Ocena brak

Torebka stawowa

Autor /wiktoria Dodano /30.12.2011

Torebka stawowa (capsula articularis). Torebka stawowa łączy końce stawowe kości i odgranicza staw od otoczenia. Odróżniamy w niej zewnętrzną, mocniejszą warstwę, błonę włóknistą (membrana fi-brosa), i wewnętrzną, swoistą, delikatną, cienką błonę maziową

Błona włóknista torebki stawowej w miejscu przyczepu do kości przechodzi w okostną. Cały zatem szkielet — zarówno kostny, jak i chrzęstny — objęty jest włóknistą osłonką, którą zależnie od jej podłoża nazywamy: okostną, ochrzęstną czy torebką stawową.

Miejsce przyczepu torebki stawowej do kości może być różne. Błona maziowa przyczepia się stale u brzegu chrząstki stawowej i dokoła niej. gdzie jej tkanka gubi się stopniowo wr chrząstce: błona włóknista może przyczepiać się podobnie (np. na panewkach stawów paliczków), może jednak sięgać dalej o kilka centymetrów od brzegu chrząstki, włączając wtedy część kości nie pokrytej chrząstką stawową w obręb jamy stawowej (np. na szyjce kości udowej). Często przyczep torebki leży w specjalnym rowku, na szyjce anatomicznej kości ramiennej. Również stosunek przyczepu torebki do linii nasadowej, tzn. do granicy między nasadą a trzonem, może być różny, co ma duże znaczenie praktyczne w przypadkach oderwania się nasady od trzonu (epiphysiolysis).

Błona włóknista, zwana też torebką włóknistą, która tworzy zewnętrzną włóknistą warstwę torebki, zbudowana jest z mocnych pęczków włókien łącznotkankowych, ciągnących się od jednego końca stawowego kości do drugiego. Przebiegają one równolegle lub krzyżują się. przechodząc w okostną w miejscu przyczepu W różnych stawach, a nawet w różnych miejscach tego samego stawu, błona ta ma różną grubość. W jednych miejscach bardzo gruba, tworzy mocne pasma, które nazywamy więzadła mi stawowymi (ligamenta articularia*). w innych staje się bardzo cienka, przez takie cienkie miejsca mogą się uwypuklać kaletki maziowe.

Więzadła torebkowe (ligamenta capsularia) przebiegają w ścianie torebki stawowej jako jej zgrubienia (np. więzadła poboczne stawów międzypaliczkowych.

Więzadła zewnątrztorebkowe (ligamenta extracapsularia) biegną w pewnej odległości od torebki stawowej, zwykle oddzielone od niej tylko luźną tkanką łączną. Przykładem może być więzadło poboczne strzałkowre stawu kolanowego.

Więzadła wewnątrztorebkowe (ligamenta mtracapsularia) są pasmami więza-dłowymi wpuklonymi wr jamę stawową; wpychają one do stawu błonę maziową, np. więzadła krzyżowe stawu kolanowego.

Torebki włókniste różnią się też znacznie stopniem napięcia, w jednych stawach torebka jest bardziej luźna, dozwalając na znaczną ruchomość kości w stawie, w innych jest silnie napięta, tak że hamuje ruchy kości wchodzących w skład stawu. W normalnych ruchach stawu napinają się tylko poszczególne części torebki, natomiast inne równocześnie rozluźniają się. Na uwragę zasługuje stosunek torebki stawowej do mięśni. Mięśnie przebiegające nad stawem są częściowo tak ściśle złączone z torebką stawową, że podczas skurczu pociągają torebkę, dzięki czemu chronią przed grożącym wpukleniem się jej w obręb stawru. Również podczas „biernych" ruchów nie następuje wpuklenie torebki; przypuszczalnie już spoczynkowe napięcie mięśnia wystarczająco pociąga torebkę, chroniąc ją przed dostaniem się między powierzchnie stawowe.

Niektóre mięśnie przez swe ścięgna są ściśle zrośnięte z torebką stawową, niekiedy aż tak bardzo, że ścięgno staje się nierozdzieinym składnikiem torebki i nawet pomaga w odgraniczeniu jamy stawowej. W takich miejscach ścięgno, wysłane tylko błoną maziową od strony jamy stawowej, zastępuje błonę włóknistą torebki (np. ścięgno prostowników kolana czy m podłopatkowego). Wówczas ścięgna mięśni kończyn zawierają nieraz trzeszczki (ossa sesamoidea). Są to małe, okrągła we kostki występujące na obu kończynach i włączone albo w ścianę torebki stawowej, albo w odcinki końcowe ścięgna mięśni, albo równocześnie i tu, i tam.

Podobne prace

Do góry