Ocena brak

TRAKTATOWA OCHRONA SUWERENNOŚCI

Autor /Kazik Dodano /22.07.2011

Traktaty założycielskie nie posługują się pojęciem suwerenności. Jednak wiele ich postanowień odnosi się do suwerenności w sposób pośredni.

O ograniczeniu suwerenności państw członkowskich świadczy:

Art. 1 TUE

Niniejszym Traktatem WYSOKIE UMAWIAJĄCE SIĘ STRONY ustanawiają między sobą UNIĘ EUROPEJSKĄ, zwaną dalej „Unią”.

Niniejszy Traktat wyznacza nowy etap w procesie tworzenia coraz ściślejszego związku między narodami Europy, w którym decyzje podejmowane są z możliwie najwyższym poszanowaniem zasady otwartości i jak najbliżej obywateli.

Unię stanowią Wspólnoty Europejskie, uzupełnione politykami i formami współpracy przewidzianymi niniejszym Traktatem. Jej zadaniem jest kształtowanie w sposób spójny i solidarny stosunków między Państwami Członkowskimi oraz między ich narodami.

  • W artykule tym ustanowiono Unię Europejską, stającą się nowym etapem w procesie tworzenia „coraz ściślejszego związku pomiędzy narodami Europy”. Proces ten z pewnością wywiera wpływ na suwerenność części składowych takiej Unii.

  • Na suwerenność państw członkowskich wpływa także coraz szerzej dopuszczana możliwość przyjmowania aktów wspólnotowych w głosowaniu kwalifikowaną większością głosów. W takich sytuacjach państwa przegłosowane powinny wykonywać prawo, które nie jest przez nie akceptowane.

O poszanowaniu suwerenności państw świadczą trzy wyraźne normy traktatowe:

Po pierwsze:

Art. 6 ust. 3 TUE

Unia szanuje tożsamości narodowe państw członkowskich.

  • Należy przez to rozumieć także poszanowanie ich praw suwerennych,

  • Jednak tożsamość obywateli Unii podzielona jest na trzy poziomy: regionalny, państwowy oraz europejski.

  • Dominuje utożsamianie się z państwem, ale na przykład we Włoszech aż 51% obywateli identyfikuje się przede wszystkim ze swoim miastem a tylko 5% z Europą. Tym samym nie do końca wykrystalizowana włoska tożsamość narodowa stanowi dość paradoksalną przesłankę silnego poparcia dla procesów integracyjnych.

Po drugie:

Art. 17 ust. 1 TUE

Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa obejmuje wszelkie sprawy dotyczące bezpieczeństwa Unii, w tym stopniowe określanie wspólnej polityki obronnej, zgodnie z drugim akapitem, która mogłaby doprowadzić do wspólnej obrony, jeśli Rada Europejska tak zadecyduje. W takim przypadku Rada Europejska zaleca Państwom Członkowskim podjęcie decyzji zgodnie z ich odpowiednimi wymogami konstytucyjnymi.

Unia Zachodnioeuropejska (UZE) stanowi integralną część rozwoju Unii, zapewniając Unii dostęp do zdolności operacyjnej, zwłaszcza w związku z ustępem 2. Wspomaga Unię w określaniu aspektów obronnych wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, stosownie do niniejszego artykułu. W związku z tym Unia zachęca do ustanowienia ściślejszych stosunków instytucjonalnych z UZE, mając na względzie możliwość włączenia UZE do Unii, jeśli Rada Europejska tak zadecyduje. W takim przypadku Rada Europejska zaleca Państwom Członkowskim podjęcie decyzji zgodnie z ich odpowiednimi wymogami konstytucyjnymi.

Polityka Unii, określona w niniejszym artykule, nie uchybia specyficznemu charakterowi polityki bezpieczeństwa i obronnej niektórych Państw Członkowskich. Szanuje ona wynikające z Traktatu Północnoatlantyckiego zobowiązania Państw Członkowskich, które uważają, że ich wspólna obrona jest wykonywana w ramach Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego (NATO) oraz jest zgodna z przyjętą w tych ramach wspólną polityką bezpieczeństwa i obronną.

Stopniowe określanie wspólnej polityki obronnej będzie wspierane, w zakresie, w jakim Państwa Członkowskie uznają to za właściwe, współpracą między nimi w dziedzinie zbrojeń.

  • W artykule tym postanowiono, że WPZiB, realizowana w II filarze, nie narusza specyfiki polityki bezpieczeństwa i obrony państw członkowskich. Jest ona oparta na poszanowaniu ich zobowiązań zaciągniętych w NATO.

Po trzecie:

Art. 32-33 TUE

Art. 32

Rada ustala warunki i granice, w jakich właściwe organy, o których mowa w artykułach 30 i 31, mogą podejmować działania na terytorium innego Państwa Członkowskiego, w powiązaniu i za zgodą organów tego państwa.

Art. 33

Niniejszy tytuł nie narusza wykonywania przez Państwa Członkowskie obowiązków dotyczących utrzymania porządku publicznego i ochrony bezpieczeństwa wewnętrznego.

  • W artykułach tych potwierdzono poszanowanie suwerenności państw członkowskich w ramach III filaru. Na państwach nadal spoczywa bowiem odpowiedzialność za utrzymanie prawa, porządku oraz bezpieczeństwa wewnętrznego, a wspólne działania mogą być realizowane na ich terytoriach tylko za zgodą suwerennych władz.

Również w wielu miejscach TWE znajdują się normy gwarantujące państwom możliwość decydowania suwerennego. Taka sytuacja występuje w przypadku jednostronnego ograniczania swobód przepływu (towarów, osób, usług, kapitału) na podstawie zawartych w Traktacie wyjątków, czy w art. 297, gdzie uznano możliwość podejmowania jednostronnych działań w przypadku wojny, groźby wojny lub poważnego napięcia międzynarodowego.

  • Powyższe ustalenia świadczą o wyłonieniu się kompromisu pomiędzy tradycyjną suwerenności państwowej oraz nowymi potrzebami integracji europejskiej.

  • Zgodnie z nim, suwerenność nadal stanowi atrybut narodu i jest wykonywana przede wszystkim przez instytucje państwowe. Może jednak podlegać podziałowi horyzontalnemu pomiędzy różne instytucje prawodawcze, wykonawcze czy sądowe.

  • Nowe rozumienie suwerenności dodatkowo dopuszcza jej podział wertykalny. Na przykład wewnątrz państw część suwerenności jest wykonywana przez jednostki subnarodowe, tak jak niemieckie landy czy austriackie prowincje. Dopuszczono także możliwość wykonywania kompetencji państwowych przez organizacje międzynarodowe , takie jak Wspólnota Europejska.

  • A. Marszałek zaproponował odmienną interpretację wertykalnego podziału suwerenności, wg niego jedynym suwerenem jest człowiek, a państwo i wspólnoty międzynarodowe powinny mu służyć. Obecnie jest tak, że państwa członkowskie wertykalnie ograniczają swą suwerenność, przekazując ją organom ponad narodowym ale podstawowym celem tego działania jest przekazanie suwerenności ludziom. Tym samym istotę problemu stanowi przekazywanie suwerenności wertykalnie w dół.

Podobne prace

Do góry