Ocena brak

Układ krążenia u człowieka

Autor /Oswald Dodano /13.10.2011

Układ krwionośny składa się z serca oraz sieci naczyń krwionośnych: żył, tętnic i naczyń włosowatych.

Ściany żył i tętnic składają się z 3 warstw:

- zewnętrznej - łączno - tkankowej

- środkowej - zbudowanej z mięśni gładkich

- wewnętrznej - utworzonej z tkanki łącznej i śródbłonka.

Różnica między obu typami naczyń polega na grubości poszczególnych warstw, elastyczności i wytrzymałości na zmiany ciśnienia. Żyły, w przeciwieństwie do tętnic, mają kieszonkowe zastawki, zapobiegające cofaniu się krwi.

Naczynia włosowate to cienkościenne przewody rozmieszczone w tkankach i łączące tętnice z żyłami. Ich ściana zbudowana jest z jednej warstwy komórek, tzw. Śródbłonka, poprzez który zachodzi wymiana substancji między krwią a tkankami. Silne ukrwienie niektórych narządów (np. nerek, przysadki mózgowej) umożliwia specjalny układ naczyń zwany siecią dziwną, za którego pośrednictwem odbywa się sprawna wymiana substancji między organem a płynami ciała.

Serce umieszczone jest w worku osierdziowym wypełnionym niewielką ilością płynu. Ściana serca pokryta jest cienką błoną, na której leżą naczynia wieńcowe, tworzące sercowy układ krążenia, tzw. układ wieńcowy, odpowiedzialny za doprowadzanie i odprowadzanie różnych substancji. Mięsień sercowy zbudowany jest z tkanki mięśniowej poprzecznie prążkowanej, której włókna charakteryzują się silnym rozgałęzieniem.

Przedsionki i komory wyścielone są wewnątrz błoną zbudowaną z tkanki łącznej pokrytej warstwą nabłonka płaskiego.

Serce działa na zasadzie pompy, stąd wyposażone jest w zastawki uniemożliwiające zmianę kierunku przepływu krwi. Między przedsionkiem a komorą prawej części serca znajduje się zastawka trójdzielna, a lewa część serca jest wyposażona w zastawkę dwudzielną. U podstawy dwóch dużych tętnic odchodzących od komór - aorty i tętnicy płucnej - znajdują się zastawki półksiężycowate. Prawy przedsionek otrzymuje krew nieutlenowaną, którą następnie prawa komora tłoczy do płuc, a do lewego przedsionka wpływa z płuc krew utlenowana.

Mały obieg krwi (tzw. płucny) zaczyna się w prawej komorze i kończy w lewym przedsionku, zaś duży obieg, zaopatrujący tkanki w krew bogatą w tlen i składniki odżywcze, rozpoczyna się w lewej komorze i kończy w prawym przedsionku serca.

Krew z żołądka, śledziony, jelit i trzustki jest odprowadzana układem wrotnym do wątroby. Liczne substancje toksyczne i nadwyżki składników pokarmowych są zatrzymywane przez wątrobę, a reszta przedostaje się do żyły podstawowej dolnej. Krew z górnych części ciała zabierana jest żyłami podstawowymi górnymi.

W utrzymywaniu krążenia krwi pomagają sercu ruchy mięśni szkieletowych i ruchy oddechowe. Mechanizm ten jest szczególnie ważny w przepychaniu krwi w żylnej części układu, zwłaszcza położonej niżej serca, skąd krew płynie w kierunku przeciwnym do działania siły ciążenia.

Barwniki białkowe we krwi to związki mające zdolność nietrwałego łączenia się z tlenem. Barwniki dzielimy na:

metaloproteidy:

- chemocjanina (Fe2+) - u mięczaków: ślimaków, małży, głowonogów

- chemerydryna (Fe3+) - u niektórcych pierścienic

chromoproteidy:

- hemoglobina (białko zbudowane z 4 łańcuchów polipeptydowych) - tlen z zawartością Fe. Każdy atom Fe przyłącza 2 atomy tlenu, czyli całą cząsteczka hemoglobiny przyłącza 8 atomów.

Hemoglobina płodu - HbF

Hemoglobina dorosłych - HbA

HbF -większe powinowactwo do tlenu - płód musi go mieć więcej

Hemoglobina sierpowata - HbS - chorzy na anemię sierpowatą

Chloropruoryna - barwnik z Fe, jasnozielony - występuje u wieloszczetów

Hemoglobina po połączeniu z tlenem to oksyhemoglobina

Podobne prace

Do góry