Ocena brak

Ubiory

Autor /Dobiegniewa Dodano /08.11.2012

Okrycia używane przez ludzi dla ochrony
ciała, jego ozdoby, pełniące różne funkcje informacyjne,
sporządzane ręcznie, a od poł. XIX w. także maszynowo,
z różnego rodzaju surowców naturalnych
lub sztucznych.

Na formy u. wpływają warunki klimat.,
polit., ekon., społ., oraz religia i kultury danego
obszaru i epoki. U., ich akcesoria oraz fryzury, makijaż,
a także kanon proporcji ludzkiej sylwetki zmieniają
się wraz z modą, czyli gustami i upodobaniami,
kształtującymi przyjmowane w danym miejscu i czasie
wzorce nar., kulturowe i obyczajowe.

Od staroż.
do 2 poł. XVIII w. modę promowały gl. wyższe warstwy
społ. (dwory władców); w różnym tempie i formach
docierała ona do warstw niższych; od poł.
XVIII w. pomysłodawcami mody były też osoby ze
środowisk artyst., a od kon. XIX w. właściciele znanych
firm krawieckich - dyktatorzy mody.

Moda zachodnioeur.
powstawała w krajach dominujących w
danej epoce i z nich przenikała na inne obszary; od
2 poł. XVII w. centrum świat, mody stała się Francja.
Zjawisko mody i częstotliwość jej zmian (od średniowiecza
do kon. XVIII w. w ciągu dwudziestoleci, w
XIX w. dziesięcioleci, ob. nawet w okresie jednego roku)
dotyczy gł. ubiorów świeckich, zachodnioeur,
dopiero od 2 poł. XIX w. w większym stopniu kobiecych
niż męskich. Nową modę poznawano z autopsji,
dzięki ubiorom sprowadzanym przez kupców z
ksiąg wykrojów krawieckich, a od XVII w. z luźnych
rycin, stanowiących pierwowzór wydawanych od
2 poł. XVIII w. żurnali.

Badaniem hist. form u. i zmian mody zajmuje
się k o s t i u m o l o g i a, nauka korzystająca ze źródeł
materialnych, pisanych i przekazów piast.; jej ustalenia
są wykorzystywane przez historyków, historyków
sztuki, konserwatorów, socjologów, plastyków, projektantów
mody.

Do góry