Ocena brak

Typy systemów partyjnych w Europie Środkowej i Wschodniej

Autor /Leon Dodano /22.07.2011

Wszystkie mają wielopartyjny format, z tym jednak, iż w niektórych obserwujemy inklinację w kierunku modelu rywalizacji dwublokowej (zwłaszcza na poziomie parlamentarnym) w warunkach występowania relatywnie mniejszej liczby partii relewantnych, skłonnych do stosowania właśnie strategii blokowych (np. Chorwacja, Węgry, Polska, mimo wszystko Bułgaria, a na pewno Albania). W innych państwach wielopartyjnemu formatowi towarzyszy raczej występowanie trzech pól rywalizacji (pól o różnej i zmiennej relewancji) i raczej fragmentaryzacja niż kumulacja systemu (np. państwa nadbałtyckie czy Słowenia). Można więc przyjąć, ze sporą jednak dozą wątpliwości, iż oto w pierwszym przypadku występuje tendencja do koncentracji systemu (lub ona istniała od początku, np. w Bułgarii czy Rumunii) i imitowania modelu rywalizacji dwublokowej, a nawet dwupartyjnej (np. Alba­nia), a w drugim - raczej do jego rozproszenia i wielopolarności.

Systemy skoncentrowane lub zmierzające do koncentracji gdzie ujawnia się mechanizm rywalizacji dwublokowej - systemy, w których. Ten układ rywalizacji bipolarnej nie występuje jednak w warunkach istnienia dwóch relewantnych partii politycznych, lecz większej ich liczby (grupa A);

Systemy rozproszone w stopniu raczej umiarkowanym, co oznacza,iż istnieje układ wielopartyjny, a nawet trójpolarny, jednak pojawiają siępartie większe o sporym potencjale koalicyjnym, które są w stanie skoncen­trować proces przetargów koalicyjnych.

Systemy wielopartyjne, w których pojawia się dość skomplikowany multipolarny system przetargów koalicyjnych, co jest efektem znacznego rozproszenia systemu partyjnego i braku na tyle silnych wyborczo partii, by mogły one stać się osią tworzonych koalicji gabinetowych

Grupa A- prosty układ przetargów koalicyjnych, co wynika m.in. z faktu występowania re­latywnie silnych partii wyborczych które są w stanie kontrolować ten proces..

Grupa B- system partyjny Czech tworzy kategorię pośrednią co sugeruje wystąpienie pewnej łatwości w procesie tworzenia koalicji gabinetowych, i to w warunkach istnienia relatywnie ma­łej liczby partii politycznych (średnio 7 partii). System partyjny Litwy cha­rakteryzuje się dość niskim poziomem indeksu agregacji mimo iż średnie zdobycze partii największej i dwóch największych wcale nie odbie­gają od wartości zarejestrowanych w Czechach. Powód jest dość prozaicz­ny: na Litwie obecnych jest w parlamencie znacznie więcej partii niż w Cze­chach, co na pewno wpływa na proces przetargów koalicyjnych

Grupa C- mają niższy od pozostałych poziom indeksu agregacji, a zdobycze wyborcze (średnie) najwięk­szej partii plasują się z reguły poniżej 30% głosów, dwóch zaś największych partii łącznie poniżej 50% głosów.

Do kategorii charakteryzującej się raczej kon­centracją systemu, bipolarnością i spójnością ofert koalicyjnych (a to wpły­wa na uproszczenie przetargów koalicyjnych) zaliczamy Albanię, Bułgarię, Chorwację, Rumunię, Węgry oraz Czechy. Do drugiej kategorii sy­stemów - rozproszonych, o sporej fragmentaryzacji przestrzeni rywalizacji i wielopolarności, o skomplikowanym i trudnym procesie tworzenia gabine­tów koalicyjnych — zaliczamy Estonię, Litwę, Łotwę, Polskę, Słowację i Słowenię.

Podobne prace

Do góry