Ocena brak

TĘTNICE WIEŃCOWE serca

Autor /ashley Dodano /18.01.2012

Podobnie jak ściany naczyń nie są bezpośrednio zaopatrywane prądem krwi, który przez nie przepływa, lecz przez specjalne naczynia (vasa rasorum), tak samo serce u wyższych organizmów ma własny układ naczyniowy. U płazów, których komora serca zbudowana jest z luźnej mięśniówki gąbczastej, mięsień sercowy zaopatrywany jest jeszcze krw ią mieszaną zawartą w sercu. Dlatego serce żaby po wyjęciu z organizmu, w przeciwieństwie do serca stałocieplnych, przez dłuższy czas jeszcze może być ożywiane zawartą w nim krwią i nadal się kurczy. Z chwilą kiedy u zwierząt wyższych "uęsniówka serca przyjmuje charakter zbity i komora się dzieli, występują własne na-. czynią ściany serca.

Są to tętnicc wieńcowe (aa. coronariae), tak nazwane, ponieważ ich część początkowa jak wieńcem obejmuje serce. Odchodzą one z aorty wstępującej u jej początku. Zwykle tętnice wieńcowe występują w liczbie dwóch, prawej i lewej. Wyjątkowo zdaiza się tylko jedna. Czasem występują trzy lub nawet cztery; są to przeważnie usamodzielnione większe gałęzie właściwych tętnic wieńcowych.

Tętnice wieńcowe zaopatrują wyłącznie ścianę serca (poza tym oddają tylko drobne gałązki do aorty i pnia płucnego). Jeżeli jedna z dwóch tętnic wieńcowych lub jedna z ich wielkich gałęzi wskutek zmian chorobowych nagle zostanie zatkana, wtedy mięsień sercowy w polu zaopatrzenia odpowiedniej tętnicy jest odcięty od prądu krwi i ulega martwicy (zawał mięśnia sercowego), przy czym może nastąpić natychmiastowa śmierć (udar serca). Jeżeli natomiast zatkanie naczynia jest mniejsze lub mniej nagłe, wówczas występować mogą przejściowe zaburzenia czynności serca, związane zwykle z silnymi bólami (dusznica bolesna, angina pecłoris), ale mogą nie być śmiertelne; w pewnym bowiem stopniu możliwe jest wyrównanie krążenia przez zespolenia z innymi gałęziami tej samej lub drugiej tętnicy wieńcowej.

Tętnice wieńcowe i ich wielkie gałęzie układają się w naturalnych szczelinach między poszczególnymi częściami serca i zachowują swrój przebieg na granicy tych części nawet wtedy, kiedy w ciągu rozwoju złączyły się one z sobą. I tak obie tętnice wieńcowe, prawa i lewa, biegną z początku w bruździe wieńcowej; drobniejszymi gałązkami zaopatrują one przedsionki, większymi — komory swojej strony. Następnie biegną one między obu komorami w kierunku wcięcia koniuszka serca, lewa w bruździe międzykomorowej przedniej, prawa w bruździe międzykomorowej tylnej, i oddają gałęzie do obu komór.

Grubość obu tętnic nieznacznie tylko różni się jedna od drugiej; przeważnie lewa jest nieco bardziej rozwinięta niż prawa, choć niezbyt rzadko (około 20%) bywa odwrotnie, lub obie są tej samej grubości.

Wielkie gałęzie tętnic wieńcowych przebiegają nieco wężowato. W skurczu komór wężowatość wzrasta, zwłaszcza gałęzi położonych w bruzdach międzykomorowych. W rozkurczu komór zgięcia się wyrównują, wskutek czego napięcie naczyń nie hamuje diastolicznego powiększania się komór.

Z powierzchownej sieci naczyniowej serca, utworzonej przez obie tętnice wieńcowe, mniejsze odgałęzienia wnikają w głąb ściany, zaopatrując mięsień sercowy (p. dalej). Skurcz komór zwiera te tętniczki, co stanowi przeszkodę w krążeniu w- nich krwi. Tylko w chwili rozkurczu komór krew może swobodnie przepływać przez tętnice wieńcowe pod wpływem sprężystości ściany aorty i jej siły tłoczącej. Jeżeli sprężystość ta się zmniejsza, natychmiastowym wynikiem jest obniżenie ciśnienia diastolicznego i zmniejszenie ilości przepływającej krwi przez tętnice wieńcowe.

W ścianie gałęzi tętnic wieńcowych występują silne zgrubienia błony wewnętrznej z podłużnie przebiegającymi włóknami mięśniowymi, które dopiero w 30 roku życia osiągają swój pełny rozwój; poza tym w miejscach rozgałęzień mniejszych naczyń występują wysokie poduszeczkowate wypuklenia błony wewnętrznej. Jest rzeczą nie wyjaśnioną, dlaczego te zgrubienia błony wewnętrznej właśnie u człow ieka są szczególnie silne. W przypadkach stwardnienia tętnicy (arteriosclerosis) tym silniej może nastąpić zwężenie drogi krwi i odżywianie serca tym bardziej bywa zagrożone.

Położenie początku tętnic wieńcowych w stosunku do płatków półksiężycowatych zastawki aorty jest takie, że najczęściej otwory początkowe leżą na poziomie wolnego brzegu płatka lub poniżej w obrębie zatoki, rzadziej tuż powyżej wolnego brzegu płatka.

Podobne prace

Do góry