Ocena brak

TEORIE UCZENIA SIĘ - Bandura - teorie społecznego uczenia się

Autor /Chuck Dodano /04.07.2011

Teoria społecznego uczenia się posłużyła również autorom koncepcji typu A, do wytłumaczenia, skąd się ten typ bierze, wiążąc go z chorobami cywilizacyjnymi.

Bandura posługiwał się pojęciem „modelowanie”. Uznał on, że każdy z nas uczy się pewnych zachowań naśladując danego modela. Model, to w tym przypadku określenie osoby znaczącej dla uczącego się. Istotę stanowi tu naśladowanie tego, co robią inni ludzie. Obserwowanie zachowań modela pobudza do określonych zachowań podobnych do tych, jakie są charakterystyczne dla jednostki naśladowanej. Jednak zachowania naśladowane nie muszą koniecznie oznaczać, iż jest ono identyczne z wzorcem (np. matka-córka).

Bandura wyróżnił trzy rodzaje skutków modelowania:

  • poznanie nieznanego do tej pory wzoru zachowania (np. zażywanie narkotyku, stosowanie przemocy);

  • rozhamowanie reakcji, które poprzednio jednostka nauczyła się hamować lub też powstrzymywanie się od jakiegoś zachowania;

  • łatwiejsze okazywanie pewnych zachowań (facylitacja).

Obserwacja takich zachowań wzbudza silne emocje, osłabiając kontrolę u obserwatora i doprowadza do powielania takich samych lub podobnych zachowań. Pani prof. Osowska wyróżniła cztery grupy najczęściej naśladowanych osób. Wyżsi w pozycji socjalnej są naśladowani przez osoby stojące w tej pozycji niżej. Przeważający inteligencją są naśladowani przez osoby mniej inteligentne. Sprawniejsi technicznie są naśladowani przez mniej sprawnych (np. taniec).

Bandura podaje, że modelami bywają osoby kompetentne, mające wysoką pozycje społeczną oraz możliwość dysponowania nagrodami i karami. Oznacz to, że można się od nich nauczyć nie tylko zachowań pozytywnych ale również negatywnych (np. fenomen Adolfa Hitlera). Jest to związane z tym, że osoba posiadająca władzę uważana jest w społeczeństwa za kompetentną, skoro tę władzę zdobyła.

Modelowaniem tłumaczy się zwykle przypadki kliniczne (np. alkoholizm syna został uwarunkowany przez taki nałóg ojca). Z powyższego wynika, że niektóre przypadki kliniczne nie wynikają z uszkodzeń organicznych, ale z zaburzeń zachowania, które wynikają ze swoistych nacisków społecznych.

Istnieją cztery różne koncepcje wyjaśniające mechanizm uczenia się przez naśladownictwo.

Jedna z nich mówi, że wskutek obserwacji zachowań innych ludzi dochodzi w umyśle obserwatora do powstania reprezentacji poznawczych tych zachowań. Tworzą się obrazy, które są potem powielane w różnych sytuacjach. W metodach radzenia sobie ze stresem element tej jest bardzo mocno podkreślany.

Podobne prace

Do góry