ograniczoną proteolizę angiotensynogenu do AT-I. ACE z kolei to enzym konwertujący, który oprócz przemiany AT-I do AT-II ma jeszcze inne funkcje:

  1. degraduje bradykininę

  2. degraduje substancję P (działanie wazodilatacyjne)

  3. degraduje prostaglandyny, prostacykliny

  4. degraduje endogenny peptydy opioidowe

  5. degraduje LH-RH (luliberyna)

UKŁAD TKANKOWY

Jest to układ silnie wykazujący aktywność przede wszystkim w mięśniu sercowym i ścianie naczyniowej.

W tym układzie ACE odgrywa poboczne znaczenie. Na drodze klasycznej, powstaje zaledwie 20% AT-II, natomiast pozostałe 80% powstaje przy udziale chymazy.

Angiotensynogen albo jest wytworzony na miejscu w tkance, albo wyłapany z krwioobiegu, podobnie jest z reniną. W przemianie bradykininy chymaza nie uczestniczy, czyli kluczowe znaczenia dla podniesienia bradykininy, co jest działaniem korzystnym, odgrywa zahamowanie aktywności enzymu konwertującego.

Efekty biologiczne działania AT-II:

1. NERKA

  • skurcz tętniczki odprowadzającej

  • wzrost ciśnienia, perfuzji

  • wzrost wolemii

Jednym z mechanizmów tego działania, jest bezpośrednie działanie AT-II (zarówno krążącej jak i zsyntetyzowanej w OUN) na swoiste receptory, które pobudzają ośrodek pragnienia przez pobór wody, następuje zwiększenie objętości łożyska naczyniowego. AT-II działa na jądra nadskrzyżowaniowe i przykomorowe, w efekcie czego dochodzi do wydzielania ADH (wazopresyny), czyli oszczędzenia wody.

2. UKŁAD SERCOWO-NACZYNIOWY

  • proliferacja SMC

  • stymulacja syntezy GF

  • przerost kardiomiocytów

  • działanie prozakrzepowe – za pośrednictwem trombocytów czyli indukcja agregacji/adhezji płytek, oraz zahamowanie fibrynolizy poprzez wzrost PAI-1 i PAI-2

  • modyfikacja lipoprotein

  • indukcja syntezy wolnych rodników

3. AUTONOMICZNY UKŁAD NERWOWY

  • wpływa na zwoje

  • uwalnianie adrenaliny z nadnerczy

AT-II poprzez receptor AT1 wywołuje natomiast:

  1. nadciśnienie

  2. przerost lewej komory (HVS) – poprzez przerost kardiomiocytów, dochodzi do upośledzenia czynności rozkurczowej mięśnia sercowego -> niewydolność krążenia. W mięśniu sercowym układ RA jest niezależny od ACE, działa tu chymaza. Podobny efekt w ścianie naczyniowej -> proces miażdżycowy.

  3. Przebudowa mięśnia sercowego po zawale

  4. Nefropatia cukrzycowa

Resume: AT-II ma działanie skrajnie niekorzystne, wszystkie te efekty są mediowane przez receptor AT1.

Podobne prace

Do góry