Ocena brak

U-BOOTY - (Unterseeboote - niemieckie okręty podwodne)

Autor /bobek Dodano /02.03.2011

Niemcy, mimo postanowień traktatu wersalskiego zabraniającego im po­siadania i budowania okrętów podwodnych, już w 1922 r. przystą­pili do tworzenia zalążków broni podwodnej: np. w Holandii powstało biuro projektowe Ingenieurs-Kanto-or voor Scheepsbouw.

W paździer­niku 1933 r. utworzono ośrodek szkolenia personelu do zwalczania okrętów podwodnych (Untersee-bootsabwehrschule), który w rze­czywistości szkolił kadry dla floty podowodnej. W marcu 1935 r. Adolf Hitler odrzucił ograniczenia traktatu wersalskiego, a zawarty w czerwcu tego roku układ morski z Wielką Brytanią zezwolił Niem­com na posiadanie floty podwodnej o łącznym tonażu równym 45% to­nażu brytyjskiej floty podwodnej.

Oznaczało to, że Niemcy mogą mieć 45 okrętów podwodnych. Już 12 dni później wprowadzono do służby U-l (Typ HA). We wrześniu 1935 r. po­wstała 1 Unterseebootflottille „Wed-digen" pod dowództwem kmdr. Karla *D6nitza; do stycznia 1936 r. weszło do służby 12 okrętów, a do czerwca tego roku ich liczba zwięk­szyła się do 24. Do 1939 r. skonstruowano kilka ty­pów okrętów podwodnych:

Typ I - był pierwszym zapro­jektowanym w holenderskim biurze. Zbudowano dwa okrę­ty (U-25 i U-26), ale ze względu na nie najlepsze wła­ściwości morskie skierowano je do zadań szkoleniowych. Dopiero po rozpoczęciu woj­ny, gdy brakowało wystarcza­jącej liczby okrętów podwod­nych, użyto ich w działaniach bojowych; zostały zatopione w połowie 1940 r.; -

Typ II (A, B, C, D) - pierwsze (A, B) weszły do służby w la­tach 1935-36. W czasie wojny ze względu na niewielką wy­porność (Typ II C - 314 t) i zasięg (5650 mil) wykorzy­stywano je głównie do stawia­nia min i szkolenia załóg. La­tem 1941 r. 6 okrętów I IB przetransportowano na Morze Czarne, gdzie odniosły wiele sukcesów w zwalczaniu ra­dzieckiej żeglugi; do 1945 r. tylko jeden z nich został zato­piony;

Typ VII, główny typ U-boota niemieckiej floty. Łącznie zbudowano ok. 650 okrętów, w tym najwięcej VIIC (ponad 600). Niemieccy konstrukto­rzy wykorzystali doświadcze­nia z budowy i eksploatacji okrętów UB III z 1 wojny światowej i na tej podstawie zaprojektowali w 1931 r. dla Finlandii okręt Vetehinen, który stał się wzorem dla pierwszych okrętów VHA (10 egzemplarzy), później­szych VIIB (24 egzemplarze) oraz koronnej serii VIIC (wy­porność nawodna 770 t, wyporność podwodna 1070 t, długość 67 m, szerokość 6 m, prędkość nawodna 17 węzłów,prędkość podwodna 7,5 wę­zła, uzbrojenie 1 działo kal. 88 mm, 1 działo kal. 37 mm, 1 podwójne działko kal. 20 mm, 5 wyrzutni torped kal.533 mm, zapas torped 14 lub 39 min, zasięg na powierzchni8500 mil przy prędkości 10 węzłów, zasięg pod wodą 80 mil przy prędkości 4 wę­złów, maks. zanurzenie 250 m);

Typ 1XC - drugi podstawowy typ niemieckich okrętów; zbu­dowano 143 jednostki C (oraz 54-A,B,D,D2). Większy i lepiej uzbrojony od okrętów VIIC, był powszechnie wyko­rzystywany w bitwie o *Atlan-tyk (wyporność nawodna 1120 t, wyporność podwodna 1540 t, długość 76 m, szero­kość 7 m, prędkość nawodna 18 węzłów, prędkość podwod­na 7 węzłów, uzbrojenie 1 działo kal. 105 mm, 6 wy­rzutni torped kal. 533 mm, za­pas toiped 22 lub 66 min, za­sięg nawodny 13 450 mil przy prędkości 10 węzłów, zasięg pod wodą 63 mile przy prędko­ści 4 mil, maks. zanurzenie 200 m). Już podczas wojny skonstruo­wano: -

Typ XIV - zwodowano 10 okrętów (XJVA), przezna­czając je do zaopatrywania U-bootów operujących na od­ległych akwenach. Największą ich wadą był długi czas zanu­rzania; -

Typ XVII - rewolucyjna kon­strukcja, pomysł zaczerpnięty z przedwojennego projektu V. Do napędzania okrętu kon­struktor dr Hellmuth Walter planował użycie nadtlenku wodoru - Perhydrolu rozkła­dającego się na wodę i tlen, umożliwiając używanie silni­ków dieslowskich w czasie za­nurzenia. Wkrótce dr Walter skonstruował turbinę wyko­rzystującą Perhydrol i zastoso­wał ją w pierwszym ekspery­mentalnym okręcie VB (na­zwany później VB60 lub V60) o wyporności 60 t. Wadą no­wego napędu było bardzo wy­sokie zużycie paliwa (25-krot-nie większe niż w silniku die-slowskim) ograniczające zasięg. Kolejny, nieco większy okręt V80 o wyporności w za­nurzeniu 80 t osiągnął w cza­sie prób prędkość 28 węzłów. Posłużył jako wzór do zbudowania 4 okrętów podwodnych

Typ XVI I A: U-7 92, U-793 oraz U-794, U-795, które wy­korzystano operacyjnie (wy­porność nawodna 240 t, wyporność podwodna 280 t, długość 34 m, szerokość 3,5 m, prędkość nawodna 28 węzłów, prędkość podwodna 25 węzłów, zasięg na po­wierzchni 1800 mil, zasięg w zanurzeniu 80 mil przy peł­nej prędkości, uzbrojenie 2 wyrzutnie torped kal. 533 mm, zapas torped 4); -

Typ XXIA - w tych okrętach zastosowano silniki dieslow-skie z okrętów Typ YIIC/42 oraz zbiorniki Perhydrolu. By­ły przeznaczone do długo­trwałego przebywania pod wodą (do 11 dni przy prędko­ści ekonomicznej), rozwijały w zanurzeniu prędkość 17 wę­złów, dzięki specjalnym urzą­dzeniom hydrolokacyjnym o zasięgu 50 mil mogły wyko­nać atak z głębokości 50 m, a więc bez podnoszenia pery­skopu. Głównodowodzący Kriegsmarine adm. Dónitz uznał, że okręty tego typu mo­gą zadecydować o wyniku wojny na morzu i zażądał od stoczni dostarczenia jak naj­większej liczby jednostek. W tym celu asystent ministra uzbrojenia Otto Merker opra­cował plan segmentowego składania elementów kadłu­bów produkowanych w zakła­dach w głębi kraju i spławia­nych na barkach rzecznych do stoczni, gdzie montaż miał trwać zaledwie 30 dni. Prze­widywano, że od października 1944 r. trzy stocznie będą mo­gły wodować miesięcznie 33 okręty. Jednakże wobec zniszczeń dokonanych przez alianckie bombowce, braku surowców i silników dieslow-skich, udało się spuścić na wodę tylko jeden z 19 okrę­tów, które miały być wodowa­ne do lipca 1944 r.

Pierwszy okręt {11-2516) osiągnął goto­wość bojową w marcu 1945 r.; w tym czasie ok. 30 innych okrętów przechodziło próby lub szkolono ich załogi. Więk­szość z nich została zniszczo­na przez bombowce alianckie podczas nalotów na Hamburg i tylko 2 (U-25U i U-3008) wyruszyły 30 kwietnia 1945 r. w rejs bojowy na Morze Kara­ibskie; wkrótce na wiadomość o zakończeniu wojny zawróci­ły do macierzystej bazy. W chwili zakończenia wojny 12 okrętów tego typu było go­towych do akcji (wyporność nawodna 1620 t, wyporność podwodna 2100 t, długość 77 m, szerokość 8 m, pręd­kość nawodna 15,5 węzłów, prędkość podwodna 17 wę­złów, zasięg 15 500 mil przy prędkości 10 węzłów, zasięg pod wodą 365 mil przy pręd­kości 5 węzłów, uzbrojenie 4 działka kal. 20 mm, 6 wy­rzutni torped kal. 533 mm, za­pas torped 24); -

Typ XXIII - ostatni z U-boo-tów wybudowanych w czasie wojny (59 jednostek) był nie­wielkim okrętem wypierają­cym w wynurzeniu 235 t. Wnętrze było tak ciasne, że załadowanie dwóch wyrzutni torpedowych mogło się odby­wać tylko na powierzchni. Pierwszy okręt wyruszył na patrol bojowy w rejon Wysp Brytyjskich w lutym 1945 r. U-2336 jako ostatni z U-boo-tów odniósł zwycięstwo w II wojnie światowej, zata­piając 7 maja 1945 r. dwa bry­tyjskie frachtowce w rejonie Firth ot" Forth. (Wyporność nawodna 235 t, wyporność podwodna 275 t, długość 35 m, szerokość 3 m, pręd­kość nawodna 10 węzłów, prędkość podwodna 12 wę­złów, zasięg nawodny 4450 mil przy prędkości 6 wę­złów, zasięg podwodny 200 mil przy prędkości 4 wę­złów, uzbrojenie 2 wyrzutnie toiped kal. 533, zapas tor­ped 2). W czasie wojny Niemcy wybudo­wali 1099 U-bootów, z których 699 zatopiły alianckie samoloty, okręty i miny, 40 zatonęło z powodu kata­strof, 29 z nie ustalonych przyczyn, 17 zatopiły własne załogi lub zosta­ły skasowane, a ponadto w dniach kapitulacji w maju 1945 r. załogi zniszczyły 221 okrętów. (*chrapy, *radar, *podwodne okręty)

Podobne prace

Do góry