Ocena brak

Teorie zmiany i rozwoju politycznego. Teorie rewolucji - TEORIE REWOLUCJI

Autor /Edi Dodano /13.06.2011

1. 1925 Pitirim Sorokin – podejście behawioralneRewolucja oznacza fundamentalne zmiany w typowym ludzkim zachowaniu. Dopatruje on się wypaczeń w różnych sferach zachowania np. języka, własności, pracy, seksualnych itd. Człowiek staje się bestią.Rewolucja wybucha bo: stłumione są podstawowe instynkty (jedzenia, ubrania…) i w końcu muszą wybuchnąć oraz grupa rządząca nie potrafi powstrzymać wywrotów.

2. James Davies i Ted Gurr – podejście psychologiczne- teoria relatywnej deprywacjiNiedola, której lud jest świadomy i uważa za niesprawiedliwą, popycha do buntu.Pojęcie relatywnej deprywacji – W.G. Runciman – różnica pomiędzy położeniem oczekiwanym, a tym, który jednostka odczuwa.

Gurr – mówi, że jest to rozbieżność między oczekiwanym zaspokojeniem potrzeb, a możliwym zaspokojeniem potrzeb.

- Deprywacja aspiracyjna – możliwości się nie zmieniają, a aspiracje rosną. Rośnie więc różnica między aspiracjami a możliwościami

- Deprywacja kryzysowa – aspiracje pozostają na tym samym poziomie, natomiast zmniejszają się możliwości

- Deprywacja progresywna – krzywa J (Davis)– aspiracje i możliwości rosną przez pewien czas, ale w pewnym momencie dochodzi do nagłego rozejścia się linii. Aspiracje nadal rosną, ale możliwości już nie lub aspiracje rosną szybciej niż możliwości.Deprywacja jest warunkiem koniecznym, ale nie wystarczającym, bo wystąpić musi jeszcze słabość systemu politycznego.

3. Theda Skockpol – teoria strukturalnaKrytykuje się ją ze względu na brak czynników psychologicznych, jednostkowych.

Przyczyn rewolucji szuka się na poziomie społecznym uwzględniając podział klasowy.Analizując rewolucje zauważa następujące prawidłowości

1) W obrębie starego reżimu zauważa kryzysy i rozpad struktur.

2) Kryzys reżimów otwiera drogę dla buntów chłopstwa czy proletariatu.

3) Ponowna konsolidacja i reintegrację państwa.

4. Charles Tilly – teoria polityczna

Rewolucja wynika ze zmieniającej się równowagi władzy i walk pomiędzy ubiegającymi się o przywództwo w kontrolowaniu państwa. Uważa, że rewoluje nie są zjawiskami nadzwyczajnymi, a normalnym przedłużeniem polityki.

Rewolucja charakteryzuje się wielowładzą, inaczej rozproszona suwerennością. Istnieją dwa centra władzy: poprzedni rząd i rząd kontestujący. Rodzaje takiej sytuacji:

- Jedno suwerenne państwo chce podporządkować sobie inne

- Państwo podporządkowane domaga się suwerenności.

- Kiedy pretendenci mobilizują się i zyskują władzą nad częścią aparatu rządowego

- Kiedy państwo dzieli się na kilka bloków, gdzie każdy uzyskuje władzę nad częścią rządu.

Rewolucja wybucha wtedy gdy wystarczająco duże grupy ludzi przenoszą swoje posłuszeństwo na alternatywne centrum władzy.

Rodzaje przyczyn rewolucji:

1) Przyczyny sytuacji rewolucyjnych

- Są pretendenci do objęcia władzy

- Pretendenci zyskują poparcie w słowach i czynach

- Rząd nie chce lub nie może powstrzymać pretendentów

2) Przyczyny wyników rewolucji – istotny tutaj stopień transfery władzy

- Różnice między rządem, a pretendentami. Im większe tym lepszy transfer

- Ilość koalicji między nimi. Im mniej tym większy transfer

- Kontrola, jaką posiadają pretendenci nad rządem. Sprzyjająca armia.

Wzorcowa sekwencja rewolucji Tilly: (1) pojawienie się pretendentów z roszczeniami (2) pojawienie się zwolenników roszczeń (3) Rząd żąda demobilizacji pretendentów (4) pretendenci przejmują część władzy (5) Walka o kontrolę (6) Wygrana pretendentów (7) ustanowienie suwerennej kontroli jednego ośrodka.

Krytyka bo za mało szczegółowa ta teoria.

Podobne prace

Do góry