Ocena brak

Trzęsienia ziemi

Autor /Sebek123 Dodano /28.05.2011

Trzęsieniem ziemi nazywamy drgania skompy ziemskiej, obserwowane na jej powierzchni, wywołane czynnikami wewnętrznymi. W zależności od przyczyny powodującej drgania wyróżniamy trzęsienia ziemi:

tektoniczne - spowodowane przesunięciem się mas skalnych w skoru­pie ziemskiej. Trzęsienia tego typu świadcząc braku stabilności litosfe­ry i występują przede wszystkim wzdłuż granic płyt litosfery (ryfty, strefy subdukcji), na obszarach fałdowań alpejskich oraz w strefach uskoków (Kalifornia - uskok San Andreas). Tektoniczne trzęsienia ziemi są najgroźniejsze dla człowieka i stanowią ok. 90% wszystkich trzęsień.

wulkaniczne - towarzyszące wybuchom wulkanów, powodowane ruchami magmy w skorupie ziemskiej. Stanowią ok. 7% ogólnej liczby trzęsień i są zdecydowanie mniej groźne niż trzęsienia typu tektonicznego.

zapadliskowe - spowodowane zapadaniem się stropów jaskiń bądź wyrobisk górniczych (tąpnięcia). Mają niewielki zasięg i stanowią ok. 3% wszystkich trzęsień.

Rocznie na całym globie rejestruje się 8 - 12 tyś. trzęsień, z czego na szczęście tylko niewielka część odczuwana jest przez człowieka.

Trzęsienie ziemi powstaje w hipocentrum (ognisku), skąd rozchodzą się we wszystkich kierunkach fale sprężyste zwane sejsmicznymi. Najszybciej docierają do epicentrum (ośrodka) położonego na powierzchni ziemi bez­pośrednio nad hipocentrum. Fale sejsmiczne, dochodząc do epicentrum, zmieniają swój kierunek na poziomy i rozchodzą się promieniście jako tzw. fale powierzchniowe z prędkością 3,5 - 3,8 km/s. Im dalej od ośrodka trzę­sienia, tym siła fal sejsmicznych jest mniejsza. Stąd największe zniszczenia na powierzchni występują w epicentrum lub jego najbliższym sąsiedztwie.

Ognisko trzęsienia ziemi może występować na różnych głębokościach. Jeśli jest to głębokość do 70 km, mamy do czynienia z trzęsieniem płytkim, których jest najwięcej.

Gdy hipocentrum znajduje się na głębokości 70 - 300 km, mówimy o trzęsieniu średnim, natomiast trzęsienia głębokie mają miejsce, gdy ognisko położone jest na głębokości 300 - 700 km. Głębokie trzęsienia ziemi są charakterystyczne dla strefsubdukcji otaczających Pacyfik.

Prędkość rozchodzenia się fal sejsmicznych oraz ich siła notowane są przez specjalne urządzenia zwane sejsmografami. Siłę trzęsienia określa się za pomocą skali Richtera, w której każdy następny stopień oznacza wstrząs 10-krotnie silniejszy od poprzedniego. Skala Richtera liczona jest od O do 9 stopni. Skutki trzęsień ziemi przedstawia się za pomocą 12-stopniowej skali Mercallego. Według tej skali trzęsienie ziemi o sile 6 stopni jest trzę­sieniem silnym, a powyżej 10 stopni ma skutki katastrofalne.

Częstotliwość występowania trzęsień jest kryterium podziału Ziemi na obszary:

sejsmiczne - charakteryzujące się dużą częstotliwością silnych trzęsień ziemi, np. w strefie sejsmicznej wokół Pacyfiku zachodzi ok. 80% wszystkich trzęsień,

asejsmiczne - czyli tereny pozbawione trzęsień. Są to stare tarcze i plat­formy kontynentalne oraz dna oceanów poza strefami grzbietów i rowów oceanicznych,

penscjsmicznc - obszary słabych, rzadko występujących trzęsień ziemi (jako epicentra) pokrywające się z obrzeżami platform i orogenów.

Podobne prace

Do góry