Ocena brak

The Rambler, Newman, Acton

Autor /Sozanttt Dodano /26.04.2013

W połowie XIX wieku grupa liberalna katolików w Anglii nie była liczna. Posiadała jednak własne czasopismoRambler (od 1848), które zgodnie z wymogami nauki starało się traktować problemy podnoszoneprzez nowoczesną krytykę. Samo uprawiało krytykę postaw katolików, a nawet poglądów Rzymu,jeżeli uznało je za przestarzałe. Miało więc wielu przeciwników. Biskupi w Newmanie widzieli tamęprzed ekscesami czasopisma. Gdy jednak objął osobiście jego redakcję (1859), nie zdołał uspokoić obustronnegozacietrzewienia i ustąpił.

Newmanowi bliskie były niektóre poglądy Ramblera, ale odciął się od jego tonu i sposobu działania,niemniej uważano go za liberalnego katolika i to najgorszego typu, bo zakamuflowanego. Sprawa uniwersyteckiegokształcenia i wychowania, a potem sprawa nieomylności papieża poróżniła go z Manningiem.Różnica w ich stanowisku była nie tylko kwestią osobistych poglądów, ale uwidoczniła różnicęmentalności tzw. dawnych, katolików i konwertytów.

Newman, choć jak Manning był konwertytą, lecz wcześniejszego pokolenia, został zaliczony do pierwszejgrupy. Jak ona sprzyjał tradycyjnemu, samodzielnemu katolicyzmowi angielskiemu i wraz z nią niepochwalał ultramontanizmu, któremu ulegał Manning i wielu młodszych konwertytów. Lepiej go zrozumiano,gdy opublikował własną apologię (Apologia pro vita sua, 1864), będącą literackim i psychologicznymarcydziełem. Ujawnił bowiem w niej swą nieskazitelną ortodoksję, a nadto rozwiał wiele uprzedzeńanglikanów wobec Kościoła katolickiego.

Liberalizm katolicki Ramblera powiększył się, gdy jego redakcję objął (1859) John E. E. Acton, lordAldenham. Urodzony w Neapolu, był Anglikiem i został wychowany w anglikanizmie. Pod wpływemWisemana przeszedł na katolicyzm i stał się jednym z wielkich przywódców angielskich katolików. Swójliberalizm pogłębił przez podróż do Stanów Zjednoczonych i przez osobiste kontakty z niemieckimi teologami,osobliwie z Dollingerem. W szczerym wyznaniu powiedział, że wyrzekł się w katolicyzmiewszystkiego, co jest nie do pogodzenia z wolnością, a w polityce wszystkiego, co jest nie do pogodzenia zwiarą katolicką. Posiadał wnikliwą inteligencję, znakomitą erudycję i wielką sumienność zawodową,dzięki czemu Rambler stał się ogromnie popularnym czasopismem katolickim. Skłoniony przez angielskichbiskupów do jego zawieszenia, wydawał kwartalnik Home and Foreign Review, później zaś Chronicle.Skrytykował Syllabus Piusa IX i zwalczał zamiar ogłoszenia dogmatu o nieomylności papieża, boobawiał się objęcia nim także nauki i polityki. Niewątpliwie jego zasługą było, że jako pierwszy katolikzostał profesorem historii na uniwersytecie w Cambridge i że walczył o czynny udział laikatu w życiu Kościoła.

Podobne prace

Do góry