Ocena brak

Toxoplasma gondii

Autor /makumba Dodano /23.05.2014

Toxoplasma gondii jest kosmopolitycznym pierwotniakiem występującym powszechnie u człowieka i wielu zwierząt stałocieplnych.

Cykl rozwojowy Pasożyt odbywa skomplikowany cykl rozwojowy z udziałem żywiciela ostatecznego, którym jest kot lub inne kotowate oraz żywicieli pośrednich, którymi są człowiek inne ssaki oraz niektóre ptaki. W organizmie żywiciela ostatecznego (w nabłonku jelita cienkiego) odbywa się rozmnażanie płciowe (sporogonia) prowadzące do powstania oocyst, które są wydalane z kałem do środowiska zewnętrznego. W organizmach żywicieli pośrednich, w fagocytach i wewnątrz komórek różnych narządów i tkanek zachodzi rozmnażanie bezpłciowe (endodiogonia i schizogonia), w wyniku którego powstają liczne pokolenia trofozoitów zwanych tachyzoitami (ryc. 58). Wraz z rozwojem odpowiedzi immunologicznej na zarażenie podziały tachyzoitów ustają i dochodzi do tworzenia się cyst. Cysty rozwijają w wielu tkankach, głównie jednak w tkance mięśniowej, nerwowej i w siatkówce oka. Oocysty, cysty i tachyzoity stanowią postacie inwazyjne dla człowieka.

Inwazja Toxoplasma gondii wywołuje u człowieka toksoplazmozę. Wyróżnia się 2 główne postacie choroby: toksoplazmozę nabytą i toksoplazmozę wrodzoną. Toksoplazmoza nabyta ma najczęściej przebieg bezobjawowy. Objawy zarażenia występują jedynie w około 10% przypadków. Objawowa toksoplazmoza nabyta może przebiegać jako postać węzłowa (najczęściej u mło

dzieży) charakteryzująca się powiększeniem węzłów chłonnych szyjnych, karkowych lub krezkowych, podwyższoną temperaturą ciała i ogólnym osłabieniem oraz jako postać oczna spotykana najczęściej u osób starszych. U chorych z niedoborami immunologicznymi, zwłaszcza u osób z AIDS, toksoplazmoza nabyta może przebiegać w postaci uogólnionej z zajęciem ośrodkowego układu nerwowego.

Szczególną postać choroby stanowi toksoplazmoza wrodzona. Rozwija się ona u V3 do V2 dzieci matek z pierwotną toksoplazmozą, która wystąpiła w czasie ciąży. Ryzyko zarażenia płodu wzrasta w miarę rozwoju ciąży. Charakterystycznymi objawami toksoplazmozy wrodzonej są zwapnienia śród-czaszkowe, wodogłowie i zapalenie siatkówki i naczyniówki oka. Objawom tym mogą towarzyszyć powiększenie wątroby i śledziony, zapalenie płuc i żółtaczka. Zarażenie płodu we wczesnym okresie ciąży może prowadzić do obumarcia płodu i poronienia. Inwazja przekazana w ostatnim trymestrze ciąży często przebiega bezobjawowo. W takich jednak przypadkach może ujawnić się w późniejszym czasie, zwykle w wieku szkolnym lub młodzieńczym w postaci toksoplazmozy ocznej.

Epidemiologia Człowiek zaraża się T. gondii drogą pokarmową spożywając surowe lub półsurowe mięso zawierające cysty pierwotniaka oraz zanieczyszczone oocystami warzywa i owoce. Do zarażenia może dochodzić także drogąprzezłożyskową, w okresie parazytemii (obecności pasożyta we krwi) u matki, kiedy tachyzoity przenikają przez łożysko do tkanek płodu. Człowiek może zarazić się również w wyniku transfuzji krwi lub preparatów krwiopochodnych i transplantacji narządów.

Toksoplazmoza jest chorobą powszechnie występującą na całym świecie. Według WHO częstość zarażenia T. gondii w populacji ludzkiej wynosi 10-90%. Najwyższy odsetek zarażeń notuje się w krajach o złych warunkach sanitarno-epidemiologicznych i wszędzie tam, gdzie istnieje zwyczaj spożywania surowego mięsa. W Polsce częstość inwazji T. gondii określona na podstawie dodatnich odczynów serologicznych wynosi 25-70%.

Diagnostyka Podstawą laboratoryjnego rozpoznawania toksoplazmozy są badania serologiczne (głównie test ELISA i odczyn Sabina-Feldmana) pozwalające na wykrycie swoistych przeciwciał. Wykrywa się przeciwciała klasy IgG, IgM i IgA. Pojawienie się u kobiety w ciąży swoistych przeciwciał klasy IgM

i IgA świadczy o aktywnej inwazji. Stwierdzenie we krwi noworodka przeciwciał IgM i(lub) IgA dowodzi wrodzonej toksoplazmozy. U chorych z obniżoną odpornością w diagnostyce laboratoryjnej toksoplazmozy wykorzystuje się najczęściej metodę PCR.

Profilaktyka Zapobieganie toksoplazmozie nabytej polega na unikaniu spożywania surowego lub półsurowego mięsa, dokładnym myciu warzyw i owoców przed spożyciem, stosowaniu rękawic przy pracy w polu lub w ogrodzie i dokładnym myciu rąk po kontakcie z glebą. W profilaktyce toksoplazmozy wrodzonej szczególną rolę ma prowadzenie serologicznych badań u kobiet przed zajściem w ciążę i w czasie ciąży.

 

Podobne prace

Do góry