Ocena brak

Uczniowie Alberta

Autor /Faustyna Dodano /03.01.2013

Bezpośredni i dalsi uczniowie Alberta nawiązują do pewnych elementów znajdującychsię w ogromnej twórczości swego mistrza. Jak wiemy, Tomasz z Akwinurozbudowuje arystotelizm, natomiast dominikanie niemieccy pracują na znajdującymsię u Alberta podłożu neoplatońskim. Ukochanym uczniem Alberta i przyjacielemTomasza był Ulryk ze Strasburga (Ulricus Engelberti). Jego wykształceniezatrzymało się na stopniu bakałarza, nauczał w Kolonii i Strasburgu.

Główne jego pismo to De summo bono, w którym prawie dosłownie przejmujenaukę Alberta o intelekcie. W Summie tej widać wyraźny postęp w stosunkudo poprzednich summ. Układ treści jest rzeczowy, przestrzega się logikiwykładu. Widoczna jest w niej ogromna zależność od poglądów neoplatońskichAlberta i Awicenny, ale przy tym Ulryk precyzuje niejasne wypowiedzi Albertana temat emanacji, światła, claritas itp. J e d e n z jej ważniejszych rozdziałówto rozdział o p i ę k n i e 4 4 6.

Poza t ym Albert oddziałał na Jana z Fryburga, który był uczniem Ulryka,Bertolda z Moosburga - autora wybitnego neoplatońskiego komentarza do Elementówteologii Proklosa, Teodoryka z Fryburga, Jana Nidera i Dionizego Ryckela- kartuza.

Wróćmy j e d n a k do X I I I w. Bez trudu można dostrzec w nim dwa różneprądy w przyrodoznawstwie, reprezentowane przez Bacona i Alberta. W obutych nurtach pojawia się dużo elementów neoplatońskich, ale jest to znamiennezwłaszcza dla oksfordzkiej metafizyki światła.

Do XIII w. należy również bardzo ciekawa postać, Ślązak, Witelon, któregopoglądy i życie wiążą się ściśle z postacią Wilhelma z Moerbeke. Właśnieprzez pisma Witelona mamy wgląd w poglądy filozoficzne Wilhelma, któregoznamy jako tłumacza. Oto jego najważniejsze tezy: Bóg jest prawdziwym światłem,a w ciałach światło spełnia rolę pośrednika, przez którego mogą na niedziałać byty doskonalsze; również światło jest tym elementem, który udzielaciału formy, rozmiarów i rozciągłości. Widzimy tu wyraźny wpływ Oksfordu,a zwłaszcza poglądów Roberta Grosseteste.

Witelon urodzony między latami 1220-1230 na Śląsku studiował w Paryżu,p o t em wrócił do kraju, a w latach 1262-1268 studiował znów prawo w Padwie.Po ukończeniu studiów przebywał w Viterbo i tu zetknął się z Wilhelmemz Moerbeke. Możliwe, że jako zakonnik przebywał w Witowie. Zmarł po 1270 r.

Najważniejsze z jego dzieł to Perspectwa. Sam tytuł wystarczy już, byumiejscowić Witelona, wiemy przecież, jaką rolę odgrywała wówczas optyka.Dzieło to zostało wydane w Bazylei w 1572 r. przez Risnera jako Opticae thesaurusYitelonis Tauringopoloni, a dedykowane Wilhelmowi z Moerbeke. Z innych, w większości zagubionych pism Witelona znamy jeszcze De natura daemonumoraz De primaria causa poenitentiae.

Perspectiva zawiera metafizykę światła prawdopodobnie w wydaniu Wilhelma.Witelon podaje za Alhazenem prawa rozchodzenia się światła oraz poddajeanalizie matematycznej akt widzenia. W dziele tym znajdują się równieżciekawe uwagi o postrzeganiu wzrokowym i o nieświadomym rozumowaniu,które towarzyszy widzeniu. Dopiero dzięki temu rozumowaniu uzupełniamyczyste wrażenia wzrokowe, czyli barwę, odległość, wielkość, kształt itd.W twórczości Witelona wyraźny jest wpływ Awicenny.

Podobne prace

Do góry