Ocena brak

Trwałość regionalnego zróżnicowania zyskowności

Autor /piegus Dodano /06.05.2014

Stopę zysku uważa się za bardzo czuły barometr żywotności przedsiębiorstw i gałęzi gospodarki. Zdawać by się więc mogło, że inaczej niż w przypadku względnie trwałego systemu osadniczego stopa zysku wykaże większą zmienność regionalną, reagując na wahania koniunkturalne i przekształcenia strukturalne. Empiryczne badania zyskowności są utrudnione ze względu na niedostatek danych statystycznych na ten temat zagregowanych na poziomie gałęzi gospodarki i regionów. Kanada należy do krajów, w których dane na temat stopy zysku w przekroju regionalnym są sto-20. Powolne i szybkie zmiany w systemach regionalnych + 295 sunkowo dostępne, co ułatwia prowadzenie badań geograficznych. Badano więc relacje między stopami zysku a koncentracją przemysłu, wielkością przedsiębiorstw oraz cechami produkcji i popytu. Wykazano, że bez istnienia barier dla przepływów kapitału nie da się na trwałe utrzymać stóp zysku wyższych niż stopa przeciętna. Badania te kontynuował Rigby (1991) na podstawie danych dla dwudziestu gałęzi przemysłu i sześciu regionów ekonomicznych Kanady. Zwrócił on uwagę na trzy następujące kwestie: 1) czy istnieją różnice stóp zysku między gałęziami przemysłu i regionami, 2) czy różnice te są istotne, 3) czy te istotne różnice utrzymują się w czasie.

Dzięki zastosowaniu analizy wariancji ujawniono, że różnice istnieją i są istotne. Dalsze badania wykazały, że ranking gałęzi przemysłu pod względem stopy zysku był przestrzennie zadziwiająco zgodny. Analiza szeregów czasowych przeprowadzona w celu ustalenia odchyleń stopy zysku w gałęziach przemysłu i w regionach od przeciętnej stopy krajowej ujawniła słabą tendencję do zbieżności stóp gałęziowych i regionalnych ze stopą krajową. Dała więc nikłe poparcie dla hipotezy o konwergencji stóp zysku rzeczywistych i ustalających się w warunkach równowagi konkurencyjnej.

Jednak po skorygowaniu danych przez wyeliminowanie wpływu barier między-gałęziowych na wyrównywanie stóp zysku, otrzymano wyniki, które wzmocniły argumentację na rzecz hipotezy o zbieżności stóp zysku w gałęziach i regionach oraz stopy zysku ustalającej się w warunkach równowagi konkurencyjnej w skali krajowej. Można więc uznać, że wpływ barier międzygałęziowych na wyrównywanie stóp zysku jest istotny. Okazało się natomiast, że bariery przestrzenne są mało znaczące. Wynik len jest intrygujący i może być impulsem do dalszych badań geograficznych.

Utrzymywanie się istotnych różnic w regionalnych stopach zysku i występowanie regionów o stopach trwale niższych od stóp przeciętnych, mimo nieistotnego wpływu barier przestrzennych, jest dowodem na to, że mechanizmy rynkowe zawodzą w wyrównywaniu regionalnych nierówności nawet w długim okresie. Jest zarazem argumentem na rzecz niezbędności prowadzenia polityki regionalnej.

 

Podobne prace

Do góry