Ocena brak

TUROŃ, dramat w 3 aktach S. Żeromskiego

Autor /Karolinia2 Dodano /02.04.2012

TUROŃ, dramat w 3 aktach S. Żeromskiego, wyd'. w Warszawie 1923, wyst. t.r. w warsz. „Reducie" w reż. J. Osterwy i M. Limanowskiego, ze S. Jaraczem w roli Szeli. Utwór osnuty jest na tle wydarzeń galie, rabacji chłopskiej 1846, w przededniu niedoszłego powstania ogólnonarodowego. Stanowi fabularną kontynuację losów bohaterów —> Popiołów i —> Wszystko i nic. Akcja toczy się w Olszynie, rodzinnym dworze Cedrów, do którego przybywają Olbromscy, Rafał i jego syn Hubert (emisariusz Centralizacji TDP), by wziąć udział w powstaniu. Wyjazd na punkt zborny do pobliskiego Tarnowa udaremnia najście na dwór zrewoltowanych chłopów pod przywództwem Jakuba Szeli, którzy nieświadomi demokr. celów powstania dokonują krwawego rozrachunku za wiekowe krzywdy. Giną z ich rąk Rafał Olbromski i Krzysztof Cedro. W bratobójczej rzezi zaprzepaszczona zostaje idea jedności narodu. Ukazując tragedię przywódców powstańczych, oskarża pisarz zarówno egoizm i izolację społ. ogółu szlachty, po dawnemu ciemiężącej lud, jak chłopską ciemnotę. Akcentem optymistycznym w części końcowej dramatu jest przemiana ideowa jednego z towarzyszy Szeli, Chudego, który uświadomiwszy sobie czystość intencji powstańców, dopomaga w ucieczce Hubertowi wraz z narzeczoną, córką Cedry. Strój turonia osłania ucieczkę tych trojga, symbolizując pokonanie w sobie przez Chudego pierwotnej zwierzęcości i prymitywizmu.

Wyd. kryt. S. Pigoń w: Dzieła, S. III, t. 2, W. 1956.

S. PAPEE Teatr Stefana Żeromskiego, Poz. 1926; K. WYKA Żeromski jako pisarz historyczny, w: Szkice literackie i artystyczne t. 1, Kr. 1956; W. NATANSON Stefana Żeromskiego droga do teatru, W. 1970.

Podobne prace

Do góry