Ocena brak

TOKARZEWICZ JÓZEF, pseud. Tok., Hodi, J.T. Hodi i in.

Autor /pocahontas85 Dodano /01.04.2012

TOKARZEWICZ JÓZEF, pseud. Tok., Hodi, J.T. Hodi i in., ur. 8 I 1841 w Bielsku Podl., zm. 9 VIII 1919 w Grodzisku Maz., publicysta, krytyk lit., prozaik. Pochodził ze zubożałej rodziny szlach.; od 1859 studiował matematykę, filozofię i prawo na uniw. w Petersburgu i Moskwie. Związany z radykalną młodzieżą ros. i pol., aresztowany za udział w demonstracjach studenckich. Po powrocie do kraju 1861 związał się z tajnymi organizacjami. W 1863 walczył na Podlasiu jako dowódca oddziału, na Kurpiach i Lubelszczyźnie. W 1864-71 prowadził działalność polit. i publicyst. w Paryżu, od 1869 należał do Komitetu Reprezentacyjnego Zjednoczenia Emigracji Pol.; wydawca i red. czasopism: „Przyszłość" (1866), „Gmina" (1866-67), „Niepodległość" (1869). W poglądach zbliżał się do A. Hercena i ros. narodników, uważał się za kontynuatora ideologii Gromad Ludu Pol., głosząc hasła rewolucji agrarnej i gminowładztwa. Po wojnie franc.-prus. zbliżył się do pozytywizmu. Postulował realizm w literaturze, wyrażał uznanie dla naturalizmu franc., przesyłając do prasy warsz. artykuły o współcz. pisarzach, myślicielach i malarzach franc. W 1882 osiadł w Petersburgu i wszedł do redakcji -> „Kraju". Zaczął głosić konieczność ugody z caratem, występować przeciw socjalizmowi i skłaniać się do antysemityzmu. W 1893 zamieszkał w Grodzisku; ogłaszał w prasie warsz. m. in. recenzje powieści H. Sienkiewicza, E. Orzeszkowej, Sewera, K. Junoszy. T. jest autorem paru opowiadań i dwu powieści: Pan Ślepy Paweł (1881), powieści psychol.-obycz., której akcja rozgrywa się na unickiej wsi podl., i Pan Głuchy Gaweł („Kłosy" 1882, wyd. os. 1891), powieści z okresu wojny francusko-pruskiej. Ogłosił wspomnienia W dniach wojny i głodu (1900).

Wybór prac literackich (1872-1897), W. 1898; Radykalni demokraci polscy. Wybór pism i dokumentów 1863-1875, oprac. F. Romaniukowa, W. 1960. OLP IV 3 (Z. Żabicki); Z. ŻABICKI Z problemów ideologii i estetyki pozytywizmu. Publicystyka emigracyjna J.T. na tle prądów epoki, W. 1964.

Podobne prace

Do góry