Ocena brak

Trybunał Stanu

Autor /Liliana Dodano /26.03.2011

 

Został powołany do określenia tzw. odpowiedzialności konstytucyjnej osób zajmujących najwyższe stanowiska państwowe. Powoływany jest przez Sejm i podejmuje czynności sądowe na jego zlecenie.

Odpowiedzialność konstytucyjna obejmuje czyny sprzeczne z prawem, ale nie będące przestępstwami (naruszenie konstytucji lub innej ustawy) – nie jest to odpowiedzialność karna.

Do odpowiedzialności konstytucyjnej przed Trybunałem Stanu mogą być pociągnięte osoby na najwyższych stanowiskach państwowych, takie jak:

  • Prezydent

  • Premier i członkowie rządu

  • Prezes NBP

  • Prezes NIK

  • Członkowie KRRiT

  • Osoby, którym premier powierzył kierowanie ministerstwem

  • Naczelny dowódca sił zbrojnych

  • Posłowie i senatorowie

Osoby te obowiązuje zakaz prowadzenia działalności gospodarczej w celu wzbogacenie się kosztem majątku Skarbu Państwa lub samorządu terytorialnego, ani nabywać tego majątku. Odpowiedzialności konstytucyjnej nie ponoszą działacze polityczni, chyba że zajmują jednocześnie stanowiska państwowe.

Wstępny wniosek o pociągnięcie do odpowiedzialności konstytucyjnej może być złożony przez komisję sejmową (grupa posłów licząca co najmniej 50 osób) lub Trybunał Konstytucyjny. Wniosek taki rozpatruje sejmowa komisja odpowiedzialności konstytucyjnej i jej stanowisko stanowi podstawę do podjęcia przez Sejm stosownej decyzji. W razie pociągnięcia do odpowiedzialności uchwała komisji stanowi akt oskarżenia. Jednocześnie Sejm powołuje dwóch oskarżycieli.

Trybunał Stanu stwierdzając winę oskarżonego orzeka następujące kary:

  • Utratę czynnego i biernego prawa wyborczego

  • Utratę wszystkich lub niektórych orderów, odznaczeń i tytułów honorowych oraz zdolność do ich uzyskania

  • Zakaz zajmowania kierowniczych stanowisk lub pełnienie funkcji związanych ze szczególną odpowiedzialnością w organach państwowych i organizacjach społecznych

Kary orzeka się na okres od 2-10 lat, a niekiedy na zawsze. Trybunał Stanu ze względu na szczególne okoliczności sprawy może poprzestać na stwierdzeniu winy oskarżonego, odstępując od wymierzenia kary.

Jeżeli czyny objęte odpowiedzialnością konstytucyjną są zarazem przestępstwami osoby oskarżone ponoszą jednocześnie odpowiedzialność karną.

Trybunał Stanu zostaje wybrany na pierwszym posiedzeniu Sejmu na okres jego kadencji, z wyjątkiem przewodniczącego, którym jest pierwszy prezes Sądu Najwyższego. Skład Trybunału Stanu: przewodniczący, 2 zastępców, 16 członków. Co najmniej połowa powinna mieć kwalifikacje sędziowskie.

Postępowanie Trybunału Stanu jest dwuinstancyjne:

  • Pierwsza instancja Trybunału orzeka w składzie przewodniczącego i 6 członków

  • W drugiej zaś w pełnym składzie, z wyłączeniem osób orzekających w pierwszej instancji

Podobne prace

Do góry