Ocena brak

Turkan

Autor /Benon Dodano /26.01.2012

Wygląd: Samiec w szacie godowej - od stycznia do sierpnia - charakterystycznie upierzony: z daleka przód wydaje się biały, a tył czarny; z bliska widać dużą, pomarańczowoczerwoną z boków spłaszczoną narośl na czole. Samicę niełatwo odróżnić od samicy edredona. Oglądana z boku ma dziób nieco wyższy, upierzenie na piersi i plecach bez wyraźnych, poprzecznych prążków, za to przód bardziej kropkowany, a plamy na plecach tworzą łuskowaty wzór w kolorze brązowo-beżowym.

W szacie spoczynkowej kaczora można odróżnić od edredona po wielkości - jest nieco mniejszy (56-58 cm) oraz po czerwonobrązowym dziobie, który u edredona ma kolor niebieskawoszary. Młode ptaki przybierają w trzecim roku życia szatę dorosłą i wtedy też są dojrzałe płciowo. Do tego czasu mają szatę młodocianą, mniej lub bardziej plamkowaną. Zawołanie tokowe jest powtarzane trzykrotnie i przypomina gruchanie gołębia. Samice gdaczą podobnie jak samice edredonów.

Środowisko: Turkan jest kaczką dalekiej północy, występującą powszechnie wokół bieguna; nie gnieździ się jedynie na terenach oddziaływania Golfsztromu, a więc na północnym Atlantyku. Niektóre ptaki spędzają lato na Islandii, Spitsbergenie i na północnych wybrzeżach Skandynawii. Część ptaków spędzających lato na Islandii zatrzymuje się w koloniach lęgowych edredonów i są tam nazywane „królewskimi edredonami". Niektóre łączą się w pary z edredonami lęgnącymi się w gęstych i licznych koloniach; turkany gnieżdżą się pojedynczo.

Mimo że są ptakami wędrownymi, nawet zimą nie opuszczają wód dalekiej północy i z reguły pozostają przed płynącymi na południe krami lodowymi. Nieliczne turkany docierają aż do Wysp Brytyjskich i na północne wody Bałtyku; zbłąkani przybysze czasem trafiają się na Morzu Północnym i na południowych wybrzeżach Bałtyku. Liczniej występują na zimowiskach koło północnych wybrzeży Norwegii i wokół Islandii. Turkany są prawdziwymi ptakami morskimi, które tylko na lęgi przenoszą się na jeziora, bajorka i rzeki w pobliżu wybrzeży morskich. Samice ze swoim młodymi spędzają kilka tygodni na słodkich wodach, do czasu nabycia przez młode umiejętności latania. Na morzu przebywają wokół położonych w pobliżu lądu wysp i na dość płytkiej wodzie, gdzie mogą nurkować aż do dna. W czasie wędrówki lecą nad otwartym morzem lub wzdłuż wybrzeży, nigdy nad stałym lądem.

Lęgi: Wiosną kaczory tokują przed samicami wykonując charakterystyczne ruchy głową i ciałem oraz wydając gruchające dźwięki. Toki odbywają się na morzu, gdzie stada kaczek czekają na stopnienie śniegu w tundrze. Wtedy pary przenoszą się na ląd i zajmują osobne terytoria lęgowe. Tylko tam, gdzie wyspy są niedostępne dla lisów polarnych, gnieździ się więcej par w bezpośrednim sąsiedztwie, często razem z dzikimi gęśmi i północnymi mewami. Samica wybiera na gniazdo dołek i wyścieła go grubo puchem, a następnie składa jaja.

Gdy w gnieździe znajdzie się 4-7 jaj, zaczyna je wysiadywać; wtedy samiec ją opuszcza. Samce w czasie pobytu na lądzie nie jedzą. W lipcu i w sierpniu zlatują się z różnych stron w jedno wybrane miejsce i pierzą się tam w szatę spoczynkową. Są w tym czasie niezdolne do lotu. W Rosji wtedy urządza się na nie polowania i rocznie dostarcza się na rynek ok. 10000 turkanów jako dziczyznę.

Początkowo kaczka pozostaje z pisklętami na słodkich wodach. W tym czasie rodzina odżywia się larwami komarów i chruścików. Często tworzą się grupy matek z 20 pisklętami. Gdy młode zaczynają latać, wyruszają na groźne morze tworząc wielkie stada.  

Pożywienie: Małże, ślimaki, skorupiaki, jeżowce i rozgwiazdy zdobywane w czasie nurkowania.

Podobne prace

Do góry