Ocena brak

Układ Słoneczny - PLANETY

Autor /Tytus Dodano /30.09.2011

Ciała niebieskie o średnicach większych niż 1000 km, obiegające gwiazdę i nie mające własnych źródeł energii promienistej, widoczne dzięki oświetleniu ich promieniowaniem gwiazdy. Obecnie jest znanych 9 planet należących do Układu Słonecznego: Merkury, Wenus - planety dolne, Ziemia, Mars, Jowisz, Saturn, Uran, Neptun, Pluton - planety górne. Niektóre planety mają układy satelitów (księżyców); liczba znanych satelitów poszczególnych planet wynosi od 1 (Ziemia, Pluton) do 20 (Saturn). Nie odkryto dotychczas satelitów Merkurego i Wenus. Masy Planet są wyznaczane na podstawie pomiarów ich oddziaływań dynamicznych na pozostałe ciała Układu Słonecznego. Do wyznaczania masy planet mających satelity stosuje się prawa Keplera. Masy planet nie mających satelitów są obliczane na podstawie perturbacji, jakie te planety wywołują w ruchu pozostałych planet, komet i planetoid. W Układzie Słonecznym planetą o największej masie (319 razy większej od masy Ziemi, 71% masy wszystkich planet) jest Jowisz, planetą o najmniejszej masie (około 500 razy mniejszej od masy Ziemi) - Pluton. Łączna masa planet jest równa 1/741 masy Słońca, tj. 2,69ţ1027 kg.

Planety są bryłami o kształcie zbliżonym do elipsoidy obrotowej o niewielkim spłaszczeniu, ich średnice wynoszą od około 2300 km (Pluton) 142 800 km (Jowisz). U większości planet wykryto atmosfery, które stanowią otoczki gazowe utrzymujące się przy powierzchni planet dzięki przyciąganiu grawitacyjnemu. Zaledwie nikłe ślady atmosfery stwierdzono na Merkurym, bardzo rzadką atmosferę ma Mars. Grube atmosfery, nie przepuszczające promieniowania optycznego, mają: Wenus, Jowisz, Saturn, Uran, Neptun. W widmach promieniowania Jowisza, Saturna, Urana i Neptuna występują wyraźne pasma absorpcyjne metanu, co świadczy o dużej zawartości tego związku w ich atmosferach. W atmosferach Wenus i Marsa istnieje znacznie większa ilość dwutlenku węgla niż w atmosferze Ziemi. Ziemia, Jowisz, Saturn, Uran i Neptun mają magnetosfery.

Nazwą planety obejmowano w starożytności ciała zmieniające swe położenie względem gwiazd (a więc także Słońce i Księżyc). Obecnie niekiedy małymi planetami nazywa się planetoidy, a sztucznymi planetami - obiekty wprowadzone przez człowieka na orbitę okołoziemską. Zob. też Słoneczny Układ, ObiektySŁONECZNY UKŁAD, OBIEKTY.

Astronomia tradycyjnie zajmuje się ruchami ciał niebieskich. Przez długi czas zresztą jedyne wiarygodne informacje o planetach dotyczyły ich ruchu. Obecnie, głównie dzięki astronautyce, posiadamy wiele informacji o samych planetach i innych ciałach Układu Słonecznego. Działem nauki zajmującym się badaniem procesów zachodzących na planetach i mniejszych ciałach niebieskich jest planetologia. Tradycyjnie w astronomii nie używa się terminu planeta w stosunku do księżyców planet. Jednak z punktu widzenia planetologii rozróżnienie to nie ma większego sensu, zwłaszcza że 7 satelitów przewyższa masą i rozmiarami najmniejszą z planet - Plutona.

Dlatego też w poniższym opisie używa się tego terminu także w stosunku do średnich i dużych księżyców planet. Z punktu widzenia planetologii ciała Układu Słonecznego wygodnie jest podzielić na trzy grupy: małe ciała (większość planetoid, komety, małe satelity) o średnicy poniżej kilkuset kilometrów, planety grupy ziemskiej i lodowo-skalnej, wraz z dużymi i średnimi satelitami oraz kilkoma największymi planetoidami, oraz wielkie planety grupy Jowisza.

Podobne prace

Do góry