Ocena brak

UKŁAD NACZYŃ TĘTNICZYCH ROZWÓJ

Autor /Karoline Dodano /18.01.2012

Tempo wzrastania i różnicowania zarodka ludzkiego już w czwartym tygodniu jego życia jest bardzo szybkie. Wymaga to zorganizowania już w tym okresie układu krwionośnego celem dostarczania tkankom zarodka coraz większych ilości substancji odżywczych i tlenu czerpanych z krwi matki przez kosmówkę. Toteż już w końcu trzeciego tygodnia zawiązują się pierwsze naczynia krwionośne: 1) w ścianach pęcherzyka żółtkowego, 2) w mezenchymie kosmówki i 3) w mezenchymie ciała zarodka. W tym czasie zawiązuje się serce, a wkrótce potem naczynia krwionośne łączą się między sobą i z sercem w jeden układ krwionośny rozpoczynający swą pracę. Pierwsze naczynia krwionośne uwzględnione były już w tomie I . Obecnie omówimy nieco bardziej szczegółowo rozwój naczyń we wną t rz z a rod kowy ch.

Naczynia te, podobnie jak naczynia zewnątrzzarodkowe, powstają z angioblastu, odmiany komórek mczcnchymy. Komórki te łączą się w sznury, które następnie przekształcają się w cewy. a wyściełające je elementy — w płaskie komórki śród-błonka (endnthelium). Tak utworzone pierwotne naczynia krwionośne łączą się między sobą w pierwotną sieć naczyniową tworzącą po połączeniu z sercem zamknięty układ cew. Nowe naczynia, które powstają w miarę wzrastania zarodka, tworzą się już przez pączkowanie poprzednio utworzonych.

Różnicowanie poszczególnych części pierwotnej sieci naczyniowej kierowane jest przez szereg czynników: i) przez czynniki dziedziczne wytyczające drogę naczyń, 2) przez budowę i funkcję narządów, do których naczynia te wnikają i 3) przez charakter ciśnienia hydrostatycznego i hydrodynamicznego krwi płynącej przez naczynie. Czynnik ten zależny jest od pracy serca jako motoru tłoczącego krew do jednych naczyń (tętniczych) i ssącego ją z innych (żylnych). Warunki ciśnienia wywierają swój kształtujący, morfogenetyczny wpływ głównie na elementy mezenchymy otaczającej naczynie i tworzącej jego osłonki z elementów łącznotkankowych oraz mięśni gładkich.

Układ naczyń tętniczych rozwija się z tych elementów pierwotnej sieci naczyniowej zarodka, do których serce wtłacza krew swym pniem tętniczym (truncus arteriosusj skierowanym dogłowowo. Rozwidlony koniec pnia przechodzi w parzystą aortę wstępującą aorta ascendens), prawą i lewą; obie one wnikają do pierwszych łuków skrzelowych żuchwowych), biegną w nich jako pierwsze łuki tętnicze (łuki aorty), następnie kierują  się do tylu i wzdłuż struny grzbietowej biegną po obu jej bokach jako parzysta aorta zstępująca (aorta descendens) prawa i lewa. Naczynia te oddają po drodze tętnice żółtkowe (arteriae uitellinae) do pęcherzyka żółtkowego, końcowe zaś odcinki aort przechodzą w tętnice pępkowe (arteriae umbilicales), wychodzące przez szypułę brzuszną, a następnie biegnące przez pępowinę do kosmówki. W swym odcinku środkowym obie aotry zstępujące łączą się wkrótce w nieparzystą aortę zstępującą.

Podobne prace

Do góry