Ocena brak

Tworzenie Francji w okresie średniowiecza

Autor /xperia10 Dodano /24.04.2012

Królowie Francji, których znaczenie było z początku niewielkie stopniowo zdołali stworzyć silną monarchię. Główną przeszkodą na drodze do dalszej ekspansji stały się terytoria będące w posiadaniu królów angielskich, o które toczono zaciekłe boje.

W dziewiątym wieku potężne imperium Karola Wielkiego rozpadło się. Jedna z jego części, zachodnie tereny imperium Franków, stały się królestwem rządzonym przez jedną z linii Karolingów - potomków Karola. Z czasem jednak dynastia stawała się coraz słabsza, aż wreszcie autorytet królewski mocno podupadł. Kiedy zmarł ostatni z Karolingów, a wasale wybrali królem Hugona Kapeta, jego władza ograniczała się jedynie do Ile-de-France, niewielkiego obszaru wokół Paryża. Wasale Hugona, przede wszystkim książęta Normandii, sprawowali władzę nad większymi terytoriami niż ich suweren.

Kapetyngowie

Pierwsi Kapetyngowie z trudem utrzymywali się u władzy, jednak, jak się później okazało, dynastia ta miała rządzić Francją do 1328 r., wzmacniając władzę królewską i poszerzając terytorium państwa. Przedstawiciele Kapetyngów mieli to szczęście, że byli długowieczni, co na długo zapewniało ciągłość jednej linii politycznej. Ponadto, każdy król z tej dynastii przeprowadzał przed śmiercią koronację syna, co zapobiegało ewentualnym konfliktom na tle sukcesji.

W średniowieczu autorytet królewski miał decydujące znaczenie dla państwa, jednak, chociaż nie wszyscy Kapetyngowie byli dobrymi władcami, w końcu XI i początkach XII wieku królewskie posiadłości systematycznie powiększały się.

Pod rządami uzdolnionego władcy Ludwika VII (1108-37) samowola możnowładców w obrębie posiadłości królewskich została zahamowana, a centralne stanowiska administracyjne przyznane zostały osobom niższego urodzenia, jednak całkowicie oddanym Koronie. Wśród nich pierwsze miejsce przypadło opatowi St.-Denis, Sugerowi, który przeszedł do historii także jako inicjator budowy pierwszego kościoła gotyckiego.

Polityczna sytuacja we Francji skomplikowana została przez księcia Normandii Wilhelma, który w 1066 roku dokonał podboju Anglii. Jako posiadacz ziem na terenie Francji, Wilhelm pozostawał wasalem francuskich królów, jednak jego posiadłości brytyjskie czyniły zeń potencjalnie niebezpiecznego przeciwnika Korony. Znaczenie książąt wzrosło jeszcze, kiedy związki małżeńskie doprowadziły do powstania imperium Plantagenetów, w którym Henryk II sprawował władzę nad Anglią, a także nad Normandią, Bretanią, Andegawenią i Akwitanią, stanowiącymi ponad połowę terytorium całej Francji.

Realista

Jednym z najwybitniejszych Kapetyngów był Filip II August (1180-1223), który od momentu wstąpienia na tron, w wieku piętnastu lat, okazał się być władcą przebiegłym, realistycznie podchodzącym do polityki. Najpierw sprzymierzył się on z Henrykiem II, w celu pokonania innych wrogów, a następnie podburzył przeciw niemu jego synów.

Wprawdzie nie poczynił on postępów w kierunku osłabienia władzy bezpośredniego następcy Henryka, walecznego Ryszarda Lwie Serce, jednak już w okresie panowania Jana Bez Ziemi (1199-1216) sprytnie wykorzystał fakt, że prawo do władzy tego króla było kwestionowane przez księcia Bretanii. Wykorzystując swoją pozycję suwerena do tego, by podsycać konflikt, Filip ogłosił w końcu konfiskatę ziem Jana i rozpoczął podbój Normandii, Anjou i innych jego posiadłości w północnej Francji. Przegrana Jana w bitwie pod Bouvines w 1214 roku oznaczała ostateczną utratę tych terenów.

Pragnąc skonsolidować swoje główne nabytki terytorialne, Filip pozostawił w gestii Simona de Montfort i innych możnowładców północnych sprawę nowej krucjaty religijnej, do której nawoływał papież. Tym razem jednak nie chodziło o walkę z muzułmanami, lecz z albigensami - heretycką sektą, która zyskała szeroką popularność w Langwedocji na południu Francji. Żądni łupu baronowie krwawo rozprawili się z albigensami, doprowadzając równocześnie do ruiny ich kraj, a także niszcząc unikalną kulturę jaka ukształtowała się w tym regionie. W 1271 r. nastąpiło przyłączenie Langwedocji do Korony francuskiej.

W XIII wieku Francja stała się kulturalnym centrum Europy, słynącym ze swoich teologów i pisarzy, a także wspaniałych katedr w Chartres, Reims czy Amiens. Ludwik IX (1226-70), który został kanonizowany w 1297 roku, uważany był za idealnego władcę średniowiecznego i inni monarchowie wybierali go jako arbitra w swoich sporach. Także i on konsekwentnie dążył do umocnienia królewskiej supremacji Francji.

Filip Piękny

Wnuk Ludwika Filip IV (1285-1314), który otrzymał przydomek Piękny, różnił się charakterem od swego dziada - cechowała go ambicja i brak skrupułów. Za jego panowania odnowił się konflikt z władcami Anglii, jednak nie powiodła się próba konfiskaty ziem Edwarda I w południowo-zachod-niej Francji. Początkowo nie udała się także próba podporządkowania sobie Flandrii, a przegrana bitwa pod Courtrai w 1302 roku pokazała, że jazda konna złożona z rycerzy przestała być niezwyciężoną siłą, za jaką uważano ją do tamtej pory. Jednak triumf Filipa w konflikcie z najbardziej stanowczym papieżem średniowiecza, Bonifacym VIII, dowiódł siły władcy i tworzącego się państwa o charakterze narodowym.

Pod wieloma względami Kościół francuski stał się podległy władzy królewskiej, do czego przyczynił się wybór Francuza, Klemensa V, na papieża. Filip finansował swoją kosztowną politykę ekspansji, ograbiając Żydów i przejmując bogactwa templariuszy, którzy zmuszeni zostali do przyznania się do zbrodni i bluźnierstw, co stanowiło pretekst do zlikwidowania zakonu.

Ostatnim władcą z głównej linii Kapetyngów był Karol IV (1322-28), po którym tron odziedziczył Filip VI (1328-50) z dynastii Walezjuszy. Odziedziczył on silną monarchię, pod kontrolą której jednak wciąż nie znajdowała się Bretania, Flandria i władana przez Anglików południowo-za-chodnia Francja. Poza tym, mimo że osiągnięto pewien stopień jedności w państwie, niektórzy członkowie rodziny królewskiej, przede wszystkim książęta Burgundii, ciągle dysponowali potencjalnie niebezpieczną dla króla władzą. Wszystkie te problemy wkrótce dały o sobie znać, w rezultacie czego doszło do wybuchu wojny stuletniej między Francją i Anglią.

WAŻNIEJSZE DATY

987

Hugon zostaje pierwszym królem z dynastii Kapetyngów

1066

Książę Normandii zostaje królem Anglii

1154

Henryk II tworzy potęgę Plantagenetów

1202-04

Filip II podbija Normandię i Anjou

1214

Bitwa pod Bouvines

1208-26

Krucjata przeciwko albigensom

1226-70

Panowanie Ludwika IX

1294-98

Wojna pomiędzy Filipem IV a Edwardem I

1296-1303

Konflikt pomiędzy Filipem IV a papieżem Bonifacym VIII

1302

Bitwa pod Courtrai

1305

Klemens V zostaje papieżem

1306-07

Ograbienie i wypędzenie Żydów; prześladowania templariuszy (likwidacja zakonu w 1312 r.)

1328

Koniec dynastii Kapetyngów

1337

Początek wojny stuletniej

Podobne prace

Do góry