Ocena brak

Typy struktur organizacyjnych zarządzania

Autor /alpinista Dodano /24.03.2011

Struktura organizacyjna zarządzania to uporządkowany układ jednostek organizacyjnych łącznie z całokształtem różnorodnych powiązań organizacyjnych między nimi (głównie typu hierarchicznego i funkcjonalnego), określający niezbędny poziom zorganizowania instytucji oraz umożliwiający jej sprawne funkcjonowanie i osiąganie założonych celów.

Pojęcie struktury organizacyjnej może być przedstawione w ujęciu statycznym polegającym na przedstawieniu przestrzennego rozmieszczenia i usytuowania względem siebie jednostek organizacyjnych, np. stanowisk, sekcji, działów czy innych jednostek organizacyjnych i ich zróżnicowania służbowego. Wyrazem statycznego ujęcia struktury organizacyjnej jest schemat organizacyjny instytucji.

Poza statycznym ujęciu istnieje również dynamiczne ujęcie struktury organizacyjnej ukazujące strukturę zachodzących procesów, będących istotą funkcjonowania instytucji. Jest to, więc struktura zdarzeń zachodzących w czasie.

Definiując pojęcie struktury organizacyjnej uwzględniamy zarówno ujęcie statyczne jak i dynamiczne a więc:

  • sposób podziału instytucji na stanowiska, komórki i inne jednostki organizacyjne oraz odpowiednie relacje między nimi;

  • przydział zadań pracownikom instytucji;

  • podział władzy (uprawnień do decydowania i kontroli) i odpowiedzialności;

  • reguły i normy zachowania;

  • relacje między ludźmi, między ludźmi i rzeczami;

  • relacje między zachodzącymi procesami i ich właściwości.

Głównym zadaniem struktury organizacyjnej każdej instytucji jest stworzenie i doskonalenie warunków sprzyjających zwiększeniu stopnia zorganizowania i uzyskania efektu organizacyjnego ze współpracy i współdziałania jej elementów składowych. Ważnym zagadnieniem w tym procesie jest budowa wspomnianych już więzi organizacyjnych, spajanie wszystkich elementów składowych określających podział funkcji i władzy oraz elementów przebiegających procesów pracy, produkcji, informacyjnych i decyzyjnych.

Z powyższych rozważań wynika, że struktura organizacyjna spełnia wiele różnorodnych funkcji. W ogólnym ujęciu funkcja to określony zbiór typowych, zwykle zrutynizowanych, powtarzalnych i sformalizowanych proceduralnie działań, wydzielonych ze względu na ich względną różnorodność i wyznaczone cele.

Struktura organizacyjna w instytucji pełni istotne funkcje regulacyjne, kształtujące szeroko pojęty ład wewnętrzny, określając, z jednej strony, miejsce każdego uczestnika i jednostek organizacyjnych, z drugiej strony pożądane sposoby postępowania indywidualnego i zespołowego. Kształtuje ona porządek w instytucji przez określenie wzorców zachowań organizacyjnych, sporządzanie wykazu niezbędnych działań, zróżnicowanie kompetencji zależnie od pozycji, pełnionych ról i specyfiki programów działania jej uczestników. Regulacyjną funkcję struktury organizacyjnej odnieść można zarówno do jej aspektu statycznego jak i dynamicznego. Określenie miejsca, obowiązków i zadań, uprawnień i kompetencji każdego z uczestników, a tak ze składników instytucji oraz ich pogrupowanie i ustalenie relacji między nimi redukuje złożoność organizacji, a tym samym podnosi jej sterowność. Wyznaczenie ogólnych reguł i norm zachowania w instytucji ogranicza dowolność postępowania uczestników i zwiększa przewidywania ich zachowania.

Strukturę organizacyjną można rozpatrywać też w ujęciu systemowym jako określony zespól podsystemów (jednostek organizacyjnych) i sprzężeń między nimi występujących, przy czym zmiana dokonana w jednym z nich powoduje, lub, co najmniej wiąże się ze zmianami w pozostałych częściach. Istotną cechą struktury organizacyjnej jest jej wewnętrzna spójność, a nie jedynie prosty zespół części współuczestniczących w jej budowie.

Struktury organizacyjne instytucji mogą przyjmować najrozmaitsze formy. Typ struktury organizacyjnej zależy od wielu czynników strukturotwórczych, specyficznych dla konkretnej instytucji i warunków, w jakich ona funkcjonuje. Struktury organizacyjne można klasyfikować według wielu różnych kryteriów. Do najważniejszych z nich należą:

  • przeważający rodzaj więzi organizacyjnych,

  • rozpiętość kierowania, zdolność do samoregulacji, stopień zmienności warunków

  • otoczenia, a przez to celów i zadań instytucji,

  • stopień sformalizowania, stopień adekwatności do rzeczywistości,

  • stopień znajomości stosunków organizacyjnych, stopień zorganizowania instytucji.

Ze względy na więzi i konfiguracje funkcji procesów wewnątrz organizacyjnych oraz biorąc pod uwagę dwa krańcowe punkty wyjścia można struktury organizacyjne można podzielić na:

Hierarchiczne:

struktura liniowa (przedmiotowa), struktura funkcjonalna, struktura sztabowo-liniowa;

Pośrednie

struktura dywizjonalna, struktura macierzowa;

Organiczne

struktura zadaniowa, struktura sieciowa;

Podobne prace

Do góry