Ocena brak

TOŻSAMOŚĆ I NIESPRZECZNOŚĆ BYTU

Autor /Ed123 Dodano /08.07.2011

W punkcie wyjścia analiz metafizycznych formułujemy trzy stwierdzenia:

T1 KaŜdy byt jest określoną treścią istniejącą.

T2 Istnieją przynajmniej dwa byty różne.

T3 Istnieje przynajmniej jeden byt zmienny.

Tezy te niejako syntetyzują empiryczną wiedzę o mnogości tego, co dane, i wymagają pełniejszego wyeksplikowania swej poznawczej treści. W następstwie ich analitycznej eksplikacji otrzymujemy dalsze tezy, przybierające róŜne formuły (zresztą nie formuły są waŜne, lecz dostrzeŜenie tych podstawowych aspektów bytu jako bytu):

T4 (a) KaŜdy byt jest tym, czym jest.

(b) KaŜdy byt jest bytem.

(c)  KaŜdy niebyt jest niebytem.

T5 (a) KaŜdy byt jest jednością niesprzeczną.

(b)  Nie jest tak, że jakiś byt jest tym, czym jest, i nie jest tym, czym jest.

(c)  Nieprawda, że jakiś byt posiada cechę c i jej nie posiada, istnieje i nie istnieje.

T6 (a) KaŜdy byt jest identyczny albo nie jest identyczny z określonym bytem.

(b) KaŜdy byt jest tym, czym jest, albo nie jest tym, czym jest (jest czymś innym).

(c) KaŜdy byt posiada cechę c albo jej nie posiada i istnieje albo nie istnieje.

T7 (a) KaŜdy byt nie jest niebytem. (b) KaŜdy niebyt nie jest bytem. Tezy te bliŜej uwyraźniają, na czym polega to, Ŝe kaŜdy byt jest określony, bytowo zwarty (niesprzeczny), charakteryzuje się pewną jednością (niepodzielo-nością) i odrębnością (jest nie-tamtym-oto-bytem). Są to zasady toŜsamości, niesprzeczności, determinacji bytu, podwójnego przeczenia.

A oto kilka eksplikacji tych tez. KaŜdy byt jest sobą, jest tym, czym jest. Gdy w języku potocznym mówimy o jakimś przedmiocie, Ŝe zachowuje swoją toŜsamość, Ŝe jest identyczny, ten sam, to moŜe nam chodzić o róŜne momenty charakteryzujące ów przedmiot. MoŜe nam chodzić o to,  Ŝe jest on czymś jednym, niepodzielonym, lub o to, Ŝe róŜni się od swego otoczenia, lub o to, że ciągle trwa, tzn. posiada niezmiennie jakąś jakość czy zespół jakości, które go kwalifikują gatunkowo lub indywidualnie i dzięki którym wciąŜ jest np. człowiekiem lub Janem. Te róŜne momenty naleŜy sobie uświadomić i pojęciowo oddzielić. KaŜdy byt jest toŜsamy z sobą, jest tym, czym jest, w tym sensie,  Ŝe kaŜdy byt stanowi (jest nim) określona treść istniejąca, która go pozytywnie od wewnątrz buduje, która stanowi o jego swoistości, o tym, Ŝe kaŜdy byt jest tym właśnie, a nie innym bytem. T o Ŝ s a m o ś ć  przysługuje bytowi ze względu na jego o k r e ś l o n o ś ć , zawsze jednak pamiętać naleŜy,  Ŝe byt toŜsamy z sobą to określona treść   i s t n i e j ą c a .  KaŜdy byt jest czymś jednym, niepodzielonym. Wyjściowy materiał empiryczny wskazuje na to, że jedność moŜe w rozmaitych przypadkach bytowych przybierać bardzo rozmaity charakter.

Na przykład inna jedność przysługuje organizmowi Ŝywemu, inna lokomotywie, a inna kształtowi lub barwie tej lokomotywy. KaŜda jednak wyróŜniająca się bytowość jest w sobie niepodzielona (chociaŜ moŜe być fizycznie podzielna, jak np. określona roślina czy lokomotywa), jest bytowo zwarta, spójna. Polega to przede wszystkim na tym (nie zatrzymujemy się nad wszystkimi szczegółami), Ŝe kaŜdy byt jest niesprzeczny. Tzn. nie jest tak,  Ŝe jakiś byt posiada i nie posiada (zarazem i pod tym samym względem!) jakiejś treści (która go kwalifikuje), istnieje i nie istnieje. Byt, który jest określoną treścią istniejącą, czymś niepodzielonym i nie-sprzecznym, jest też czymś odrębnym, róŜnym od innego bytu; można powiedzieć: jest nie-tamtym-oto-bytem. Inaczej bowiem utoŜsamiałby się z drugim bytem. O każdym więc bycie moŜna powiedzieć, Ŝe jest albo tym oto bytem tym, czym jest), albo innym bytem (tym, czym nie jest), lub że istnieje albo nie istnieje.

Gdyby cokolwiek było w dosłownym sensie sprzeczne lub niezdeterminowane (w przyjętym wyŜej znaczeniu), nie róŜniłoby się od innych bytów (od otoczenia) ani od nicości. Gdyby wszystko było sprzeczne lub bytowo niezdeterminowane, niemoŜliwa byłaby jakakolwiek nauka - poznanie nie róŜniłoby się od niepoznania, prawda od fałszu itd. Potwierdza to logika stwierdzając, Ŝe z dwu zdań sprzecznych w danym systemie wynika cokolwiek. Stąd ci, którzy przeczą lub zdają się tylko przeczyć zasadzie niesprzeczności, albo ograniczają sprzeczność bytu tylko do pewnej kategorii przedmiotów (przez to zaciera się obraz ich niekonsekwencji), albo uŜywają słowa „sprzeczność" w odmiennym niŜ ogólnie przyjęte znaczeniu118.

Podobne prace

Do góry