Ocena brak

Układ krążenia strunowców - Ssaki (Mammalia)

Autor /Oswald Dodano /13.10.2011

Układ krążenia spełnia szczególnie dużą rolę w utrzymaniu stałości środowiska wewnętrznego. Transportuje on tlen pobrany w płucach do wszystkich tkanek, zbierając równocześnie powstający w procesach metabolizmu dwutlenek węgla. Krążenie niezbędne jest dla gospodarki wodnej ustroju, termoregulacji, a także dla przenoszenia bodźców chemicznych w postaci hormonów.

Krew ssaków charakteryzuje się obecnością licznych czerwonych ciałek o niewielkich rozmiarach. U dorosłych osobników są one pozbawione jądra i zwykle są one okrągłe, tylko u wielbłądowatych owalne. W krwi obok ciałek białych i czerwonych występują płytki krwi, drobne tarczki powstające w specjalnych komórkach (megakariocytach) w szpiku kostnym. Odgrywają one rolę w procesie krzepnięcia krwi. Elementy komórkowe krwi żyją ktrótko i są stale zastępowane nowymi. Białe ciałka powstają w tkance limfatycznej skupionej w węzłach chłonnych, a także w śledzionie i grasicy. Ciałka czerwone powstają w szpiku kostnym.

Serce ssaków jest podzielone na 2 komory i 2 przedsionki, co zapewnia całkowite oddzielenie krwiobiegu płucnego, zaczynającego się w prawej komorze, a kończącego w lewym przedsionku, od krwiobiegu dużego zaczynającego się w lewej komorze, a kończącego w prawym przedsionku. Krwiobieg płucny zapewnia utlenianie krwi w płucach. Krwiobieg duży zaopatruje w tlen wszystkie tkanki ciała.

Budowa zastawek, które zapewniają jednokierunkowy ruch krwi w sercu jest odmienna od stekowców, u których w przedsionku prawym jest jedna zastawka, a w lewym trzy, niż u torbaczy i łożyskowców, u których w przedsionku prawym są trzy zastawki, w lewym dwie. Rytm skurczów serca jest szybszy u małych niż u dużych ssaków. Wynosi on ok. 25 skurczów na minutę u słonia, 70 u człowieka, 150 u królika, i 740 u myszy. Oczywiście rytm ten wzrasta podczas wysiłku.

U ssaków zachowuje stylko jeden, lewy łuk aorty. Tętnice i żyły obwodowe, wykazują dużą zmienność u różnych grup ssaków. Tak np.od łuku aorty ku przodowi odchodzą 4 tętnice: podobojczykowa lewa i prawa oraz szyjna wspólna lewa i prawa, zaopatrujące w krew przód ciała, ale ich początkowe odcinki mogą w różnym stopniu zlewać się z sobą. Poza łukiem aorta biegnie ku tyłowi ciała jako aorta zstępująca, oddając tętnice unaczyniające klatkę piersiową, jamę brzuszną i kończyny tylne.

U wielu ssaków tętnice lub żyły dzielą się w niektórych okolicach ciała na naczynia włosowate, które potem ponownie łączą się w naczynie tego samego typu.

Takie rozgałęzienia nazywają się siecią dziwną. Pozwalają one na utrzymanie odmiennego ciśnienia krwi w różnych częściach krwiobiegu. U ssaków wodnych ich rozwój ma prawdopodobnie związek z nurkowaniem: umożliwiają one krążenie krwi z ominięciem części organów wewnętrznych, które w tym czasie pracują w warunkach niedotlenienia, po to by w pełni zachować dopływ krwi do serca i mózgu. U żyrafy siec dziwna znajduje się przed wejściem tętnic do mózgu.

Chroni ona mózg przed gwałtownymi zmianami ciśnienia krwi, jakie nastąpiłoby w chwili, gdy zwierzę opuszcza szyję (np. przy piciu wody),lub podnosi ją w górę: raz głowa znajduje się o 2 metry powyżej, raz o tyleż metrów poniżej serca.

Podobne prace

Do góry