Ocena brak

Toksoplazmoza wrodzona

Autor /milka Dodano /27.01.2014

Czynnikiem etiologicznym toksoplazmozy jest pierwotniak Tosoplusma gondii. Do zakażenia matki dochodzi najczęściej na drodze pokarmowej poprzez niedomyte warzywa, owoce, wodę pitną zanieczyszczoną ziemią zawierającą oocysty, a także poprzez surowe bądź niedogotowane mięso (zwłaszcza wołowinę, baraninę i wieprzowinę), niepasteryzowane mleko i jego przetwory. Na podstawie wywiadu często stwierdza się kontakt z kotem. Choroba matki przebiega bezobjawowo, najczęściej w postaci zwyżek temperatury i powiększenia węzłów chłonnych szyjnych. Po okresie parazytemii zakażenie przechodzi w postać przewlekłą, w trakcie której pasożyt bytuje w torbielach umiejscowionych najczęściej w mięśniach szkieletowych, mózgu i mięśniu sercowym, zazwyczaj do końca życia żywiciela. Uważa się, że zakażenie przewlekłe chroni przed powtórnym zakażeniem i ostrą fazą parazytemii. Do reaktywacji zakażenia, może dojść u osób z immunosupresją.

Do zakażenia płodu docłiodzi zazwyczaj w czasie pierwotnego zakażenia ciężarnej. Zakażenie w pierwszym trymestrze prowadzi zazwyczaj do poronienia, we-wnątrzmacicznego obumarcia płodu lub wystąpienia u noworodka objawowej postaci toksoplazmozy z zajęciem o.u.n. i narządu wzroku. Jeśli do zakażenia doszło w trzecim trymestrze, noworodek rodzi się zdrowy lub choroba przybiera postać subkliniczną.

Objawy kliniczne. Toksoplazmoza wrodzona może występować pod postacią jednego z czterech zespołów klinicznych:

1.    Postać uogólniona. Objawy - mała urodzeniowa masa ciała, hepatosplenomega-lia, hiperbilirubinemia, niedokrwistość hemolityczna, trombocytopenia, obecne od urodzenia.

2.    Postać wczesna z dominacją objawów uszkodzenia o.u.n.: wzmożone napięcie mięśniowe, drgawki, małogłowie. W badaniach dodatkowych zwraca uwagę nieprawidłowy obraz płynu mózgowo-rdzeniowego, zwapnienia śródczaszko-we, wodogłowie,

3.    Postać ujawniająca się w późnym dzieciństwie, w której przeważają objawy z narządu wzroku - zapalenie siatkówki, naczyniówki i o.u.n.: opóźnienie rozwoju psychomotorycznego, nieprawidłowe napięcie mięśniowe,.drgawki, głuchota.

4.    Zakażenie bczobjawowe.

Podział na grupy należy traktować umownie, albowiem zapalenie siatkówki i naczyniówki, będące objawem głównym, występuje w trzech pierwszych postaciach, a objawy ze strony układu nerwowego są obecne również w postaci uogólnionej choroby. Klasyczna triada objawów toksoplazmozy wrodzonej: wodogłowie, obecność zwapnień śródczaszkowyeh i zapalenie siatkówki i naczyniówki, występuje bardzo rzadko. 80-90% noworodków z toksoplazmozą wrodzoną nie wykazuje odchyleń w rutynowym badaniu przedmiotowym w okresie noworodkowym. Jednakże u większości z nich dyskretne objawy neurologiczne lub objawy zapalenia siatkówki ujawniają się w trakcie wnikliwego badania albo też pojawiają się później

- w drugiej dekadzie życia.

Późne powikłania toksoplazmozy wrodzonej, takie jak ślepota czy opóźnienie rozwoju psychomotorycznego, występują znacznie rzadziej u dzieci leczonych w okresie noworodkowym.

Rozpoznanie:

I. U noworodka:

-    hodowla pasożyta z krwi pępowinowej, tkanek dziecka lub badanie histopatologiczne w ciągu 6 pierwszych miesięcy życia,

-    czterokrotny wzrost miana dwoistych przeciwciał klasy IgG w ciągu pierwszych 12 mies.,

-    utrzymywanie się swoistych przeciwciał klasy IgG w wysokim mianie w wieku > 12 mies.,

-    obecność swoistych przeciwciał klasy IgM lub IgA w pierwszych 6 mies.,

-    stwierdzenie genomu pierwotniaka - PCR.

Wstępna ocena zakażonego noworodka powinna obejmować oprócz badania przedmiotowego:

-    USG przezeiemiączkowe,

-    badanie okulistyczne,

-    morfologię, enzymy wątrobowe, stężenie bilirubiny,

-    badanie przez neurologa dziecięcego, jeśli obecne są objawy neurologiczne.

2. U ciężarnej:

-    serokonwersja w badaniu dwóch próbek krwi pobranych w czasie ciąży,

-    hodowla pasożyta z krwi,

-    retrospektywnie po stwierdzeniu toksoplazmozy u noworodka.

Jeśli kobieta zakaziła się w trakcie ciąży lub krótko przed zajściem w ciążę, należy przeprowadzić badania na zakażenie u płodu (USG - zwapnienia śródczaszko-we, wodogłowie; ewentualnie oznaczanie DNA To.wplasma gondii za pomocą PGR w płynie owodniowym pobranym drogą amniopunkcji).

Ciężarne z potwierdzonym zakażeniem pierwotnym powinny zostać poddane leczeniu. Lekiem z wyboru jest spiramycyna łub sulfadiazyna z pirymetaminą i kwasem Iblinowym w razie potwierdzonego zakażenia u płodu oraz u ciężarnych z obniżoną odpornością. Ostatnio udowodniono (badania Europejskiej Grapy Roboczej ds. Toksoplazmozy Wrodzonej), że ani zastosowanie antybiotykoterapii, ani czas między zakażeniem a rozpoczęciem leczenia nie ma wpływu na ryzyko zakażenia płodu. Statystycznie istotny jest jedynie okres ciąży, w którym doszło do zakażenia ciężarnej. Antybiotykolerapia zmniejsza zaś ryzyko wystąpienia późnych objawów toksoplazmozy wrodzonej u zakażonych dzieci.

Leczenie. Leczeniu i długotrwałej obserwacji powinny być poddane wszystkie zakażone noworodki, zarówno z objawową, jak i subkliniczną postacią zakażenia. Leczenie zmniejsza częstość wystąpienia późnych neurologicznych i ocznych objawów toksoplazmozy wrodzonej, a także łagodzi przebieg zakażenia objawowego.

W leczeniu noworodka zastosowanie ma terapia skojarzona: pirymetamina, sul-fadiazyna i kwas lolinowy.

 

Podobne prace

Do góry