Ocena brak

Transportująca działalność rzek

Autor /Sebek123 Dodano /28.05.2011

Woda płynąca przemieszcza bardzo dużo rozdrobnionego materiału, np. Wisła w ciągu roku ok. 1,5 min ton. W zależności od spadku rzeki oraz wielkości przenoszonych okruchów transport materiału może odbywać się w różny sposób. Wyróżniamy trzy rodzaje transportu rzecznego:

trakcję - czyli toczenie i wleczenie po dnie kamieni, żwiru i piasku,

saltację - ruch skokowy żwirów i piasków,

suspensję - zawieszone w wodzie cząsteczki o średnicy poniżej l mm.

Siła transportowa rzeki maleje wraz ze zmniejszającym się spadkiem i prędkością płynącej wody. Dlatego w górnym odcinku przeważa trakcja i saltacja. Wleczone po dnie ostrokrawędziste okruchy skalne ulegają rozkru-szeniu i zaokrągleniu - przez uderzanie o dno koryta i wzajemnie o siebie. W ten sposób powstają otoczaki. W miejscu gwałtownego załamania się spadku (granica między górnym i środkowym biegiem rzeki) grubszy mate­riał jest osadzany. Dalej rzeka niesie drobniejsze okruchy. Do ujścia dociera tylko najdrobniejszy materiał, transportowany w postaci zawiesiny. Można zatem powiedzieć, że w czasie transportu rzecznego przenoszony materiał jest sortowany. Możliwości transportu okruchów skalnych różnej wielkości, w zależności od szybkości płynącej wody, przedstawia poniższe zesta­wienie

Prędkość wody Przenoszony materiał

1,7 m / sęk otoczki o wadze do 1,5 kg

0,9 m / sęk żwir wielkości grochu

0,7 m / sęk żwir drobny

0,3 m / sęk piasek gruboziarnisty

0,2 m / sęk piasek drobnoziarnisty

Podobne prace

Do góry