Ocena brak

Ugrupowania chrześcijańsko - demokratyczne w latach okupacji i ich założenia programowe

Autor /Wladek Dodano /03.06.2011

Chrześcijańska demokracja (potocznie chadecja od skrótu ChD) jest to nurt w myśli politycznej i społecznej, który pojawił się pod koniec XIX wieku jako odpowiedź myśli katolickiej na rosnące wpływy socjalizmu ateistycznego w swym charakterze, a skrytykowanego w papieskiej encyklice Rerum novarum (papieża Leona XIII).

Ustrojem politycznym propagowanym przez chrześcijańskich demokratów jest demokracja, która szczególny nacisk kładzie na rozwój wszelkich form samorządności lokalnej i zasadę pomocniczości. Jest przeciwna autorytaryzmowi i totalitaryzmowi.

W dziedzinie polityki gospodarczej chrześcijańscy demokraci są autorami koncepcji społecznej gospodarki rynkowej. Jest to model, który w pełni respektuje własność prywatną, ale jednocześnie uwzględnia potrzebę umiarkowanej ingerencji państwa w sferę socjalną.

W polityce partie i organizacje chrześcijańsko-demokratyczne (chadeckie) akceptują zasadę rozdziału instytucji świeckich i kościelnych i nie są podporządkowane hierarchii kościelnej. Po przewrocie majowym 1926r., Polskie Stronnictwo Chrześcijańskiej Demokracji zostało rozbite na trzy frakcje (lwowską, antysanacyjną śląską i centrową). W 1929r. weszło w skład Centrolewu. W latach 1931–32r. zbliżyła się do Narodowej Partii Robotniczej, a w 1934r. frakcja lwowska dokonała secesji i poparła sanację. W 1935r. część członków powołała Stronnictwo Chrześcijańsko-Ludowe. W 1937r. ChD weszła do Frontu Morges, a z Narodową Partią Robotniczą utworzyła Stronnictwo Pracy (SP) skupiające kilka innych partii. Od 1939r. SP w składzie rządu RP na uchodźstwie oraz w Delegaturze Rządu na Kraj (delegaci 1940–42r.- C. Ratajski, 1943–45r.- J. Jankowski), jednoczyło w konspiracji (do 1945r.) środowiska Chrześcijańskiej Demokracji. SP nadal w konspiracji, podjęła współpracę z PPR. Stronnictwo Pracy oparło się z jednej strony o zasady demokracji, a z drugiej o zasady katolickiej nauki społecznej. Po II wojnie światowej jego działalność w Polsce została zlikwidowana.

Podobne prace

Do góry