Ocena brak

Twórczość Daniela Naborowskiego

Autor /Karen Dodano /06.04.2011

 

W wierszu Marność poeta podejmuje problematykę filozoficzno-religijną. Już sam tytuł stanowi nawiązanie do starotestamentowej Księgi Koheleta. Kohelet, to określenie kaznodziei, który przemawia do zebranych na zgro­madzeniach ludzi. Księga Koheleta zawiera refleksje o sensie istnienia człowieka,

0 tym, jaki powinien być nasz stosunek do Boga i do rzeczy materialnych. Przewod­nią myślą, przesłaniem całej księgi jest stwierdzenie: „marność nad marnościami i wszystko marność" (,, vanitas vanitatum et omnia vanitas "). Wiersz Naborowskiego zaczyna się od wniosku będącego wyraźnym nawiązaniem do tego przesłania: „świat hołduje marności". Według poety natura ludzka sprawia, że człowiek celem swego życia czyni bezustanne dążenie do zdobywania ziemskich dóbr. Takie rozmi­łowanie w marności oddala ludzi od Boga. Marnością są sprawy ziemskie, materialne, doczesne, bo przecież wszystko to w życiu przemija, wszystko ma swój szybki koniec. Nic, co ziemskie, nie daje człowiekowi szczęścia. Wnioski, jakie wyciąga z tego poeta, dalekie są jednak od średniowiecznej ascezy. Nie należy odrzucać wszystkie­go, co ziemskie i doczesne, można pozwolić sobie w życiu na zabawę i miłość. Jed­nak nie wolno przy tym zapominać, że jedyną stałą wartością jest Bóg. Trzeba więc w swym postępowaniu zachować umiar, odnaleźć swój „zloty środek". Dobrze pojęta bojaźń boża sprawia, że nie trzeba bać się śmierci, że spokojnie można cze­kać kresu swoich dni.

 

Podobną problematykę porusza poeta w wierszu Krótkość żywota. Są to typowe dla baroku rozważania nad znikomością ludzkiej egzystencji. Utwór jest również przejawem fascynacji przemijaniem, nicością i śmiercią. Naborowski rozważa kwe­stię życia ludzkiego w perspektywie uniwersalnej, w wymiarze boskim. Patrząc na otaczający nas świat z perspektywy wieczności, nie sposób nie zauważyć, że każdy człowiek jawi się jedynie jako przechodzień, a jego życic jest tylko ułamkiem se­kundy. Mijającego czasu nie sposób zatrzymać ani zawrócić. Ludzkie życic to tylko dźwięk, cień, dym, wiatr, błysk, głos, punkt". Nic nie trwa wiecznie, nic się nic powtarza, wszystko przemija.

 

Z kolei utwór Do Anny jest typowym przykładem zastosowania konceptu i wią­żącego się z nim ikonu. Ikoniczność wiersza polega na nagromadzeniu anafor -każdy prawie wers zaczyna się od słów „Z czasem... ". Podmiot liryczny gromadzi i opisuje przykłady wskazujące na nietrwałość zjawisk, ludzi i świata. Jest mu to potrzebne, aby zaskoczyć czytelnika puentą, w której stwierdzi, że jedyną trwałą wartością na świecie jest jego miłość do Anny.

Na podobnym pomyśle (znowu anafora) opiera się wiersz Cnota grunt wszyst­kiemu. Podobnie jak poprzedni, ten utwór ma również charakter ikoniczny. Rozpo­czyna go nagromadzenie przykładów przywiązania człowieka do spraw ziemskich, doczesnych, nietrwałych i złudnych. Dopiero puenta zawiera pouczenie, że wartością trwałą, prawdziwą jest cnota, rozumiana jako umiejętność prowadzenia umiarkowanego, szczęśliwego i godnego życia

Do góry