Ocena brak

Topinambur - słonecznik bulwiasty

Autor /Kornel Dodano /25.01.2012

Topinambur czyli słonecznik bulwiasty (Hellanthus tuberosus) zwany popularnie bulwą, do Europy z Ameryki Południowej w połowie XVII wieku. Uprawa jego początkowo rozpowszechniona, w krótkim czasie została wyparta przez uprawę ziemniaka. Przed wojną był rozpowszechniony w Polsce, głównie na Śląsku i uprawiany jako roślina pastewna. Łodygi i liście nadają się na paszę, a bulwy stanowią smaczne warzywo.  

Topinambur, podobnie jak słonecznik należy do rodziny roślin złożonych. Jego łodygi wyrastają do wysokości około 2 m. Kwiaty zebrane w koszyczki są żółte, wewnątrz ciemniejsze, kwitną od sierpnia do października, lecz w naszych warunkach nie zawiązują nasion. System korzeniowy jest silnie rozwinięty. Wytwarza liczne stolony, a na nich bulwy wielkością zbliżone do bulw ziemniaków - o długości 5-10 cm, szerokości ok. 4 cm. Zależnie od odmiany bulwy mają różne zabarwienie: białe, żółte, czerwone lub fioletowe. Miąższ bywa biały lub żółty, skórka cienka. Topinambur jest rośliną wieloletnią. Z bulw zimujących w ziemi odrastają corocznie nowe pędy.

Bulwy nie mają większych wymagań klimatycznych. Jako rośliny wieloletnie nie wymarzają. Udają się na każdej glebie umiarkowanie wilgotnej, głębokiej, przewiewnej i bogatej w składniki pokarmowe. Ogólne wymagania topinamburu są zbliżone do wymagań ziemniaków. Miejsca pod uprawę muszą być starannie odchwaszczone, szczególnie z chwastów trwałych, głęboko przekopane jesienią oraz obficie nawożone obornikiem lub nawozem zielonym. Nawożenie mineralne może być stosowane podobnie jak pod ziemniaki.  

Bulwy topinamburu nie marzną w zimie nawet przy silnych mrozach. Można więc je wysadzać jesienią (październik-listopad).

Jest to szczególnie ważne przy sadzeniu na glebach lekkich, gdyż umożliwia młodym roślinom dobre wykorzystanie poziomej wilgotności gleby, ponadto o miesiąc skracamy okres wegetacji.

Bulwy możemy sadzić również wiosną, w kwietniu. Sadzimy je podobnie jak ziemniaki: małe bulwki wkłada się po dwie razem, a większe pojedynczo do dołków o głębokości 10-20 cm, w rzędzie co 40 cm. Jeśli przygotowujemy więcej rzędów, to odległość między nimi powinna wynosić 80-100 cm. Na obsadzenie 10 m˛ grządki potrzeba około 1 kg sadzeniaków. Przy dłuższych okresach suszy rośliny podlewamy. Do jesieni z każdej bulwki wyrasta 30-40 bulw (3-4 kg) nadających się do spożycia.

Plony zbieramy od końca września do połowy kwietnia.

Jednorazowy zbiór jest ryzykowny, bulwy bowiem nie nadają się do dłuższego przechowywania, a umieszczone w wilgotnym piasku są świeże tylko parę dni. Najlepszym sposobem przechowywania ich jest pozostawienie w glebie pod rośliną. Aby móc przez okres 3-4 lat co roku zbierać bulwy, musimy podczas wykopków pozostawić przy roślinie co najmniej po jednej bulwie, ponieważ topinambur rozmnaża się tylko wegetatywnie.  Topinambur jest bardzo rozpowszechniony we Francji. Jada się go jako duszony w sosie własnym, gotowany jak ziemniaki oraz w różnych sałatkach. Aby obrane bulwy nie ciemniały skrapia się je lekko sokiem z cytryny lub gotuje w lekko zakwaszonej wodzie.

Podobne prace

Do góry