Ocena brak

Trybunał Konstytucyjny

Autor /ziutek Dodano /22.03.2011

Kontrola konstytucyjności prawa jest następstwem obowiązku zgodności całego hierarchicznie zbudowanego systemu prawa z Ustawą zasadniczą.

Do polskiego systemu prawa Trybunał Konstytucyjny wprowadzony został ustawą z 26 marca 1982r. o zmianie Konstytucji PRL. Jednak sama ta nowela nie wystarczyła, by Trybunał Konstytucyjny powstał i działał. Stało się to możliwe dopiero po uchwaleniu ustawy z 29 kwietnia 1985r. o Trybunale Konstytucyjnym. Dziś Trybunał działa w oparciu o nowa ustawę z 1 sierpnia 1997r. (Dz.U. 1997, nr 102, poz. 643) oraz o przepisy Konstytucji. zamieszczone w jej rozdziale VIII „Sądy i Trybunały”.

Zgodnie z wymienionymi przepisami, Trybunał jest organem władzy sądowniczej powołanym do badania zgodności z Konstytucją aktów normatywnych i umów międzynarodowych oraz wykonywania innych zadań określonych W Konstytucji.

Zgodnie z art. 194 konstytucji Trybunał Konstytucyjny składa się z 15 sędziów wybieranych indywidualnie przez Sejm na 9 lat spośród osób wyróżniających się wiedzą prawniczą. Organami Trybunału są Prezes i Zgromadzenie Ogólne Sędziów. Prezesa i Wiceprezesa powołuje Prezydent. Prezes reprezentuje Trybunał na zewnątrz oraz wykonuje inne czynności, a Wiceprezes zastępuje go w zakresie powierzonych obowiązków.

W świetle przepisów Konstytucji, Trybunał zachował swą podstawową funkcję, polegającą na orzekaniu o konstytucyjności i legalności aktów prawnych.

Realizuje on tę funkcję w następujących formach:

1. orzeka o zgodności ustaw i umów międzynarodowych z Konstytucją;

2. orzeka o zgodności ustaw z ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi których ratyfikacja wymagała uprzedniej zgody wyrażonej w ustawie;

3. orzeka o zgodności przepisów prawa wydawanych przez centralne organy państwowe z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi i ustawami;

4. stwierdza, na wniosek Prezydent, zgodność z Konstytucją ustawy przed jej podpisaniem oraz umowy międzynarodowej przed jej ratyfikacją.

Drugą zasadniczą funkcją Trybunału Konstytucyjnego jest orzekanie w sprawach skarg konstytucyjnych. Zgodnie z art. 79 ust. Konstytucji, każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo na zasadach określonych w ustawie wnieść skargę cło Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy albo innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji.

Trzecią funkcją Trybunału Konstytucyjnego jest orzekanie w sprawach zgodności z Konstytucją celów lub działalności partii politycznych.

Trybunał rozstrzyga również spory kompetencyjne pomiędzy centralnymi konstytucyjnymi organami państwowymi.

Na podstawie art. 131 ust. 1 Trybunał rozstrzyga także o stwierdzeniu przeszkody w sprawowaniu urzędu prezydenta w sytuacji, gdy Prezydent nie jest w stanie powiadomić Marszałka Sejmu o przejściowej niemożności sprawowania swego urzędu. Trybunał w ramach swej właściwości realizuje także funkcję sygnalizacyjną. Przedstawia on właściwym organom stanowiącym prawo uwagi o stwierdzonych uchybieniach i lukach w prawie, których usunięcie jest niezbędne dla zapewnienia spójności systemu ( art. 4 ust. 2 ustawy).

Zgodnie z treścią art. 190 ust. 1 Konstytucji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w wyżej wymienionych sprawach mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.

Podobne prace

Do góry