Ocena brak

Troska o przyszłość kraju w utworach Kochanowskiego

Autor /partyzant Dodano /15.04.2011

"Pieśni  o  spustoszeniu Podola":

-> na początku utworu poeta przestawia tragiczne skutki najazdu Tatarów i Turków, w 1575 roku:

Ziemia podolska  została  spustoszona

• najeźdźcy dzielili łupy

wiele bezbronnych kobiet i dzieci dostało się do niewoli, gdzie spotyka je okrutny los - Bądź  zostaną sprzedane Turkom, bądź też pozostaną tatarskimi jeńcami.

-> hańba Polaków jest tym większa, że pozwolili się oni zawojować narodowi dzikiemu, barbarzyńskiemu, który nie umie budować ani wsi, ani miast, lecz gnieździ się w namiotach. 

-> Polskę  nazywa  poeta  "obieżałym stadem" - jest to aluzja do ucieczki króla  Henryka  Walezego  z  kraju. 

-> brak "pasterza" (króla) "ostrożnych psów" (wojska) wykorzystali Tatarzy, napadając na Podole

-> po przedstawieniu  tej  tragicznej  sytuacji autor zwraca się z gorącym apelem do wszystkich  rodaków,  aby  pomyśleli wreszcie o grożącym im niebezpieczeństwie,  oraz o zmazaniu hańby jaką ponieśli dopuszczając do napadu Tatarów

-> Polacy powinni natychmiast opodatkować się na rzecz zaciężnego wojska,  a  w razie potrzeby sami stanąć do obrony granic gdyby wojska zaciężne nie sprostały wyznaczonemu zadaniu.  

-> pieśń kończy się przypomnieniemznaczenia przysłowia o Polaku mądrym po szkodzie, a także ostrzeżeniem, że jeśli Polacy nie pomyślą zawczasu o grożącym  im niebezpieczeństwie, wówczas cytowane przysłowie może ulec zmianie: "Nową przypowieść Polak sobie kupi, że i przed szkodą, i po szkodzie głupi! ..." 

"Odprawa posłów greckich":

-> władcy stawia Kochanowski bardzo duże wymagania w słynnym stassimonie "Odprawy posłów greckich": kreśli wzór władcy:  

• powinien być dobrym wodzem

• mającym autorytet

• musi być wzorem dla poddanych

• cnotliwy

• sprawiedliwy

mądry -> dramat ten określa się jako dramat o państwie i moralnej odpowiedzialności jednostki -> przyczyn upadku państwa wymienia Kochanowski wiele (na przykładzie Troi):  

• niewłaściwa postawa króla - ukrywa świadomie winę syna, nie wierzy, że zatrzymanie Heleny grozi wojną  

zaniedbywanie wychowania młodzieży, na ten temat wypowiada się Ulisses, w swym monologu "Nie rozumieją ludzie, ani w tym czują, jaki to wróg szkodliwy w Rzeczypospolitej - młódź wszeteczna"  

• lekceważenie prawa - nikt się tym nie przejmuje, tylko Antenor podkreśla, że Parys złamał prawo gościnności. Mówi o tym Ulisses:   

"O nierządne królestwo i zginienia bliskie Gdzie ani prawa ważą, ani sprawiedliwość Ma miejsce, ale wszystko złotem kupić trzeba"

• brak czci dla rozumnych i cnotliwych - Antenor nie cieszy się szacunkiem, jego rozumne argumenty są wyszydzane, posądzony zostaje o tchórzostwo. 

-> za winę Parysa odpowiedzialność ponosi całe państwo, ponieważ państwo stworzyło takie warunki, że Parys mógł łamać prawo. 

-> Tak więc pomyślność państwa wynika z cnoty obywateli, ale państwo zarazem musi wymóc na obywatelach tę cnotliwość, wprowadzając takie prawa, by byli cnotliwi. 

-> Antenor początkowo przeciwstawiał się wojnie, ale kiedy staje się ona nieunikniona to namawia do wypowiedzenia działań wojennych. 

-> "Odprawa ..." mówi o tym, że Polaków nie musi czekać los Troi, gdyż mają dobrego króla, obdarzonego zaletami, i jeśli się przemogą to wrócą do świetności. 

-> Kochanowski piętnuje egoizm, lekkomyślność, prywatę i krótkowzroczność (uosobione w postaci Parysa), które są zagrożeniem dla kraju.

-> słabość polskiego systemu parlamentarnego przyczyną anarchii i słabości państwa (obrady Rady Trojańskiej)

-> nieposzanowanie prawa i niesprawiedliwość ("wszystko złotem można kupić")

-> brak odpowiedzialności władców za "Boże stado" oddane im w opiekę (Priam przykładem władcy bezwolnego, chwiejnego, słabego, ulegającego niebezpiecznym demagogom)

-> ponure proroctwo Kasandry wieszczące zagładę Trio to MEMENTO poety kierowane do tych, "którzy pospolitą rzeczą władają" i do swoich współobywateli

"Na sokolskie mogiły":

-> jest to krótki utwór o patriotycznym wyrazie -> przesłanie jego jest następujące: Nie ma nic ponad ojczyznę, człowiek powinien nawet z radością umierać za nią.

"Pieśń o dobrej sławie (Pieśń XIX)":

-> różne są sposoby służenia narodowi, w zależności od kondycji i zdolności człowieka

-> stąd kategoryczny nakaz: "Służmy poczciwej  sławie, a jako kto może Niech ku pożytku dobra wspólnego pomoże"

Podobne prace

Do góry